گشایش و رحمت پس از سختی‌ها با وعده الهی همراه است

منورسادات شایسته‌خوی، مدیر مدرسه علمیه نرجس(س)، در گفت‌وگو با ایکنا از خراسان‌رضوی، اظهار کرد: قرآن کریم به‌صورت مستقیم از اصطلاحات مدرن روان‌شناسی مانند «زخم‌های روانی جمعی» استفاده نکرده است؛ اما مفاهیم عمیقی درباره رنج، صبر و امید دارد که می‌تواند چارچوبی برای درک و درمان این زخم‌ها باشد.

وی با اشاره به نگاه قرآن به مسئله رنج و امید پس از جنگ گفت: در آیه ۱۵۵ سوره بقره در قرآن آمده است: «وَلَنَبْلُوَنَّکُمْ بِشَیءٍ مِنَ الْخَوْفِ وَالْجُوعِ وَنَقْصٍ مِنَ الْأَمْوَالِ وَالْأَنْفُسِ وَالثَّمَرَاتِ وَبَشِّرِ الصَّابِرِینَ. الَّذِینَ إِذَا أَصَابَتْهُمْ مُصِیبَهٌ قَالُوا إِنَّا لِلَّهِ وَإِنَّا إِلَیهِ رَاجِعُونَ.» قرآن کریم باور دارد سختی‌ها و جنگ‌ها بخشی از آزمایش الهی هستند، اما همواره در کنار آن‌ها، وعده گشایش و رحمت را نیز بیان می‌کند. این نگاه، به جامعه‌ای که از جنگ زخمی شده، امید می‌دهد که پایان رنج نزدیک است و خداوند، همراه با صبر، پاداشی بزرگ در انتظار دارد.

شایسته‌خوی با اشاره به تأکید قرآن بر مسئله صبر اظهار کرد: آیات متعددی مانند آیه ۲۱۴ سوره بقره «أَمْ حَسِبْتُمْ أَنْ تَدْخُلُوا الْجَنَّةَ وَلَمَّا یأْتِکُمْ مَثَلُ الَّذِینَ خَلَوْا مِنْ قَبْلِکُمْ ۖ مَسَّتْهُمُ الْبَأْسَاءُ وَالضَّرَّاءُ وَزُلْزِلُوا حَتَّیٰ یَقُولَ الرَّسُولُ وَالَّذِینَ آمَنُوا مَعَهُ مَتَیٰ نَصْرُ اللَّهِ ۗ أَلَا إِنَّ نَصْرَ اللَّهِ قَرِیبٌ» آیا پنداشته‌اید در حالی‌که هنوز حادثه‌هایی مانند حوادث گذشتگان شما برایتان رخ نداده، وارد بهشت می‌شوید؟! به آنان سختی‌ها و آسیب‌هایی رسید و چنان متزلزل و مضطرب شدند تا جایی‌که پیامبر و کسانی که با او ایمان آورده بودند [در مقام دعا و درخواست یاری] می‌گفتند: یاری خدا چه زمانی است؟ [به آنان گفتیم:] آگاه باشید! یقیناً یاری خدا نزدیک است. صبر را کلید عبور از سختی‌ها می‌دانند و آن را نه به معنای تسلیم منفعل، بلکه به معنای ایستادگی فعال و امیدوارانه معرفی می‌کنند.

وی با اشاره به مسئله توبه و بازگشت افزود: قرآن، توبه را راهی برای پاک‌سازی دل‌ها و بازسازی هویت فردی و جمعی پس از خطاها و خشونت‌ها می‌داند. این فرآیند به جامعه اجازه می‌دهد تا گذشته را رها کرده و با قلبی پاک‌تر به آینده نگاه کند.

مدیر مؤسسه نرجس گفت: امید به رحمت باید در دل مؤمنان باشد؛ آیه «إِنَّ اللَّهَ مَعَ الصَّابِرِینَ» (خداوند با صابران است) و «لَا یُضِیعُ اللَّهُ أَجْرَ الْمُحْسِنِینَ» (خداوند پاداش نیکوکاران را هدر نمی‌دهد)، پیامی قوی از حمایت الهی در زمان بحران است.

وی در ادامه به نقش نهادهای دینی در ترمیم روحی جامعه اشاره و تصریح کرد: نهادهای دینی در دیدگاه قرآن، به‌عنوان مراکز هدایت و ترمیم عمل می‌کنند که باید فضایی امن برای گفت‌وگو، توبه و بازسازی اعتماد ایجاد کنند.

شایسته‌خوی اظهار کرد: ترویج فرهنگ عفو و بخشش نیز مورد توجه قرآن است، به‌طوری که قرآن بارها بر بخشش تأکید کرده است و در آیه ۱۲۸ سوره آل‌عمران آمده است: «لَیسَ لَکَ مِنَ الْأَمْرِ شَیءٌ أَوْ یتُوبَ عَلَیهِمْ أَوْ یعَذِّبَهُمْ فَإِنَّهُمْ ظَالِمُونَ»؛ هیچ‌یک از این کارها در اختیار تو نیست؛ یا [خدا] بر آنان می‌بخشاید یا عذابشان می‌کند، زیرا آنان ستمکارند. نهادهای دینی می‌توانند با ترویج این فرهنگ، شکاف‌های عمیق بین گروه‌های مختلف جامعه را ترمیم کنند.

وی به ارائه الگوهای امیدبخش در قرآن نیز اشاره کرد و افزود: قرآن با بیان داستان‌های پیامبران و مؤمنانی که پس از سختی‌های بزرگ به موفقیت رسیدند، به‌گونه‌ای عمل کرده که به جامعه انگیزه دهد تا از زخم‌های گذشته عبور کند.

مدیر مکتب نرجس اظهار کرد: پشتیبانی روانی و معنوی، ارائه مشاوره‌های مبتنی بر معنویت و ایجاد گروه‌های حمایتی که بر پایه ارزش‌های قرآنی شکل گرفته‌اند، می‌تواند به افراد کمک کند تا احساس تنهایی و ناامیدی را پشت سر بگذارند.