جایگزینی نسخ ایرانی به جای خط عثمان طه در کتابت قرآن/ دلدادگی متقابل انسان و قرآن از زبان یک خوشنویس

به گزارش ایکنا از خراسان رضوی، مصطفی یونسیان، خوشنویس، کاتب قرآن و عضو مرکز کتابت قرآن کریم، 25 سال است که وارد عرصه خوشنویسی شده و در دو خط نستعلیق و نسخ قلم می‌زند. ایکنا با این هنرمند قرآنی در خصوص تفاوت خطوط مختلف در کتابت قرآن کریم، آثار خوشنویسی قرآن در زندگی و ... گفت‌وگویی انجام داده است که مشروح آن را در ادامه می‌خوانید.
مصطفی یونسیان با اشاره به کتابت قرآن در ابتدا با خط کوفی، درباره علت تغییر خط کتابت قرآن توضیح داد: خواندن و نوشتن این خط به علت نداشتن اعراب و نقطه سخت بود؛ ابتدا قرآن به همین خط توسط امام علی(ع) و یاران حضرت کتابت شد اما به علت نقص‌هایی که داشت، حضرت علی(ع) به شاگردشان ابوالاسود دوئلی دستور دادند تا در جهت جلوگیری از تفسیر و تحریف، برای قرآن نقطه و اعراب گذاری انجام دهد.

خطوط شش‌گانه ابن‌مقلع و علت بهتر بودن نسخ برای کتابت قرآن

وی با اشاره به اقدام ابن مقلع شیرازی یعنی ابداع شش خط از خط کوفی با نام اقلام شش گانه، به معرفی هر یک از این خط‌ها پرداخت و ادامه داد: محقق، ریحان و ثلث تا حدودی شبیه هم هستند و بیشتر برای تزیین به کار می‌روند اما نسخ از آنجا که کلمات در این خط پشت سر هم نوشته می‌شود و خواندن و نوشتنش آسان است، در کتابت قرآن استفاده شده است.
این کاتب قرآن کریم در رابطه با نحوه شکل‌گیری نسخ ایرانی بیان کرد: پایه‌گذار نسخ عربی، عثمانی یا یاقوتی، یاقوت مستعصمی بود؛ در ایران نیز میرزا احمد نیریزی خط نسخ ایرانی را ابداع کرد. میرزا احمد، طبق گفته‌ها تا 150 بار قرآن را کتابت کرده، قرآن‌هایش بیشتر جنبه هنری داشته و به لحاظ تعداد صفحه‌ها مختلف بوده است.

جایگزینی نسخ ایرانی به جای نسخ عربی

یونسیان در همین راستا اضافه کرد: اخیراً خوشنویسان را در مرکز طبع و نشر قرآن گرد هم آوردند تا خط میرزا احمد نیریزی را آموزش دهند و آن را جایگزین خط نسخ عثمانی یا همان عثمان طه کنند.
یونسیان با اشاره به خط «توقیع» و «رقاع» به عنوان دیگر خطوط اقلام شش گانه ابن مقلع شیرازی، ادامه داد: از ترکیب این دو خط، خط «تعلیق» به وجود آمد؛ تعلیق با نسخ درآمیخته و در نتیجه خط «نستعلیق» ابداع شد.
وی در خصوص کاربردهای خط نستعلیق اضافه کرد: خط نستعلیق نیز که ترکیب نسخ و تعلیق است، بیشتر برای ادبیات، شعر و عرفان استفاده می‌شود هرچند در دوران معاصر هنرمندانی بوده‌اند که از این خط برای کتاب قرآن نیز استفاده کرده‌اند اما در هرحال خواندن و نوشتنش سخت است و حتی برای نوشتنش باید اشراف کامل نسبت به خط داشت.
یونسیان ضمن ابراز رضایت از وضعیت هنر کتابت قرآن در مشهد و حضور خوشنویسان مطرح کشور در این شهر، در ادامه، در خصوص نرم افزار «چلیپا»، مزیت‌ها و معایب‌ آن افزود: تکنولوژی چه بسا بتواند به هنرمند کمک کند اما نباید از صفر تا صد خوشنویسی را با نرم افزار انجام داد بلکه باید ضمن آموختن خوشنویسی به شکل سنتی، آموخته‌ها را با استفاده از تکنولوژی ترکیب کرد اما اگر بدون داشتن مقدمه‌ای در خوشنویسی صرفاٌ از نرم افزار استفاده شود، کار به درستی انجام نمی‌شود.
وی با ابراز این مطلب که جوانان و نوجوانان اگر زیبایی و شیرینی قرآن را بچشند، خودشان در مسیرش قرار می‌گیرند، بیان کرد: این وظیفه من خوشنویس، مدرسان قرآن و ... است که بتوانیم شیرینی و زیبایی باطنی قرآن را به نوجوانان و جوانانمان بچشانیم؛ اگر این اتفاق افتاد، مشکلات ما حل خواهد شد.

دلدادگی متقابل قرآن و انسان

این کاتب ممتاز قرآن کریم، فراهم آوردن زمینه پیشین برای تأثیرگزاری قرآن در زندگی را امری لازم دانست و اظهار کرد: من وقتی در مسیر قرآن قرار گرفتم و با آن مأنوس شدم، درهایی به روی من باز شد که آرزو کردم کاش زودتر به این مسیر راهنمایی شده بودم، اکنون نیز به نوجوانان و جوانان در کلاس‌هایم توصیه می‌کنم قرآن را که کلید حل همه مشکلات است فراموش نکنند، اگر به قرآن دل بدهند، قرآن هم به آنان دل می‌دهد و طوری انسان را شیفته خودش می‌کند که دوست ندارد ترکش کند.
این کاتب قرآن کریم در پایان از ایکنا و همه خدمت‌گزاران به قرآن تشکر کرد.

انتهای پیام