پرورش در کنار آموزش؛ رویکرد محوری مؤسسه قرآنی خاتمالانبیاء(ص)
راضیه ناطقی گفت: مسئولان مؤسسه قرآنی خاتمالانبیاء(ص)، برخلاف بسیاری از مراکز قرآنی که تنها به آموزش کودکان توجه دارند، پرورش را اولویت اصلی خود میدانند و آن را مقدم بر آموزش قرار میدهند.
راضیه ناطقی، مدرس قرآن در مؤسسه قرآنی خاتمالانبیاء(ص) واحد خواهران در گفتوگو با ایکنا از خراسانرضوی، اظهار کرد: مسئولان مؤسسه خود را وقف این مجموعه کردهاند و تمام زندگیشان را برای پیشبرد اهداف آن گذاشتهاند. رویکرد مؤسسه بر این اساس است که پرورش کودکان بر آموزش آنان تقدم دارد و از اینرو فعالیتهای معارفی و اعتقادی در کنار آموزش قرآن در این مرکز از اهمیت ویژهای برخوردار است.
وی ادامه داد: از دوران کودکی در مدرسه و برخی محیطهای دیگر تلاوت قرآن را بهصورت غیرحرفهای انجام میدادم و در ۱۸ سالگی تصمیم گرفتم این مسیر را به شکل حرفهای دنبال کنم. ابتدا در دورههای تخصصی ترتیل، صوت و لحن سازمان تبلیغات اسلامی شرکت کردم، سپس دورههای تربیت معلم و تربیت ممتحن را گذراندم و از دهه ۸۰ تدریس را آغاز کردم. سال ۸۸ همکاری با آستان قدس رضوی را شروع کردم و اکنون ۱۵ سال است که در حوزه ترتیل و قرائت تحقیق تدریس میکنم.
این معلم قرآن تصریح کرد: بیش از ۱۰ سال است که در این مؤسسه تدریس میکنم و خوشبختانه دغدغه مسئولان اینجا بسیار فراتر از حفظ قرآن است. مدیران مؤسسه عملاً در این مکان زندگی میکنند و خود را وقف آن کردهاند. آنچه در اینجا بهوضوح دیده میشود، تقدم پرورش بر آموزش است.
تأثیر تدریس قرآن بر اخلاق، رفتار و تربیت فرزند
ناطقی همچنین بیان کرد: تدریس قرآن بهصورت ناخودآگاه بر اخلاق، رفتار و حتی تربیت فرزند تأثیر میگذارد و این خود نعمتی بزرگ است. تدریس قرآن شخصاً من را صبورتر کرده و باعث شده است سعهصدر و توکل بیشتری در خود ایجاد کنم. برکات قرآن را در زندگیام بهوفور دیدهام و هر چه دارم از قرآن و امام رضا(ع) است.
در ادامه، زهرا محمدیان، معلم حفظ قرآن در مؤسسه قرآنی خاتمالانبیا(ص)، اظهار کرد: آشنایی من با این مؤسسه به دوران پنجسالگی بازمیگردد؛ زمانیکه برای مهدکودک به اینجا میآمدم. بهتدریج جذب فضای معنوی مؤسسه و اخلاق معلمان شدم، تا جایی که هر سال خانوادهام را برای ثبتنام در ترمهای جدید ترغیب میکردم. اکنون حدود یک سال است که در این مرکز بهعنوان معلم حفظ فعالیت میکنم.
زندگی در مسیر خدمت به قرآن
وی با اشاره به تجربههای شخصی خود بهعنوان یک حافظ قرآن در مواجهه با مسائل زندگی، افزود: متأسفانه قرآن در جامعه مهجور مانده و بسیاری زمان اندکی را برای قرائت و تدبر در آن اختصاص میدهند. اگر انسان وقت قابلتوجهی را صرف قرآن کند، قطعاً به آرامش میرسد. برای من، حفظ قرآن در درجه نخست آرامشبخش بود، بهگونهای که اگر حتی یک روز قرآن همراه من نباشد، احساس کمبود و دلتنگی میکنم. در مجموع، اینکه انسان زندگیاش را در مسیر خدمت به قرآن قرار دهد، بزرگترین موهبت است.
این معلم قرآن با اشاره به برخی آیات الهی و تأثیر آنها بر زندگی شخصیاش، بیان کرد: خداوند درباره انفاق میفرماید: «لَن تَنالُوا البِرَّ حتّى تُنفِقوا مِمّا تُحبّون»؛ نیکی واقعی آن است که از آنچه دوست دارید انفاق کنید. در آیهای دیگر میفرماید: «وَلِلَّهِ جُنودُ السَّماواتِ وَالأرض»؛ یعنی همه لشکریان آسمان و زمین در اختیار خداوند هستند. همچنین در آیه «أُجیبُ دَعوَةَ الدّاعِ إذا دَعان» وعده داده شده که خداوند دعای بندگان را هر زمان که او را بخوانند اجابت میکند. همه این آیات در زندگی روزمره مصداق دارند و همواره تلاش میکنم آنها را در رفتار و تصمیمهایم بهکار بگیرم.
محمدیان درباره فعالیتهای قرآنی خود در دانشگاه نیز گفت: فعالیتهای ما در دانشگاه بیشتر در قالب گروهها و حلقههای دوستانه است. به دانشجویانی که در مسیر حفظ قرآن هستند یا پرسشهایی درباره ترتیل و تجوید دارند، پس از نماز و در نمازخانه بهصورت جهادی کمک میکنیم.
در ادامه، محدثه عرفانیان، مدرس قرآنی مؤسسه خاتمالانبیا(ص)، اظهار کرد: از دوران نوجوانی و با تشویق والدین وارد مؤسسه قرآنی خواهران خاتمالانبیا(ص) شدم. وجود برنامههای متنوع قرآنی، اردوها و فضای صمیمی و همدلانه میان بچهها برایم انگیزهای شد تا این مسیر را با جدیت ادامه دهم. پس از گذراندن چند ترم روخوانی، روانخوانی و دورههای مختلف تجوید، وارد مراحل پیشرفتهتر آموزش قرآن شدم و در نهایت با راهنماییهای مؤسسه در دورههای تربیت معلم شرکت کردم. سپس بهعنوان کارورز فعالیت داشتم و پس از جلب اعتماد مجموعه، بهعنوان مدرس قرآن در این مؤسسه مشغول بهکار شدم.
وی افزود: اکنون ۱۰ سال است که تدریس قرآن را بر عهده دارم. مهمترین عامل در جذب مخاطب به قرآن، شناخت صحیح نیازهای آنان در هر رده سنی است. برای دانشآموزان ابتدایی، استفاده از بازی، کارگروهی و روشهای تعاملی ضروری است؛ اما برای دانشآموزان دبیرستانی، تخصص و حرفهایبودن استاد اهمیت بالاتری دارد و انتظار دارند معلم بتواند پاسخگوی پرسشهای آنان باشد.
اهمیت شناخت نیازهای روز و تقویت روحیه پرسشگری در میان دانشآموزان
مدرس مؤسسه قرآنی خاتمالانبیا(ص) با اشاره به اهمیت تدریس مباحث معارفی، تصریح کرد: در این زمینه توجه به نیازهای روز جامعه بسیار مهم است. باید بدانیم دغدغههای بچهها چیست و در جامعه با چه مسائل و چالشهایی مواجه میشوند. سطح پرسشهای دانشآموزان بالاست و عمدتاً پرسشهای اعتقادی مطرح میکنند. این روحیه پرسشگری بسیار ارزشمند است، زیرا دینی که با فهم و سؤال بهدست میآید، ماندگارتر و اصیلتر از باوری است که بدون درک دقیق پذیرفته شود.
عرفانیان با تأکید بر اینکه اگر زندگیام با قرآن همسو نباشد، هرگز آن را تدریس نخواهم کرد، تصریح کرد: قرآن را با باور قلبی پذیرفتهام و همواره در مسیر آن حرکت کردهام. معلم قرآن بودن برای من محدودیتی ایجاد نکرده است، چراکه سبک زندگیام پیش از ورود حرفهای به قرآن نیز مبتنی بر بایدها و نبایدهایی بوده که به آن پایبند بودم.
لقمه حلال؛ پایهگذار شخصیت و پذیرش حق در زندگی انسان
وی در بخش دیگری از سخنانش بیان کرد: لقمه حلال تأثیرگذارترین عامل در شکلگیری شخصیت انسان است. شخصاً آثار آن را در زندگی خود و اطرافیانم دیدهام. در مقابل، افرادی را نیز مشاهده کردهام که زندگیشان در این مسیر قرار نداشته و متأسفانه با وجود درک برخی حقایق، در پذیرش حق مقاومت میکردند.
این معلم قرآن با بیان اینکه قرآنآموز پیش از ورود به کلاس باید هدف خود را از فراگیری قرآن مشخص کرده باشد، تأکید کرد: اگر هدف، آشنایی حقیقی با این کتاب ارزشمند باشد، بهترین تشویق برای دانشآموزان مشاهده پیشرفت خودشان نسبت به گذشته است. گاهی برای بچهها صوتهایی را که در ابتدای ترم ضبط کردهاند پخش میکنم تا میزان رشدشان را ببینند و این موضوع خود بهتنهایی تشویق بزرگی برای آنهاست.
عرفانیان در پایان تأکید کرد: از زیباترین آیات قرآن، آیاتی است که خداوند به انسان یادآور میشود همیشه در کنار اوست و نباید نسبت به چیزی دچار نگرانی شود. همچنین آیه «ألا بذِکرِ اللهِ تَطمئِنُّ القُلوب» از آیات محبوب من است؛ آیهای که میفرماید تنها با یاد خدا دلها آرام میگیرد. اهمیت این پیام در روزگار کنونی بیشتر احساس میشود، چراکه خداوند همان منبع آرامشی است که انسان امروز بیش از هر زمان دیگری بهدنبال آن است.
