اثر تعیینکننده فرهنگ میزبانی بر رونق زیارت و گردشگری در مشهد
گروه اجتماعی ــ رئیس پژوهشکده زیارت و گردشگری دانشگاه فردوسی مشهد گفت: شرایط و فرهنگ میزبانی بر رونق زیارت و گردشگری در مشهد نقش تعیین کنندهای دارد.
علی یوسفی، دانشیار جامعه شناسی و رئیس پژهشکده زیارت و گردشگری دانشگاه فردوسی مشهد، در گفتوگو با ایکنا از خراسان رضوی اظهار کرد: نتایج تحقیقات مختلف نشان میدهد میزبانی مناسب بر روی ماندگاری و تکرار سفر تاثیر زیادی است و بخش مهمی از تجربه خوشایند یا ناخوشایند سفر به کیفیت ارتباط مهمان و میزبان وابسته است و چنانچه زائران و گردشگرانی که به مشهد سفر میکنند تجربه خوشایندی از رابطه و مواجه با میزبان داشته باشند، میل به ماندگاری و تکرار سفر در آنها تقویت میشود.
وی افزود: همواره این امر، مزایای اجتماعی، فرهنگی و اقتصادی سفر را برای جامعه میزبان افزایش میدهد. میهمان نوازی هم از منظر فرهنگ دینی و هم فرهنگ ملی ایرانی جایگاه والایی دارد و به عنوان یک خصیصه فرهنگی و اخلاقی برجسته شناخته میشود. بعلاوه از نگاه اقتصادی اجتماعی هم میهمان نوازی، نتایج مثبتی به بار میآورد و کاملا به نفع اقتصاد و رونق کسب و کار در جامعه میزبان است.
یوسفی تاکید کرد: همچنین برخوردهای نامناسب با زوار و گردشگران و ایجاد خاطرات ناخوشایند، باعث کوتاه شده طول سفر و مانع از تکرار سفر و در نتیجه بروز آثار منفی اقتصادی اجتماعی میشود و مهمتر از همه اینکه حسن سلوک میزبان با میهمان باعث شکلگیری انواع روابط و پیوندهای اجتماعی و فرهنگی میان آنها میشود.
وی اضافه کرد: از این رو تحقیقات نشان میدهد رابطه مناسب میهمان با میزبان، زمینهساز بسیاری از دوستیها و همکاریها و بعضا معاشرتها، پیوندها و وصلتهای خانوادگی میان آنها میشود. همچنین از منظر فرهنگی، بسیاری از روابط فرهنگی میان اجتماعات مختلف از طریق روابط میان شخصی میهمانان و میزبانان برقرار میشود و ادامه میباید.
رئیس پژوهشکده زیارت و گردشگری دانشگاه فردوسی مشهد اظهار کرد: بنابراین ارتقاء فرهنگ میزبانی بخش مهمی از الزامات فرهنگی، اجتماعی و اقتصادی سفرهای زیارتی و سیاحتی به مشهد مقدس است و مردم، نهادها و مسئولین ذیربط شهر باید نسبت به حفظ و ارتقاء این فرهنگ، عمیقا حساس بوده و برای آن تدابیر شایسته و سنجیده بیندیشند.
یوسفی تاکید کرد: واقعیت این است که رابطه میهمان-میزبان در طی سفر به شکل غیرقابل اجتنابی برقرار میشود، ارتباط مسافرین با کسبه، هتلداران، تاکسیداران، رستوران داران، پلیس، کارکنان و پرسنل خدماتی در بخشهای مختلف و سایر اصناف اجتماعی جامعه از این جمله هستند و گاهی مهمترین خاطرات خوش یا ناخوش سفر تحت تاثیر همین روابط شکل میگیرد و در تکرار سفر بسیار اثر میگذارد.
دانشیار جامعه شناسی دانشگاه فردوسی مشهد عنوان کرد: تجربههای ناخوشایند ارتباطی میهمان و میزبان قضاوت عمومی را درباره جامعه میزبان تحت تاثیر قرار میدهد و بعضا باعث به وجود آمدن انواع کلیشهها و پیشداوریهای منفی نسبت به جامعه میزبان میشود، همچنانکه متاسفانه در مورد مردم مشهد تا حدی این اتفاق رخ داده است و فقط با میزبانی شایسته در ابعاد مختلف و توسط عموم مردم و نهادهای محلی میتوان این نقیصه و این پیشداوریها را تدریجا برطرف کرد.
وی تصریح کرد: اصلاح و تقویت فرهنگ میزبانی یک وظیفه همگانی است و به یک قشر و گروه خاص اجتماعی محدود نمیشود، اما افراد، اصناف و نهادهای دولتی و غیردولتی که مستقیما در معرض ارتباط با زائران و مسافران هستند، مسئولیت بیشتری دارند.
یوسفی افزود: علاوه بر این امر نیز اعمال قانون و نظارت بر نهادهای خدماتی در بخش دولتی و خصوصی و همچنین پاسخگویی سریع و روشن به مشکلاتی که مسافرین و زوار داخلی و خارجی امام رضا(ع) با آن روبهرو میشوند، بیشتر یک مسئولیت دولتی و حاکمیتی است.
رئیس پژوهشکده زیارت و گردشگری دانشگاه فردوسی مشهد گفت: زیارت و گردشگری یک فرصت حیاتی برای مردم مشهد و به طور کلی برای جمهوری اسلامی است، این درحالی است که از این فرصت و ظرفیت، بهره کافی برای توسعه و پیشرفت شهر و کشور گرفته نمیشود.
وی خاطرنشان کرد: اگر ما به تعداد زوار و گردشگرانی که وارد این شهر میشوند، وضعیت جاری زندگی مردم مشهد و همچنین گردش مالی ناشی از این حضور توجه کنیم متوجه میشویم با وضعیت مورد انتظار، فاصله زیادی داریم و تدابیر سنجیده و جسورانه زیادی در این شهر باید اعمال شود که بتواند شرایط کنونی را متحول کند و زندگی متفاوتی را برای مردم مشهد و در نتیجه شرایط میزبانی رقم بزند.
