40 رشته فقه‌ نظامساز ایجاد می‌شود/ تحول در روش آموزش فقه

به گزارش ایکنا، حجت‌الاسلام والمسلمین همتی، مدیر مؤسسه آموزش عالی حوزوی امام رضا(ع)، 22 مهرماه در مراسم افتتاح شعبه قم این مؤسسه که با حضور آیات اعرافی و رشاد برگزار شد، گفت: پیشینه مؤسسه آموزش عالی امام رضا(ع) به دهه 70 برمی‌گردد؛ دوره‌ای که در اوج تلاقی اندیشه‌های زمانه و افکار در قالب جریانات روشنفکری بودیم و این مؤسسه متناسب با اقتضائات زمانه از سوی آیت‌الله رشاد ایجاد شد.

وی افزود: دوره‌های مختلف معرفت‌شناسی، کلام جدید و فلسفه دین در آن دوره با هدف پاسخگویی به شبهات برگزار شد و در دهه 80 هم دوره گسترش کمی رشته‌ها را سپری کردیم و رشته‌های فلسفه، کلام اسلامی، حقوق و قضای اسلامی، حقوق خصوصی و جزا و تفسیر تدریس شدند. مثلا کلام در سطح سه، سه دوره برگزار شد.

همتی تصریح کرد: خروجی‌های سطح دو این مؤسسه 107 نفر و در سطح سه، 256 نفر بوده‌اند و 240 نفر هم فارغ‌التحصیل شده‌اند؛ در دهه 90، مسئله تولید علم دینی، تحول در علوم انسانی و نیازهای نظام در نظام‌سازی اجتماعی و سیاسی و حکمت عملی مؤسسه وارد این مباحث شد و آسیب‌شناسی از دو حوزه معرفتی یعنی آسیب‌شناسی مراکز تخصصی و تجربه‌نگاری دانشگاه‌های حوزوی انجام شد.

وی افزود: به دنبال این کار ایده فقه و علوم انسانی به عنوان مبنای معرفتی مؤسسه امام رضا(ع) از سال 96 آغاز شد و اولین ابهام ما مسئله تولید نظریه در فقه نظام‌سار و فقه علوم انسانی بود لذا حلقه فقه نظام‌ساز ایجاد و نزدیک به صد جلسه تشکیل داده است که خروجی آن تولید نظریاتی در اصلاح ساختار فقه و تحول در فقه‌پژوهی است.

همتی تصریح کرد: تحول در گرایش، بینش و بنیاد معرفتی از دیگر فعالیت‌های این مؤسسه بوده است، لذا دوره علوم بنادین فقه نظام‌ساز طراحی و صد واحد برای آن پیشنهاد شد و در نهایت به 32 واحد رسیدیم که هدفش اعطای کلان‌نگری و جامع‌نگری براساس فسلفه مضاف است.  

وی افزود: ایجاد تحول در روش آموزش فقه بر مبنای الگوریتم اجتهاد، تعریف استاد محوری و معین در رشته و مشق اجتهاد و احیای روش گذشتگان هم از دیگر کارهای صورت گرفته در راستای تحقق فقه و علوم انسانی و تولید فقه نظام‌ساز بوده است؛ طراحی رشته، تولید درس گفتار و ایجاد ادبیات فقه نظام‌ساز در قالب فقه السیاسة، فقه التربیت، فقه مالکیت فکری و فقه زیست فناوری و ... در این مؤسسه در سال‌های اخیر انجام شده است. 

همتی بیان کرد: فلسفه علوم انسنی، فلسفه فقه و ... هم به عنوان درس‌گفتار تولیده شده است از جمله آیت‌الله مبلغی در بحث فلسفه فقه مباحث خود را ارائه کردند، جذب دانش‌پژوه در فقه مالکیت فکری، فقه السیاسة و فقه التربیت هم انجام شده و ده‌ها نفر در این سه رشته مشغول تحصیل هستند.

مدیر مؤسسه آموزش عالی حوزوی امام رضا(ع)، گفت: گفتمان‌سازی و قبول نخبگانی فقه نظامساز از دیگر اهداف ما بوده است و در این راستا تاکنون 16 نشست علمی برگزار شده است؛ همچنین کمیته دستگاهی کرسی‌های علمی در حوزه علمیه استان تهران در اواخر 99 تشکیل شد همچنین کمیسیون فقه و علوم انسانی در راستای کنگره بین‌المللی علوم انسانی اسلامی راه‌اندازی شد و همایش فقه نظام‌ساز هم در دستور کار است و دو پیش نشست برای آن برگزار شده است.

همتی اضافه کرد: اتفاق دیگری که در مؤسسه رقم خورده است تعامل با دستگاه‌های نظام پولی و مالی اسلامی است و هدف، خروج از درون‌گرایی و گره خوردن با عینیت مسائل اجتماعی و اقتصادی نظام اسلامی است تا حوزه برای خود و نظام هم برای خود کار نکند. همچنین مسئله‌شناسی مسائل نظام و به کارگیری فارغ‌التحصیلان بعد از گذراندن دوره‌ها هم انجام شده است.

مدیر مؤسسه آموزش عالی حوزوی امام رضا(ع) تصریح کرد: ایجاد 40 رشته در فقه نظامساز و فراهم کردن زمینه اتصال حوزه‌های علمیه شیعه در جهان اسلام با نشر نشریه علمی پژوهشی«فقه نظام‌ساز» و بررسی آیات‌الاحکام فقه سیاست و فقه تربیت هم از برنامه‌های در دستور کار این مؤسسه حوزوی است.