انتخابات کنست ۲۰۲۶؛ نتانیاهو در تقاطع چالشهای داخلی و خارجی
انتخابات آتی کنست، آزمونی حیاتی برای بنیامین نتانیاهو خواهد بود، چراکه چالشهای داخلی متعدد و فضای امنیتی پرتنش منطقه فشارهای مضاعفی بر او وارد کرده است.
برگزاری انتخابات کنست و متعاقب آن، تشکیل کابینه، یکی از مسائل محوری در سیاست داخلی رژیم صهیونیستی محسوب میشود. در این میان، پرسش اساسی این است: آیا بنیامین نتانیاهو که نزدیک به دو دهه، هرچند ناپیوسته، رهبری این رژیم را بر عهده داشته و جاهطلبی قابل توجهی برای تداوم این روند دارد، میتواند در انتخابات پیش رو، در قدرت باقی بماند یا اینکه کرسیهای خود را به رقبای اپوزیسیون واگذار خواهد کرد؟ برای پاسخ به این پرسش، ارزیابی آخرین نتایج نظرسنجیها در سرزمینهای اشغالی و همچنین عملکرد نتانیاهو از زمان تشکیل دولت در سال ۲۰۲۲ ضروری است.
آخرین نظرسنجیهای منتشرشده در سرزمینهای اشغالی، تصویری پیچیده از معادلات انتخاباتی ترسیم میکند. حزب لیکود به رهبری نتانیاهو با کاهش یک کرسی در مقایسه با دورههای پیشین، به ۲۶ کرسی رسیده است. در مقابل، حزب «بیاحد» به ریاست نفتالی بنت و با مشارکت یائیر لاپید، رهبر حزب یش عتید تشکیل شد. این ائتلاف با ادامه روند صعودی خود، به ۲۵ کرسی دست یافت و فاصلهاش را با ائتلاف حاکم به کمترین حد رساند.
احزاب دیگر، مانند حزب چپگرا و میانهروی دموکراتها (شاخه حزب کارگر) به رهبری یائیر گولان با ۱۰ کرسی، حزب اسرائیل خانه ما به رهبری آویگدور لیبرمن با ۹ کرسی و حزب «یَشار» به رهبری گادی آیزنکوت با ۱۵ تا ۱۶ کرسی، در جایگاههای بعدی قرار دارند. احزاب راستگرای «عوتسما یهودیت» و «شاس» هر کدام ۹ کرسی، حزب «یهودیت تورات» ۷ کرسی و احزاب عربی مجموعاً ۱۰ کرسی به خود اختصاص دادهاند.
نکته قابل توجه در اینجا، ائتلاف احتمالی میان گادی آیزنکوت و آویگدور لیبرمن است که میتواند مجموع کرسیهای آنها را به ۲۵ برساند و آنها را به سومین قدرت بزرگ کنست یا حتی بالاتر از ائتلاف بنت ـ لاپید تبدیل کند. این روند نشان میدهد که جریانهای اپوزیسیون در مجموع، وضعیت مطلوبی نسبت به ائتلاف حاکم دارند. با این حال، اختلاف بر سر رهبری اپوزیسیون میان ائتلاف بنت ـ لاپید و گادی آیزنکوت و همچنین تمایل آیزنکوت به تشکیل ائتلاف سوم، چشمانداز پیروزی قاطع هیچکدام از این جبههها را علیه نتانیاهو بهطور کامل روشن نمیکند و احتمالاً شانس نتانیاهو را افزایش میدهد. با وجود این، قدرتگرفتن ائتلاف بنت ـ لاپید، رقابت را تنگاتنگ میکند و شانس قابل توجهی برای پیروزی آنها نسبت به سایر رقبای نتانیاهو فراهم میآورد.
عملکرد نتانیاهو در دولت کنونی
عملکرد نتانیاهو در عرصه داخلی و خارجی، تأثیر بسزایی بر موقعیت سیاسیاش دارد و نیازمند بررسی کارنامه اوست که در ادامه بهطور اختصار به آن پرداخته میشود.
اصلاحات قضایی و اتهامات فساد مالی: یکی از مهمترین اقدامات نتانیاهو پس از روی کار آمدن در سال ۲۰۲۲، تلاش برای اصلاحات قضایی با هدف کاهش قدرت دیوان عالی و دادستان کل بود. این اقدام که اختیارات قضایی دولت را افزایش و قدرت نهادهای قضایی را کاهش میداد، با واکنشهای اعتراضی گستردهای در جامعه صهیونیستی روبهرو شد. این اعتراضات، همراه اتهامات فساد مالی و پرونده موسوم به «قطر گیت»، میتواند بر موقعیت سیاسی نتانیاهو تأثیر منفی بگذارد.
عملیات هفتم اکتبر (طوفان الاقصی): یکی از مهمترین عواملی که بقای سیاسی نتانیاهو را به چالش کشیده، عملیات هفتم اکتبر (طوفان الاقصی) از سوی حماس است. این واقعه از این نظر حائز اهمیت است که رژیم صهیونیستی و شخص نتانیاهو، خود را در موقعیت بلامنازع از نظر اطلاعاتی و امنیتی میدانستند؛ تا جایی که نتانیاهو پیش از این، مخالفان خود را بهدلیل کوتاهی در این زمینه مورد انتقاد قرار میداد. این حادثه، اعتبار سیاسی و امنیتی نتانیاهو را خدشهدار کرده است و در میان افکار عمومی جامعه صهیونیستی، شکستی بزرگ تلقی میشود.
با وجود دستاوردهایی که از آن زمان تاکنون در جنگ ۲۰۲۴ با حزبالله، تغییر موازنه قدرت در نوار غزه و تغییر نظام سیاسی سوریه برای دولت وی حاصل شده است، این واقعه همچنان تأثیر عمیقی بر افکار عمومی گذاشته و میتواند در انتخابات ۲۰۲۶ نقش تعیینکنندهای ایفا کند. تاریخ سیاسی رژیم صهیونیستی پیش از این نیز شاهد شکست پروژههای امنیتی و تأثیر آن بر سرنوشت سیاسی رهبران بوده است.
خدمت نظامی حریدیها: یکی دیگر از عوامل مؤثر بر انتخابات ۲۰۲۶ و شانس پیروزی نتانیاهو، موضوع خدمت سربازی حریدیها، از گروههای مذهبی افراطی رژیم صهیونیستی است. این گروه بخش عمدهای از زندگی خود را صرف تحصیل علوم دینی و مطاله تورات میکنند و از خدمت نظامی سر باز میزنند، زیرا آن را تهدیدی برای هویت دینی و تداوم جامعه خود میدانند.
با وجود اینکه در گذشته نیاز چندانی به حضور حریدیها در ارتش نبود، اما پس از واقعه هفتم اکتبر بهدلیل تشدید درگیریها در جبهههای گوناگون و فرسایشیشدن جنگ، کمبود نیرو و فرسودگی جسمی و روانی نیروها، بهویژه نیروهای ذخیره، نیاز به خدمت سربازی حریدیها بیش از پیش احساس میشود. بسیاری از اعضای جامعه صهیونیستی، بهویژه سکولارها خواستار مشارکت آنها در ارتش هستند.
با این حال، احزاب حریدی ائتلاف حاکم، یعنی شاس و یهودیت توراتی بهشدت با لغو معافیت خدمت سربازی حریدیها مخالفاند و نتانیاهو را بابت آن تحت فشار قرار دادهاند. او نیز برای حفظ ائتلاف و بقای سیاسی خود، این مسئله را به تعویق انداخته است. این موضوع با مخالفت احزاب اپوزیسیون و حتی افرادی در داخل حزب لیکود مواجه شده و میتواند به برگ برنده اپوزیسیون در انتخابات تبدیل شود و بقای سیاسی نتانیاهو را تهدید کند.
پرونده ایران و حزبالله لبنان: نتانیاهو برای حفظ جایگاه سیاسی و افزایش آرای خود، نیازمند دستاوردهای چشمگیر در پروندههای مربوط به ایران و حزبالله است. اگرچه تضعیف حزبالله و حملات به ایران گاهی موجب جلب نظر افکار عمومی شده، اما بازسازی قدرت نظامی حزبالله، ورود این گروه به جنگ با اسرائیل در نتیجه نقض آتشبس و حملات به ایران، همراه موفقیتهای نسبی حزبالله در این نبرد میدانی و مهمتر از همه، ناکامی نتانیاهو در دستیابی به اهداف اصلی خود در جنگ با ایران، میتواند او را به سمت ماجراجوییهای نظامی سوق دهد تا شانس پیروزی خود را در انتخابات افزایش دهد.
روی هم رفته، انتخابات آتی کنست، آزمونی حیاتی برای بنیامین نتانیاهو خواهد بود. او در حالی با چالشهای داخلی متعدد، از جمله اصلاحات قضایی، اتهامات فساد مالی، مسئله خدمت سربازی حریدیها و شکافهای عمیق اجتماعی روبهروست که از سوی دیگر، فضای امنیتی پرتنش منطقه و پروندههای پیچیده ایران و حزبالله، فشارهای مضاعفی بر او وارد میکند.
نتایج نظرسنجیها نشاندهنده رقابت فشرده و نبود قطعیت در پیروزی قاطع هر جناحی است. در چنین شرایطی، نتانیاهو برای حفظ قدرت، نیازمند مدیریت هوشمندانه این بحرانهای چندوجهی، ارائه دستاوردهای ملموس امنیتی و بسیج پایگاه رأی خود خواهد بود. هرگونه اشتباه محاسباتی در عرصه سیاست داخلی یا خارجی میتواند سرنوشت سیاسی او و آینده رژیم صهیونیستی را دستخوش تغییراتی کند.
انتهای پیام
