آسیب‌شناسی استعجال از نگاه قرآن در فصلنامه «پژوهش‌های مهدوی»

به گزارش ایکنا؛ سی و یکمین شماره فصلنامه علمی ترویجی «پژوهش‌های مهدوی» به صاحب‌امتیازی موسسه آینده روشن (پژوهشکده مهدویت) منتشر شد.

عناوین مقالات این شماره بدین قرار است: «بازنمایی روایات صریح بخاری با یادکرد نام مهدی موعود در تاریخ الکبیر و بررسی سندی آن»، «زمینه‌های یأس از ظهور و راهکارهای زدودن آن از دیدگاه قرآن کریم»، «آسیب‌شناسی استعجال از نگاه قرآن با تاکید بر عصر غیبت»، «اعتبارسنجی محتوایی «خسف جابیه» و «خسف حرستا» در دمشق سوریه قبل از ظهور»، «دلایل رویگردانی مردم از علما در آخر الزمان و راهکارهای برون‌رفت از آن»، «روایات قیام به شمشیر امام زمان(ع) در کشاکش خوانش حقیقی یا تأویلی بودن»، «بررسی استنادات قرآنی دلایل «وصیت، معجزه، رویا و استخاره» در ادعای امامت احمدالحسن».

زمینه‌های یأس از ظهور

در چکیده مقاله «زمینه‌های یأس از ظهور و راهکارهای زدودن آن از دیدگاه قرآن کریم» می‌خوانیم: «ظهور منجی از مهم‌ترین مسائل اعتقادی اسلام است که آسیب‌هایی آن را تهدید می‌کند که از جمله آنها، یاس از ظهور است، این نگاشته با روش تحلیل محتوا و واژگان درصدد شناسایی زمینه‌های یاس از ظهور و ارائه راهکارهایی مبتنی بر قرآن کریم است، یافته‌ها نشان می‌دهد این آسیب‌ها در سه حوزه شناختی، عاطفی و رفتاری بروز می‌کنند که اولی شامل مواردی چون استبعاد در ظهور، ندانستن حکمت غیبت یا دچار پوچ‌گرایی شدن است، در حیطه عاطفی نیز مواردی مانند: اثرکرد تبلیغات منفی، سقوط ارزش‌ها و ترس و در حوزه رفتاری؛ شکل گرفتن یاس بر پایه مشکلات عملی موجود، طولانی شدن زمان غیبت، وجود مهدی‌های کاذب، شتابزدگی یا برخی تحریف‌ها، از جمله زمینه‌های بروز یاس از ظهور است. درباره راهکارها هم، تقویت باور و ایمان و خواندن دعاهایی که در این‌باره وارد شده مانند دعای غریق، توجه به حکمت‌های غیبت، شناخت صحیح از حضرت و عملکرد ایشان در زمان ظهور، حفظ ارزش‌های اسلامی، اعتماد به خداوند و وعده‌های او و انتظار پویا، از جمله راهکارهای مواجهه با یاس از ظهور است.»

آسیب‌شناسی استعجال از نگاه قرآن

در طلیعه مقاله «آسیب‌شناسی استعجال از نگاه قرآن با تاکید بر عصر غیبت» آمده است: «مهدویت، یکی از باورهای اصیل و ریشه‌دار اسلامی و شیعی است. اما این باور در معرض چالش‌ها و آسیب‌هایی قرار دارد، یکی از این چالش‌ها و آسیب‌ها استعجال در ظهور است. این نوشتار استعجال را به عنوان چالشی از چالش‌های دوران غیبت از نگاه قرآن بررسی کرده است. در این بررسی، چیستی، عوامل و زمینه‌ها، چالش‌ها و پیامدها و راهکارهای پیشگیری و درمان استعجال بازنمایی گردید. روش پژوهش کتابخانه‌ای همراه با تحلیل محتوایی است. برآیند پژوهش چنان نشان می‌دهد که از نگاه قرآن استعجال بر اثر عواملی چند به وقوع می‌پیوندد و در نهایت نیز منجر به شکل‌گیری چالش‌های شخصیتی و اجتماعی خواهد شد. با تحلیل داده‌های قرآن و روایات ناظر به موضوع دو دسته زمینه شکل‌گیری بازشناسی شد. که هر کدام نیز دارای روش‌های درمان متفاوتی هستند. راهکارهای پیش‌گیرانه و در مواقعی درمان‌محور در استعجال خودبنیاد در دو نوع تقابل نرم و تقابل سخت مورد بررسی قرار گرفته است و راهکارهای درمان استعجال جاهلانه در ذیل عناوینی مانند: بهره‌گیری از صبر و استقامت، استعانت از خدا، برقراری ارتباط قلبی با امام منتظر و ایمان به وعده‌های الهی درباره ظهور تبیین شده است.»

دلایل رویگردانی مردم از علما در آخر الزمان

در چکیده مقاله «دلایل رویگردانی مردم از علما در آخر الزمان و راهکارهای برون‌رفت از آن» می‌خوانیم: «طولانی شدن عصر غیبت، موجب چالش‌های مختلف سیاسی _ اجتماعی شده است. این چالش‌ها گاهی از بیرون جامعه دینی؛ و گاهی از درون جامعه دینی و در اثر خلاهای اعتقادی و فکری شکل می‌گیرند. در این پژوهش سعی شده «دلایل رویگردانی مردم از علما در آخرالزمان» به عنوان یکی از چالش‌های بحث‌برانگیز که منجر به آسیب‌های زیادی در جوامع دینی شده است، مورد بررسی و تحلیل قرار بگیرد. در عصر غیبت مردم به هدایت و راهنمائی‌های علما به عنوان نائبان عام نیاز دارند. اگر در همین زمینه عملکرد علما نادرست باشد و در گفتار و عمل تضاد داشته باشند و به برخی امور خلاف شان آلوده شوند؛ منجر به اختلال در عقائد و افکار مردم شده و از آنها فاصله می‌گیرند. این پژوهش با روش کتابخانه‌ای و رویکرد تحلیلی _ توصیفی نگاشته شده که به ارائه چند راهکار علمی و عملی در زمینه برقراری ارتباط موثر بین علما و مردم پرداخته است. از میان راهکارها می‌توان به تجهیز علما به علوم و امکانات روز برای پاسخگویی به مسایل و شبهات؛ دوری از بعضی صفات ناپسند و مذموم و هم‌چنین هوشیاری نسبت به دشمنی دشمنان و... اشاره کرد که علما با رعایت آنها می‌توانند در جامعه دینی نقش‌آفرین و اثرگذار باشند.»