چاووشخوانی چراغگردانها و پخت کاکولی در رمضان بختیاری
گروه جامعه ــ در مناطق بختیارینشین ایران عمدتا مراسمهای چاووشخوانی سحر و خوراکی کاکولی و مراسم ویژه حنابران توسط زنان عمدهترین مراسمهای جانبی ماه مبارک رمضان است.
به گزارش ایکنا، چهار محال و بختیاری مانند دیگر نقاط کشور در ماه مبارک رمضان رسم و رسوم خود را دارد، عموما این ماه مبارک در گذشته از سوی چراغ گردانان با صدای بلند نوید داده میشد، این چراغ گردانان بر دیوارهای کاهگلی خانه ضربه کوچک میزدند تا کسی در این سحر خواب نماند.
در روستاهای بختیاری نشین نیز چاووش خوانان نیز که مردمانی حج رفته و کربلایی بودند، آمدن ماه بهار قرآن را به مردم گوشزد میکردند. چاووش خوانان با صدای خود در دستگاه شور یا همایون به سحری خوانی اقدام میکردند و موذنها در گوشه بیات ترک یا بیات کرد، اذان اقامه میکردند.
در برخی از روستاها چاووش خوانان در سحر، با دهل نوازی آمدن ماه خدا و بهار قرآن (رمضان) را نوید میدادند و مردم را برای بیدار شدن در سحرگاهان رمضان آگاه میکردند. از مردم با کوبیدن برطبل، نواختن بوق، زدن درب خانه مردم و به صدا درآوردن جرسها آمدن سحرگاه رمضان را نوید میدادند.
رسوم ویژه ماه مبارک رمضان در بسیاری از شهرها و مناطق مختلف کشور عموما با خوراکیها و غذاهای مختص به آن مناطق پاسداشته میشود در این راستا یکی از سنتهای دیرین مردم بختیاری که هر ساله در آستانه پایان ماه مبارک رمضان انجام میشود، پخت نان «گردک» یا «کاکولی» در ماه رمضان است.
نان کاکولی با مخلوط آرد، شکر، شیر، شیره انگور، تخم مرغ، گل رنگ، خشخاش وخشکبارهای افزودنی پخته میشود.
زنانی که برای پخت نان کاکولی جمع شدهاند، هر کدام کف دست خود را آرام روی خمیر چانه اول برای تبرک با ذکر دعا میگذارند و آن را پهن میکنند، تا نان اول توسط یک خانم و بانوی «سیده» و مشهور به مومنه بر تنور کوبیده شود. هنگامی که نانها آماده شد، زنان آن را به عنوان نذر برای همسایهها به تعداد مشخص میبرند و به اصطلاح کاکولی را برای افطار در بین در و همسایه پخش میکنند.
پخت نان کاکولی در ۲۷ ماه رمضان مناسبت ویژهای دارد، چرا که بختیاریها از آن برای جشن قصاص کردن ابن ملجم مرادی به عنوان شیرینی استفاده میکنند.
حنابران یکی دیگر از رسوم مردم بختیاری در ماه رمضان است در این روز برخی از خانوادهها، همزمان با عصرگاه بیست و هفتمین روز ماه مبارک رمضان آیین سنتی و دیرینه حنا بران در چهارمحال وبختیاری را برگزار میکنند.
زنان روزه دار و مومن شهرکرد از نیمه ظهر بیست و هفتم ماه مبارک رمضان با حضور در امامزادگان حلیمه و حکیمه خاتون اقدام به برگزاری آیین دیرینه حنا بران میکنند. زنان برخی از نقاط چهارمحال و بختیاری پس از اقامه نماز صبح، به امامزاده میآیند و حنا را تا عصر کنار ضریح امامزاده حلیمه و حکمیه نگهداری میکنند؛ و حنا بران در نزد بانوان این استان به «حنای مراد» و «حنای اولاد» تقسیم میشود و در آیین حنابران زنان ظرف حنا را در صحن امامزاده میچرخانند و هر کدام از آنها یک قاشق از محتوای حنای خشک را از ظرفی دیگر در ظرف خود میریزند، و از ظرف حنای خود نیز قاشقی به زنان دیگر هدیه میدهند.
انتهای پیام
در روستاهای بختیاری نشین نیز چاووش خوانان نیز که مردمانی حج رفته و کربلایی بودند، آمدن ماه بهار قرآن را به مردم گوشزد میکردند. چاووش خوانان با صدای خود در دستگاه شور یا همایون به سحری خوانی اقدام میکردند و موذنها در گوشه بیات ترک یا بیات کرد، اذان اقامه میکردند.
در برخی از روستاها چاووش خوانان در سحر، با دهل نوازی آمدن ماه خدا و بهار قرآن (رمضان) را نوید میدادند و مردم را برای بیدار شدن در سحرگاهان رمضان آگاه میکردند. از مردم با کوبیدن برطبل، نواختن بوق، زدن درب خانه مردم و به صدا درآوردن جرسها آمدن سحرگاه رمضان را نوید میدادند.
رسوم ویژه ماه مبارک رمضان در بسیاری از شهرها و مناطق مختلف کشور عموما با خوراکیها و غذاهای مختص به آن مناطق پاسداشته میشود در این راستا یکی از سنتهای دیرین مردم بختیاری که هر ساله در آستانه پایان ماه مبارک رمضان انجام میشود، پخت نان «گردک» یا «کاکولی» در ماه رمضان است.
نان کاکولی با مخلوط آرد، شکر، شیر، شیره انگور، تخم مرغ، گل رنگ، خشخاش وخشکبارهای افزودنی پخته میشود.
زنانی که برای پخت نان کاکولی جمع شدهاند، هر کدام کف دست خود را آرام روی خمیر چانه اول برای تبرک با ذکر دعا میگذارند و آن را پهن میکنند، تا نان اول توسط یک خانم و بانوی «سیده» و مشهور به مومنه بر تنور کوبیده شود. هنگامی که نانها آماده شد، زنان آن را به عنوان نذر برای همسایهها به تعداد مشخص میبرند و به اصطلاح کاکولی را برای افطار در بین در و همسایه پخش میکنند.
پخت نان کاکولی در ۲۷ ماه رمضان مناسبت ویژهای دارد، چرا که بختیاریها از آن برای جشن قصاص کردن ابن ملجم مرادی به عنوان شیرینی استفاده میکنند.
حنابران یکی دیگر از رسوم مردم بختیاری در ماه رمضان است در این روز برخی از خانوادهها، همزمان با عصرگاه بیست و هفتمین روز ماه مبارک رمضان آیین سنتی و دیرینه حنا بران در چهارمحال وبختیاری را برگزار میکنند.
زنان روزه دار و مومن شهرکرد از نیمه ظهر بیست و هفتم ماه مبارک رمضان با حضور در امامزادگان حلیمه و حکیمه خاتون اقدام به برگزاری آیین دیرینه حنا بران میکنند. زنان برخی از نقاط چهارمحال و بختیاری پس از اقامه نماز صبح، به امامزاده میآیند و حنا را تا عصر کنار ضریح امامزاده حلیمه و حکمیه نگهداری میکنند؛ و حنا بران در نزد بانوان این استان به «حنای مراد» و «حنای اولاد» تقسیم میشود و در آیین حنابران زنان ظرف حنا را در صحن امامزاده میچرخانند و هر کدام از آنها یک قاشق از محتوای حنای خشک را از ظرفی دیگر در ظرف خود میریزند، و از ظرف حنای خود نیز قاشقی به زنان دیگر هدیه میدهند.
انتهای پیام
