بررسی نقش مردم در تحولات سیاسی ایران از صدر اسلام تا امروز

به گزارش ایکنا از خراسان رضوی، حجت‌الاسلام حامد فلاحتی یک پژوهشگر دینی، در نشست جهل روز همبستگی که شامگاه ۲۰ فروردین ماه، به صورت مجازی به مناسب چهلم قائد امت شهید آیت الله خامنه‌ای با مروری بر نقش مردم در شکل‌دهی به مسیر چهل‌روزه و بررسی چشم‌انداز پیش رو، اظهار کرد: جامعه ایران در دوره‌های مختلف تاریخی در شرایطی حیرت‌آور قرار داشته است و به‌ویژه در دوران مشروطه، مردم نتوانستند تمام خواسته‌های خود را به نتیجه برسانند.

وی افزود: تحولاتی که در طول تاریخ رخ داده، به نوعی عجیب و حتی قابل مقایسه با خود انقلاب اسلامی است. از شهریور ۵۷ تا بهمن ۵۷، جامعه نشان داد که باید در صحنه باقی بماند تا نظم فاسد سرنگون شود. همچنین مشکلات امنیتی و ملاحظات موجود، تعیین رهبر را پیچیده کرده بود و این هشت روز از تاریخ واقعاً حیرت‌انگیز است.

این پژوهشگر دینی تصریح کرد: مردم در این برهه تاریخی دریافتند که سرنوشت خود را در دست دارند و بر اساس آیات شریف قرآن، خداوند سرنوشت جامعه را به دست مردم سپرده است. این مسئله نشان‌دهنده نقش پررنگ مردم در تاریخ است.

فلاحتی همچنین به تلاش‌های مقام معظم رهبری در هدایت جامعه و تحلیل شرایط مختلف اشاره کرد و گفت: مردم با فهم اجتماعی بالا و تحلیل عمیق از شرایط، توانستند نقش کلیدی ایفا کرده و از تجربیات تاریخی درس بگیرند.

وی «جامعه‌پردازی» را به معنای پالایش مستمر جامعه از «غربال‌های اجتماعی» و «تکانه‌های تزلزل‌آفرین» برای دستیابی به شخصیتی مستحکم و مستقل دانست و افزود: این مفهوم برگرفته از اندیشه‌های شهید مطهری در کتاب «آینده انقلاب اسلامی» است. جامعه ما در سال ۵۷ «گمگشته‌ای» داشت که همان دستیابی به شخصیتی مستقل با تعریفی مشخص و حفظ این استقلال بود.

این پژوهشگر دینی، آیت‌الله خامنه‌ای را بنیان‌گذار این نظم اجتماعی دانست و اظهار کرد: ایشان با ۳۷ سال رهبری، بدنه‌ای قابل قبول در جامعه ایران شکل داده‌اند. وی با احتیاط در ارائه آمار گفت: حدود یک‌سوم جامعه به این سطح از درک رسیده‌اند که در کنار واجبات دینی، «حضور اجتماعی» نیز از واجبات مهم است.

فلاحتی ادامه داد: این فهم حاصل تلاش انبیا، ائمه و مصلحان اجتماعی در طول تاریخ است و نمونه‌ای از آن در جمله «سیاست ما عین دیانت ماست» تجلی یافته، هرچند تحقق عملی آن به دوران انقلاب اسلامی بازمی‌گردد.

وی با اشاره به پیگیری‌های آیت‌الله خامنه‌ای از دهه ۶۰ برای شهادت و ابراز دلتنگی ایشان در این زمینه، شباهتی میان این روحیه و امیرالمؤمنین(ع) قائل شد و گفت: شهادت برای عناصر پاک‌باخته و دلباخته اهداف بلند دینی، مرحله‌ای والا از رشد است. ایشان علی‌رغم مسئولیت‌های اجتماعی فراوان، حتی در سنین کهولت نیز به این آرزو توجه داشته‌اند.

این پژوهشگر دینی با اشاره به نگاه آمریکایی‌ها و صهیونیست‌ها نسبت به حذف رهبری اظهار کرد: حذف آیت‌الله خامنه‌ای به‌منزله حذف نقطه ثقل جامعه و وزنه نگهدارنده آن تلقی می‌شود، اما در عین حال، اتفاقی عجیب رخ داده و جامعه علی‌رغم برداشتن این وزنه، فرو نپاشیده است.

وی با تأکید بر اینکه منظورش همان یک‌سوم جامعه است، بیان کرد: در فرآیندهای اخیر، جامعه به دلیل احساس خطر فروپاشی، شاهد حضور جریان «اهل مسئولیت، ایثار، شهادت و پاک‌باختگی» بوده است. این حضور موجب بیداری دیگران و تقویت فضای ایثار و شهادت شده است.

فلاحتی در بخش دیگری از سخنان خود با اشاره به افرادی با ظاهر مذهبی مانند «چفیه به دوش» و «کفیه بر سر» گفت: این افراد می‌توانند در سرنوشت جامعه نقش‌آفرین باشند، اما لزوماً در حوزه عدالت و مفاهیم عمیق دینی نقش مؤثری ندارند. آنان گرچه در صحنه حضور دارند، اما از تحلیل درست و شناخت عمیق جریان دینی برخوردار نیستند و در سبک زندگی خود نیز انتخاب‌های دینی مشخصی ندارند.

وی با طرح این پرسش که «آیا عناصر جذب‌شده نقطه قوت جامعه هستند یا صرفاً متن پس‌زمینه؟» افزود: جریان انقلابی توانسته غیرمحجبه‌ها و حتی غرب‌گرایان را جذب کند که این امر ارزشمند است، اما نباید این جذب به قیمت نادیده گرفتن نقش زنان چادری و نیروهای اصیل انقلاب تمام شود.

این پژوهشگر دینی با یادآوری نقش مادران و زنان چادری در سال ۵۷ و دوران دفاع مقدس گفت: حجم زیادی از تحریف در روایت انقلاب و نهضتی که از سوی امام خامنه‌ای به متن جامعه کشیده شد، در حال رخ دادن است.

وی با اشاره به خاطرات خود از دوران جنگ و صحنه‌هایی مانند زنی که همسر و دو فرزندش را در راه جبهه از دست داده بود، بیان کرد: این صحنه‌ها نماد ایثار و فداکاری است و انسان در برابر چنین شخصیت‌هایی احساس حقارت می‌کند.

فلاحتی در پایان بیان کرد: قرار نیست به هر قیمتی هر فردی انقلابی شود، چرا که این عناصر اصیل (زنان چادری و ایثارگران) هستند که میدان ایثار و شهادت را حفظ کرده‌اند. ما باید در روایت‌گری، دقت داشته باشیم و آن بدنه اجتماعی‌ای را که امام خامنه‌ای تربیت و هدایت کرده‌اند، به‌درستی به جامعه معرفی کنیم.