امام جواد(ع) دیدگاههای غلوکنندگان درباره مقام اهل بیت(ع) را رد میکرد
حجتالاسلام حسین ابراهیمی گفت: غلو درباره جایگاه اهل بیت (ع) در دوران امام جواد (ع) رواج داشت. این دیدگاه سبب منحرف شدن شیعیان میشد، بنابراین اهل بیت (ع) همیشه با آن مبارزه میکردند. امام جواد (ع) نیز به طور آشکار از غلوکنندگان برائت میجستند.
امام جواد (ع) در جود و سخاوت زبانزد و شهره عام و خاص بودند. این منش بزرگمنشانه بهنوعی بخشی از روش مبارزاتی ایشان هم محسوب میشد. دوران امامت ایشان همراه با نفوذ فرقههای انحرافی و غلوکنندگان درباره جایگاه اهل بیت (ع) بود که البته امام جواد (ع) برای خویش مقام خدایی قائل نبودند و تا حد امکان با این گروههای فکری و اعتقادی مبارزه میکردند.
به مناسبت سالروز شهادت امام جواد (ع) خبرنگار ایکنای خراسان رضوی گفتوگویی با حجتالاسلام والمسلمین حسین ابراهیمی، پژوهشگر دینی انجام داده است که در ادامه میخوانیم؛
ایکنا- روش مبارزاتی امام جواد (ع) برخلاف برخی از ائمه بر پایه تقیه استوار بوده است. چرا ایشان این روش را در پیش گرفتند یا به عبارت دیگر فضای سیاسی ـ اجتماعی حاکم بر زمانه ایشان چگونه بوده است و امام (ع) چگونه با شیعیان ارتباط برقرار میکردند؟
یکی از نکات مهم درباره روش مبارزاتی جوادالائمه (ع) که اساتید و اهل فن همیشه مطرح میکنند آن است که ایشان در زمانهای میزیست که حاکمان جائر و ظالم دنبال محو نام اهل بیت (ع) بودند؛ هر کدام از اهل بیت (ع) روشی در این جهت برای مبارزه داشتند. یکی از جنبههای فعالیت اجتماعی امام جواد (ع) که در نهایت سبب شد کنیه جواد را به ایشان بدهند آن است که شیوه مبارزاتی جوادالائمه (ع) که همان زبانزد شدن در جود و سخاوت و کمک به دیگران بوده است به نوعی در ذیل شیوه ایشان قرار میگیرد. اگر چه ذات اهل بیت (ع) با جود و سخا همراه بوده است اما نام اهل بیت (ع) نهایتا با سخاوت بلندآوازه شد و همین نقشههای دشمن را نقش بر آب کرد.
ایکنا- یکی از مسائلی که در دوران امامت امام جواد (ع) رایج بود، نفوذ فرقههای انحرافی و غالیان (غلوکنندگان) بود که حتی برخی از این گروهها توسط خلفای وقت هم مورد حمایت قرار میگرفتند. سیره و رفتار امام جواد (ع) در مواجهه با این فرقهها چگونه بود و چرا اصولا این گروهها مورد حمایت خلفا بودند؟
غلو درباره مقام اهل بیت (ع) در دوره ایشان رایج بود ولی این امر، دیگر انحراف مبتنی بر نفی اهل بیت (ع) است که سبب از بین رفتن و منحرف شدن شیعه خواهد شد؛ از این رو اهل بیت (ع) همیشه با آن مبارزه میکردند. درباره شأن و جایگاه ائمه (ع) در طول تاریخ همیشه عدهای تفریط و ایشان را رد مینمودند و تعدادی دیگر نیز افراط و غلو میکردند. هر دوی اینها سبب اضمحلال شیعه میشد؛ بنابراین اهل بیت (ع) با این دیدگاهها مخالف بودند و به مبارزه با آن برمیخاستند. درباره امام جواد (ع) هم این نکته صدق میکند. ایشان از این افراد به طور آشکار اعلان برائت میکردند و آنها را طرد و لعن میکردند. علاوه بر این روشنگری و تبیین اعتقادی از دیگر اقدامات امام جواد (ع) در این زمینه بود؛ در سیره اهل بیت (ع) در رد این دیدگاه آمده است که «مقام الهی برای ما قائل نشوید». ائمه (ع) همچنین به طور مکرر تأکید میکردند که ایشان بندگان خدا هستند و افراد را از به کار بردن این تعابیر پرهیز میدادند. معرفی افراد منحرف به شیعیان از دیگر اموری است اهل بیت (ع) در جهت نفی این دیدگاه انجام میدادند. بنابراین واضح است حکومتهای جور از غلوکنندگان حمایت میکردند چرا که این سبب میشد شیعه گروهی غیر عقلانی و ناهنجار معرفی شود.
ایکنا- یکی از شبهات در خصوص دوران زندگی امام جواد (ع)، پیوند خویشاوندی آن حضرت با مأمون عباسی است. چرا امام جواد (ع) این ازدواج را با وجود شهادت پدرشان پذیرفتند و چه امری ایشان را به قبول چنین کار مشکلی وادار میکرد؟
در تاریخ اهل بیت (ع) چنین مسائلی یک سیره و روش است. ازدواج امام جواد (ع) یک اجبار بود. اهل بیت (ع) در چنین شرایط اجباری بر آن مبادرت میکردند که با تدبیر و حکمت نقشه دشمنان را نقش بر آب کنند. درباره امام جواد (ع) هم مانند سایر ائمه (ع) بحث فشار سیاسی و اجبار مطرح بود. علاوه بر این امام (ع) با وجود پذیرش این امر استقلال خویش را حفظ نمودند و بیت امامت را از خانه مأمون و دخترش جدا کردند. علاوه بر این امام موظفند ابتدا جان خود و شیعیان را حفظ کنند تا پس از آن بتوانند رسالتهای امامت را به جریان بیندازند. اما مأمون تصور میکرد جوادالائمه (ع) شخصی کمسن است که سواد چندانی ندارد و همین را دستاویزی قرار داده بود تا مردم از ایشان پیروی نکنند. یکی از اقدامات مأمون برای ضربه زدن به جایگاه امام جواد (ع) آن بود که ایشان را به مناظره با علما بکشاند تا شکست بخورند اما عکس این مسئله اتفاق افتاد و علم و بزرگمنشی امام جواد (ع) بر همگان آشکار شد؛ ایشان در روایتی گهربار روش رسیدن به بزرگیها را برای شیعیان بیان میکنند. در این روایت آمده است «لثِّقَةُ باللّه تعالى ثَمَنٌ لِكُلِّ غالٍ، و سُلَّمٌ إلى كُلِّ عالٍ؛ اعتمادِ به خداوند متعال، بهاى هر چيز گرانى است و نردبان رسيدن به هر بلندايى». در این عبارت کلمه ثقه درباره کسانی که مورد اعتماد هستند، استفاده شده است؛ بنابراین در رأس این افراد خداوند قرار دارد، چرا که اگر به یاری و دستگیری او اعتماد داشته باشیم، سبب میشود، قلبمان در مسیر حق محکم شود و به بزرگیها دست پیدا کنیم.
انتهای پیام
