رهایی از دنیاطلبی درس اول اساتید باشد + فیلم

احد ضابط، رئیس دانشگاه فردوسی مشهد در گفت‌وگو با ایکنا از خراسان رضوی، ضمن گرامیداشت فرارسیدن روز معلم، در پاسخ به اینکه به‌عنوان رئیس یکی از بزرگترین دانشگاه‌های کشور، وضعیت سیستم آموزش‌وپرورش را چگونه ارزیابی می‌کنید، اظهار کرد: دانشجویانی که پس از اتمام تحصیلات در مدرسه و قبولی در کنکور وارد دانشگاه فردوسی می‌شوند، معمولاً به لحاظ هوش، استعداد و حافظه در سطح قابل قبولی قرار دارند، البته طبیعتاً با کاهش آمار داوطلبان کنکور نسبت به چند سال گذشته و ثابت ماندن میزان پذیرش در دانشگاه، قدری از کیفیت دانشجویان ورودی کاسته شده است، اما باز هم دانشجویان ما در سطح خوبی از هوش قرار دارند.

وی با بیان اینکه آموزش‌وپرورش دانش‌آموزان را معولاً تنها برای موفقیت در کنکور آماده می‌کند، افزود: از آموزش‌وپرورش انتظار می‌رود دانش‌آموزان را تا اندازه‌ای برای زندگی و نقش‌آفرینی در جامعه آماده کند و سپس ادامه آموزش‌ها در دانشگاه داده شود، در حالیکه چنین اتفاقی نمی‌افتد.

رئیس دانشگاه فردوسی ادامه داد: در دنیا بسیاری از مهارت‌آموزی‌ها از مهدکودک آغاز می‌شود. به‌عنوان نمونه در مهدکودک از کودکان خواسته می‌شود یکی از اسباب‌بازی‌های خود را به کلاس آورده و در بین سایر کودکان در مورد آن صحبت کنند، یعنی کودک را از همان سن با مهارت ارائه مطلب و سخن گفتن در جمع آشنا می‌کنند. در دوره‌های دبستان و دبیرستان نیز بسیاری از مهارت‌های لازم برای حضور در جامعه به دانش‌آموزان آموخته می‌شود، اما در مدارس اصلی‌ترین هدف تربیت دانش‌آموز را موفقیت در کنکور و ورود به دانشگاه قرار داده و ملاک آموزش خوب، قبولی در کنکور است.

ضابط بیان کرد: رهبر انقلاب نیز تأکید دارند که دلیلی ندارد هر فردی پس از اتمام تحصیلات در مدرسه، حتماً وارد دانشگاه شود. اینکه عده بسیاری وارد دانشگاه شوند و سپس نتوانند شغلی در سطح مدرک تحصیلی خود پیدا کنند، باعث ایجاد سرخوردگی در آنان می‌شود، در حالی‌که می‌توان این افراد را برای ورود به حوزه‌ها و مشاغل مورد نیاز جامعه تربیت کرد و مهارت‌های لازم را به آنان آموخت.

وی با اشاره به اینکه امروزه در دنیا 10 مهارت به‌عنوان مهارت‌های برتر 2025 مطرح شده‌اند، گفت: یکی از این مهارت‌ها critical thinking است که گاهی به اشتباه تفکر انتقادی معنا می‌شود، در حالی‌که این مهارت تصمیم‌گیری در شرایط بحران است که باید در دانشگاه آموخته شود، اما مهارتی مانند تاب‌آوری باید پیش از دوران دانشجویی و در مدارس تدریس شود، زیرا ما اکنون دانشجویانی را داریم که حتی خود را با شرایط دانشگاه هم نمی‌توانند وفق دهند و در همان یکی، دو ترم اول فکر انصراف از دانشگاه هستند.

رئیس دانشگاه فردوسی تصریح کرد: در دانشگاه نسبت به شرایط آموزش‌وپرورش انتقاداتی داریم و با مدیران مربوطه هم صحبت کرده‌ایم، البته ایراداتی نیز در آموزش عالی وجود دارد، مثلاً آیین‌نامه‌های ارتقا و رتبه‌بندی، چیزی را جلوی پای ما گذاشته که ممکن است هدف کشور را محقق نکند و تمام این‌ها آفت‌هایی است که باعث بروز نقاط ضعفی شده است و باید برطرف شود.

ضابط همچنین در پاسخ به اینکه تأثیرگذارترین معلم شما چه کسی بوده است، اظهار کرد: تمام معلمان من تأثیراتی در زندگی‌ام داشته‌اند. من از اساتیدم در دانشگاه‌های واترلو و مک‌مستر کانادا چیزهایی یاد گرفتم که وقتی برای برخی از دوستان تعریف می‌کنم، باور نمی‌کنند یک استاد غیرمسلمان و غیرایرانی تا این حد نسبت به اصولی معتقد باشد.

وی گفت: یکی از اساتید چینی‌الاصل  در مقطع دکتری، معتقد بود که دانشجو حتماً از استاد خود بهتر خواهد شد و می‌گفت فرقی ندارد شما از چه دانشگاهی فارغ‌التحصیل شده‌اید، مهمترین عامل موفقیت، تلاش و انگیزه است و این چیزی است که در آموزه‌های دینی ما هم دیده می‌شود، به‌عنوان نمونه در دعایی امام زمان(عج) فرموده‌اند: خدایا به دانش‌آموزان انگیزه و تلاش اعطا کن. بنابراین در دین هم تلاش بسیار مهمتر از عواملی نظیر هوش و تمکن مالی شمرده شده است، همچنین براساس دعای امام زمان(عج)، مهمترین ویژگی یک معلم، پارسایی و خیرخواهی است.  همچنین در قسمتی از یک دعا امام زمان(عج) فرمودند: عَلی عُلَماَّئِنا بِالزُّهْدِ وَالنَّصیحَةِ... که بیانگر این است استادی اگر می‌خواهد استاد و عالم باشد نباید دنیاطلب باشد و اگر زهد داشته باشد در آن صورت نصیحتش اثرگذار است.