از «توهم عصر حجر» تا «واقعیت نصرت الهی»؛ پاسخ قرآن به جنگ ترکیبی آمریکا

به قلم حسین شجاعی؛ پژوهشگر جهاددانشگاهی 

از نظر قرآن، تهدیدهای دشمنان همیشه با بزرگ‌نمایی همراه است؛ اما مؤمنان نباید فریب این جلوه‌ها را بخورند. تهدید دشمن، پیش از آنکه واقعیت خارجی داشته باشد، ابزار تخریب روحیه و ایجاد تزلزل است. 

مدتی است که رئیس جمهور مفلوک ایالات متحده آمریکا به سبب ناتوانی در کسب دستاورد در جنگ با ملت غیور ایران، زبان به تهدید و تعیین ضرب‌الاجل برای نابودی زیرساخت‌های ایران نموده است. او ادعا کرده که اگر ملت ایران خواسته‌های او از جمله بازگشایی تنگه هرمز را برآورده نسازد آنها را به «عصر حجر» بر می گرداند.

تهدید ترامپ همچون تهدیدهای اغراق‌شده و قدرت‌نمایی‌های توخالی دیکتاتورها و طاغوت‌هایی است که در طول تاریخ به دنبال درهم شکستن اراده ملت‌ها و جوامع بوده‌اند. تجربه نشان داده است که بسیاری از این نوع اظهار نظرها و تهدیدها بیش از آنکه حاکی از یک واقعیت باشد بازی‌هایی زبانی برای پیشبرد یک جنگ روانی است. تهدید، اگرچه در ظاهر هراس‌انگیز است، اغلب بیش از آنکه بیانگر قدرت واقعی تهدیدکننده باشد، نشانه بی‌تعادلی، خشم، یا نیاز به ایجاد رعب در طرف مقابل است و می‌بایست آن را به‌عنوان رکنی از ارکان یک جنگ ترکیبی به حساب آورد.

از نظر قرآن، تهدیدهای دشمنان همیشه با بزرگ‌نمایی همراه است؛ اما مؤمنان نباید فریب این جلوه‌ها را بخورند. تهدید دشمن، پیش از آنکه واقعیت خارجی داشته باشد، ابزار تخریب روحیه و ایجاد تزلزل است. قرآن تصریح می‌کند که «إِنَّمَا ذَلِكُمُ الشَّيْطَانُ يُخَوِّفُ أَوْلِيَاءَهُ فَلَا تَخَافُوهُمْ وَخَافُونِ إِنْ كُنْتُمْ مُؤْمِنِينَ»(آل عمران/175). یکی از روشن‌ترین نمونه‌های تاریخی موجود در قرآن که نشان می‌دهد از تهدیدهای دشمن و توان رزمی او نباید بیمی به دل راه داد قضیه جنگ احزاب است. در این جنگ بزرگ‌ترین اتحاد نظامیِ عرب با هزاران نفر نیرو و تجهیزات، به تحریک یهودیان بنى قريظه تصمیم به نابودی کامل اسلام گرفتند و مدینه را محاصره کردند. تهدید دشمن چنان سنگین بود که قرآن صحنه وحشت اولیه مسلمانان را این‌گونه توصیف می‌کند «إِذْ زَاغَتِ الْأَبْصَارُ وَبَلَغَتِ الْقُلُوبُ الْحَنَاجِرَ…»(احزاب/10). در ظاهر این جنگ، همه‌چیز برای شکست کامل مهیا بود. اما درست در همان لحظه که تهدید دشمن به اوج رسید، امدادی فراتر از محاسبات عادی رخ داد. طوفانی شدید برخاست، چادرهای دشمن را از جا کند، آتش‌ها را خاموش کرد و اختلافات داخلیِ متحدان را شعله‌ور ساخت. نتیجه این شد که «وَرَدَّ اللَّهُ الَّذِينَ كَفَرُوا بِغَيْظِهِمْ لَمْ يَنَالُوا خَيْرًا…»(احزاب/25) و این یعنی تهدیدی که قرار بود اسلام را نابود کند، خود به شکستی تحقیرآمیز برای تهدیدکنندگان تبدیل شد. 

آیاتی که به آنها اشاره شد به خوبی وظیفه ما در برابر ما را در برابر تهدیدهایی که از زبان دشمنان بشریت به زبان آورده می شود به خوبی مشخص می نماید. این آیات به ما نشان می‌دهد که تهدیدهای دشمن اگرچه گاه هراس‌انگیز به نظر می‌رسند، اما در صورتی که جامعه اراده خود را حفظ کند و گرفتار جنگ روانی نشود، می‌تواند به ضد خود تبدیل شود. در راهبرد قرآن نترسیدن از تهدیدها و ایستادگی در برابر بزرگ‌نمایی دشمن رمز پیروزی به شمار می‌آید. در این آموزه هیچ تهدیدی به خودیِ خود سرنوشت‌ساز نیست؛ این واکنش جامعه است که به تهدید معنا می‌دهد. تهدید می‌تواند ابزار کنترل باشد، یا آغازی برای افزایش ایمان، انسجام، استحکام و پیروزی باشد. تفاوت این دو نتیجه، نه در توان دشمن، بلکه در استواری و آگاهی مردمانی است که مورد تهدید قرار می‌گیرند.