معراج؛ جلوه قدرت معنوی رسول خدا(ص) + فیلم

خبرگزاری ایکنا، سلسله درس‌گفتار رمضانی با عنوان پای سخن رسول(ص)، را با بیان عبدالحسین طالعی، استاد دانشگاه، پژوهشگر و نویسنده تهیه کرده است تا در قالبی کوتاه و منظم، نکاتی از سیره، اخلاق و درس‌های زندگی پیامبر اکرم(ص) را مرور کند. آنچه در این مجال تقدیم می‌شود، به بررسی سفر معراج پیامبر اکرم(ص) به‌عنوان جلوه‌ای از قدرت معنوی و مکتب تربیتی ایشان اختصاص دارد و به ابعاد معنوی و آموزشی این سفر شگفت‌انگیز، پیام‌های کلیدی آن در خصوص امامت و چشم‌انداز آینده امت اسلامی، با استناد به روایات گران‌بها می‌پردازد. در ادامه بخش یازدهم این درس‌گفتار را می‌خوانیم و می‌بینیم:

 

«السلام علیک یا رسول‌الله»

 

 یازدهمین بخش از سلسله نکات مربوط به رسول اکرم(ص) را به معراج اختصاص داده‌ایم. معراج یکی از جلوه‌های قدرت‌نمایی معنوی رسول خدا(ص) است. این سفر آسمانی فوق‌العاده شگفت‌انگیز، پر از دیدنی‌ها و شنیدنی‌های بی‌بدیل بود؛ سفری که رسول الله(ص) بر اساس گزارش‌های آن، مکتب تربیتی بسیار مهمی را پایه‌ریزی کردند. ایشان با این سفر، راه هدایت آیندگان را گشودند و درس‌های تربیتی فراوانی به مردم ارائه کردند.

بر اساس آنچه خداوند متعال رسول خود را به سفرهای فوق‌العاده‌ای در آسمان‌ها و عوالمی برد که در برخی از مراحل، حتی جبرئیل نیز اجازه ورود نداشت، احادیث بسیار مهم و غنی‌ای درباره گزارش‌های سفر معراج نقل شده است. یکی از منابعی که این احادیث را گردآوری کرده، کتابی است به نام «الجواهر الثنیة فی الاحادیث القدسیة» که شامل کلمات خداوند با پیامبران، از جمله رسول الله(ص) و احادیث معراج است.

نکته بسیار مهمی که در سفر معراج قصد دارم بر آن تأکید کنم، این است که خداوند متعال در این سفر، آینده نبوت و تداوم آن در امامت را به زیبایی برای پیامبر(ص) بازگو کرد؛ امامت که در آینده بیشتر درباره‌اش سخن خواهیم گفت.

 

امام باقر(ع) فرمودند که جد ما، رسول الله(ص)، ۱۲۰ سفر معراج داشتند. اگرچه معراج معروف، همان سفری است که در ماه رمضان رخ داد، اما در این ۱۲۰ سفر، خداوند متعال سفارش‌های مختلفی به پیامبر(ص) می‌کرد که مهم‌ترین آن‌ها، ولایت و امامت امیرالمؤمنین(ع) بود؛ زیرا ولایت ادامه راه هدایت رسول الله (ص) است.

 

کتاب جالبی در این زمینه نگاشته شده است به نام «وهاج فی مناقب امیرالمؤمنین لیلة المعراج» نوشته سیدمحمد معلم. این کتاب بر اساس حدود ۱۰۰ منبع معتبر شیعه و سنی، ۱۸۵ حدیث گردآوری کرده که در سفر معراج مستقیماً خطاب به رسول الله(ص) بیان شده است.

فرصت بیان همه آن‌ها نیست، اما به یکی از آن‌ها اشاره سریع می‌کنم؛ حدیثی که در منابع فریقین(شیعه و سنی) نقل شده است: پیامبر اکرم(ص) فرمودند در سفر معراج، بر درهای بهشت و جهنم نوشته‌هایی دیدم.

 

مثلاً بر یکی از درهای بهشت، نوشته شده بود: «لا إلهَ إلّا الله، محمد رسول الله، علی ولی الله.» این عبارت مشترک بین همه درهاست. آنچه بر درهای بهشت و جهنم نوشته شده، حقایق عالم آخرت است که پیامبر(ص) فرمودند شما باید در دنیا به این حقایق تمسک جویید. بر در دیگری نوشته شده بود، برای داشتن زندگی خوب در دنیا، چهار خصلت داشته باشید: قناعت، رها کردن کینه‌توزی و حسد و معاشرت با اهل خیر و بر در دیگری برای شادمان بودن در آخرت، نسبت به افراد بی‌سرپرست (یتیم) محبت کنید، برای تأمین نیازهای مردم بکوشید و به نیازمندان کمک کنید.

 

این احادیث بسیار طولانی هستند و خودشان نیازمند مجلسی با فراغت و حوصله برای بیان کامل هستند. تنها همین یک حدیث که در «فَرائدُ السِّمْطَیْن» (جلد ۱، صفحات ۲۳۸ تا ۲۴۱) آمده، یک منشور اخلاقی کامل است و این تنها یکی از ۱۸۵ حدیث معراجی است که در آن کتاب آمده است.

 

به هر صورت، زندگی رسول الله(ص)، کلمه به کلمه، نقطه به نقطه و گام به گام برای ما درس است و باید این درس‌ها را مرور کنیم. چهاردهمین قرن میلاد رسول الله(ص) که امسال در آن هستیم، فرصتی است تا این مطالب را مرور کنیم، به ویژه ماه مبارک رمضان که زمان خودسازی، اخلاق و تربیت است.

 

یکی از زیبایی‌های احادیث معراجی این است که در یکی از آن‌ها، خداوند متعال پس از مقدماتی، به رسول الله(ص) فرمود که مهدی امت از فرزندان تو خواهد بود که جهان را پر از عدل و داد می‌کند و ویژگی‌های امام عصر(عج) را بیان کرد. این نشان می‌دهد که احادیث معراج، نه تنها به روزهای اول پس از پیامبر(ص) و ولایت امیرالمؤمنین(ع) اشاره دارد، بلکه آخرین روزهای دنیا و ظهور موفور السرور حضرت ولی عصر(عج) را نیز در خود جای داده است.

همه این‌ها باید در منابع اصلی خود مرور و بازگو شوند تا نسل ما بیش از این با حقایق علوی، مهدوی، نبوی و معراجی آشنا شود. خداوند به ما توفیق گام برداشتن در این مسیر را عنایت بفرماید.