کمکهای جامعه جهانی به مردم افغانستان نرسیده است
یک محقق و پژوهشگر علوم دینی افغان گفت: کمکهای جامعه بینالمللی به افغانستان، به دست مردم این کشور، برای آبادانی و عمران و تأمین زیرساختهای سیاسی و اقتصادی نرسیده است.
به گزارش ایکنا از خراسان رضوی، آیتالله سیدمحمود هاشمی ارزگانی، محقق و پژوهشگر علوم دینی افغان، در کنفرانس مطبوعاتی درباره سانحه جان باختن سه تن از مهاجرین افغانستانی در استان یزد که روز گذشته، 22 خردادماه، در هتل آفتاب ولایت برگزار شد، اظهار کرد: مانند مؤمنان در مودت، عطوفت و رحمت همانند یک پیکر است، هر گاه عضوی به شکوه بپردازد و به درد آید سایر اعضا نیز با او همراه میشوند.
وی ادامه داد: امام صادق(ع) در خصوص مودت میان مؤمنین میفرمایند: «قسم به خدا، مؤمن هرگز مؤمن نیست مگر آنکه نسبت به برادرش همانند یک جسد باشد، هرگاه رگی از او بجنبد و به درد آید، تمام رگهای بدنش با اون همسو، همصدا، همدرد و هم ناله میشود» مگر آن زمانی که این عضو خشکیده یا مرده باشد و دیگر احساس همسویی، همصدایی و همدردی نکند.
هاشمی ارزگانی در خصوص اهمیت این سانحه بیان کرد: اهمیت این موضوع افزون بر دلخراش بودن ذات آن حادثه، دورنمایی از یک آینده ناخوشایند است که در فراروی ما ترسیم میکند، به عبارت دیگر احتمال به وجود آمدن قضایای مشابه با در نظر داشتن شرایط منطقه و تعاملات بینالمللی وجود خواهد داشت.
احتمال افزایش مهاجرت، آوارگی و پناهندگی
این محقق علوم دینی مطرح کرد: یکی از مهمترین دلایل وجود این احتمال، امکان گسترش مهاجرت، آوارگی و پناهندگی از افغانستان به کشورهای همجوار، به ویژه ایران خواهد بود، یا به آن دلیل که ایران مقصد باشد و یا به این دلیل که گذرگاهی برای رفتن به دیگر کشورهاست.
وی افزود: احتمال میدهیم که موج جدید مهاجرت شکل بگیرد، چه از روی عمد و چه به صورت طبیعی، ما شاهد پیامدهای بسیار تلخی از جمله مهاجرت بوده و خواهیم بود. مسیر سنگلاخی و آوارگی با پای لنگ، این گونه حوادث را نیز میطلبد، چه در یونان، چه در ایتالیا، چه در استرالیا، چه در ترکیه و چه در ایران تفاوتی ندارد؛ چرا که همگی اینها نتیجه آوارگی و موج عظیم انسانهای بیپناه است.
هاشمی ارزگانی اظهار کرد: اگر تدبیر عاقلانهای از سوی دو دولت ایران و به ویژه دولت افغانستان سنجیده نشود و همچنین اگر از سوی رسانهها اطلاعرسانی شفاف و بیغرض شکل نگیرد، مردم راه درست را در این فضای مهآلود پیدا نخواهند کرد.
این پژوهشگر علوم دینی گفت: دولت افغانستان باید با قرار گرفتن در یک فشار رسانهای، وظایف خود را در قبال اتباع خویش بهدرستی انجام دهد، در غیر این صورت نه رسانهها، نه فرهنگیان و نه سایر اقشار که نقش اطلاعرسانی و آگاهیبخشی دارند، به وظیفه خود عمل نکردند.
وی ادامه داد: وظیفه ما به مفهوم رسانهها، منبرها، هدایتگران و سکانداران افکار جمعی، تنها نیش زدن و تخریب اذهان و عواطف انسانها نیست، ما باید برای مردم خود راهگشا و هدایتگران عبور از یک عرصه خطرخیز باشیم، باید مرهم باشیم نه نمکپاش بر روی زخمی که بر پیکر امت ما وارد شده و هر روز نیز عمیقتر میشود.
هاشمی ارزگانی بیان کرد: هر حادثه و رخداد در ابعاد مختلف قابل پیگیری، سنجش و بررسی است، نخست اینکه فضای مکانی و زمانی آن منطقه را در نظر بگیرد و حادثه را بشناسد و دوم اینکه عوامل چرایی آن حادثه را بشناسد. عوامل چرایی یک حادثه دو نوع هستند: «عوامل دور و عوامل نزدیک».
این محقق علوم دینی مطرح کرد: عوامل نزدیک عواملی هستند که در خود صحنه اتفاق افتادهاند و عوامل دورتر از صحنه که اهمیت بیشتری دارند، باید پیگیری شود که مهاجرت و قاچاق به چه علتی صورت میگیرند؟ چرا مردم افغانستان ۴۰ سال است که آواره هستند؟
وی افزود: اگر آوارگی، قاچاق و عبور از مرزی نباشد، کشته شدن، آتش گرفتن و به آب افتادن نیز وجود نخواهد داشت. مسئله مهم اینجاست که چه چیزی باعث شده تا ملت ما گرفتار آوارگی، بدبختی و بیخانمانی شوند. آیا باید مجرم و مقصر اصلی را بشناسیم یا او را در یک فضای خلوت امن رها کنیم و با آن فرد پاشکسته (خرده مجرمها) تسویه حساب کنیم؟
هاشمی ارزگانی اظهار کرد: پیامدهای عاطفی، اقتصادی، اجتماعی و سیاسی قابل پیگیری هستند و باید در یک حادثه مورد توجه قرار گیرند، شناخت پیامدهای هر حادثه به منظور پیشگیری از پیامدهای بد و رسیدن به نتایج مطلوب در پشت هر حادثه لازم خواهد بود.
این پژوهشگر علوم دینی گفت: پیامد دیگری نیز در این میان وجود دارد و آن هم این است که معضلی بر دیگر معضلات و مشکلات افغانستان افزوده میشود.
وی ادامه داد: به طور مثال مهاجرانی که سالها در یک فضای دوستانه زندگی کردند، آسیب خواهند دید، روابط میان دو کشور تخریب خواهد شد و نوع نگاه افغانستان و همچنین جامعه مهاجر به ایران غیردوستانه خواهد بود. اهالی رسانه در پیامدهای هر حادثه نقش بسیار مهم و پررنگی خواهند داشت.
هاشمی ارزگانی بیان کرد: تصور من بر آن است که کمکهای جامعه بینالمللی به افغانستان، به دست این مردم، برای آبادانی و عمران و تأمین زیرساختهای سیاسی و اقتصادی این کشور نرسیده است؛ علیرغم آن که عملیات ناتو به نام عملیات «آزادی پایدار» انجام شد اما آن چه که برای افغانستان به عمل نیاورد، آزادی و بهبود وضعیت اقتصادی بود.
این محقق علوم دینی مطرح کرد: بخش بزرگ آنچه که بهعنوان کمک به مردم افغانستان گسیل داشته شد، به کشورهای مبدأ بازگشت و بخش دیگر نیز به مصرف عوامل حکومتی و نهادهای مختلف افغانستان که مشغول به کار و تأمینکننده منفعت کشورهای کمککننده بودند، رسید.
وی افزود: به طور مثال یکی از شعارهای داده شده جهت اهداف کمکهای کشورهای غربی، جلوگیری از گسترش مواد مخدر بود، مواد مخدر هم به جهت ضربه زدن به بدنه جوان جامعه افغانستان و هم به جهت تحت فشار قرار دادن کشورهای همسایه گسترش پیدا کرد.
هاشمی ارزگانی اظهار کرد: از طرفی مواد مخدر تولید شده با دستگاههای صنعتی از طریق هواپیماهای غول پیکر نظامی به دنیا توزیع میشد و چندین برابر مبلغ کمک شده به افغانستان را توسط قاچاق مواد افیونی و سنگهای قیمتی افغانستان به جیب زدند؛ بنابراین ما چیزی را با عنوان کمکهای جامعه جهانی برای افغانستان مشاهده نمیکنیم.
این پژوهشگر علوم دینی بیان کرد: یکی از مهمترین ارکان نگه دارنده امنیت یک کشور حسن همجواری یک دولت با همسایگان آن است. همسایگان شامل دو عنصر مردمان همسایه و دولتهای همسایه میشوند، اگر امروز آمریکا را در حال باخت میدانیم، به این دلیل است که مکزیک بین کشور خود و آمریکا با هزینه خود آمریکاییها در حال دیوار کشیدن است.
وی ادامه داد: این مسئله نه تنها نشان از حسن همجواری نبوده بلکه نشان از یک بحران همجواری است، در برزیل نیز شاهد ارتباط و داد و ستد این کشور با کشور دشمن آمریکا هستیم.
هاشمی ارزگانی بیان کرد: مهمترین همسایگان ایران دو کشور عراق و افغانستان هستند، روابط بین دو دولت ایران و عراق گاهی به سر حد جنگ خواهد رسید اما روابط بین دو ملت ایران و افغانستان همچون دو برادر بوده است، در افغانستان نیز ماجرا بر همین منوال است؛ چرا که فراز و فرودهایی میان دو دولت افغانستان و ایران آن هم فقط در زمان وجود طالبان وجود داشته و هیچ زمان خصومت در حد لشکرکشی و تهمتزنی نبوده است.
این محقق علوم دینی مطرح کرد: این روابط دوستانه میان دو ملت برای آمریکاییهایی که امروزه درصدد یارگیری در منطقه خاورمیانه هستند، بسیار سنگین است، تلاش آنها همواره بر آن بوده که روابط میان دو ملت ایران و افغانستان اینطور باقی نماند و به سمت جدایی و شکست حرکت کند.
وی افزود: این روابط با حضور افغانیان مهاجر در کنار ملت ایران، چه در جنگ هشت ساله، چه در مسائل سوریه و دیگر قضایا چنان ریشهدار، بافته و عمیق شده که به این آسانی قابل شکست و تفرقه نخواهد بود.
هاشمی ارزگانی خطاب به ایران و مردمان آن اظهار کرد: درست است که مهاجران افغانستانی از لحاظ اقتصادی و چه بسا آسیبهای اجتماعی گاه به ضرر ارزیابی میشوند اما باید این تصور را داشته باشیم که زمانی در افغانستان شوروی سابق و دستگاههای بسیار قدرتمندی را داشتهایم، ولی حتی به تعداد انگشتان دست نیز، به یاد آورده نمیشود که مهاجران افغانستانی جهت ناامنی در خدمت استکبار جهانی قرار گرفته باشند.
این پژوهشگر علوم دینی گفت: سازمان جاسوسی آمریکا میتواند بیشترین استخدام و بهرهبرداری سوء را از مهاجران افغانستانی داشته باشد، اما شما آنها را در این حوزه ناکام میبینید؛ چرا که این مهاجرین حاضرند خون خود را در نظام جمهوری اسلامی ایران فدا کرده و از جان خود بگذرند، تحمل این مسائل برای آمریکا سنگین است.
وی ادامه داد: ما اعم از ایرانیان، افغانستانیها، رسانهها و سیاستمداران نباید خودآگاه و ناخودآگاه وسیله برآوردن مقاصد دشمنان خود باشیم و آب را به جوی آنها بریزیم.
هاشمی ارزگانی در خصوص آرامش ذهنی خانوادههای آسیبدیدگان حادثه اخیر در یزد بیان کرد: ما برخلاف افزایش مهاجرت به ایران، نمونههایی از این قبیل در جمهوری اسلامی ایران کم داشتهایم اما در اینجا از ماجرای قتل ندا علیزاده، دختر شش ساله افغانستانی در مشهد یاد میکنم، کدام حادثه با چنین سرعتی از لحاظ حقوقی پیگیری شد؟ کمتر حادثهای بین شهروندان ایرانی پیش میآید که به چنین سرعتی قاتل شناسایی، دستگیر و اعدام شود.
این محقق علوم دینی مطرح کرد: دختر 6 سالهای که از نظر مذهب سنی و از نظر تابعیت افغانی بوده و شبیه آن نه تنها در ایران بلکه در تمامی کشورها دیده میشود، اگر چنین حوادثی پیش میآیند باید باور داشته باشیم نظامی که بر پایه باورهای اسلامی بنا نهاده شده و به تعبیر امام بویی از اسلام در این کشور به مشام میرسد، از کنار چنین حوادثی بیتوجه نخواهد گذشت.
انتهای پیام
