غربت امام خمینی(ره) در نجف مانع گسترش نهضت نشد

به گزارش ایکنا از قم، حجت‌الاسلام‌ والمسلمین سیدهادی موسوی، استاد حوزه علمیه، در نشست «بازخوانی خاطرات امام خمینی(س) و انقلاب اسلامی» که امروز ۱۳ خردادماه با هدف زنده نگه داشتن یاد و اندیشه‌های امام خمینی(س) و تبیین دستاوردهای انقلاب اسلامی برای عموم علاقه‌مندان به همت موسسه تنظیم و نشر آثار امام خمینی(ره)، در بیت تاریخی امام خمینی(ره) در قم برگزار شد، با تشریح خاطرات خود از دوران تبعید امام در نجف اشرف، به بیان ابعاد مختلف غربت، استقامت و رهبری حضرت امام پرداخت.

وی با اشاره به شرایط دشوار امام خمینی(س) در سال‌های نخست حضور در نجف اظهار کرد: اگرچه ورود امام به نجف با استقبال گسترده علما، فضلا و طلاب حوزه علمیه همراه بود، اما فضای حاکم بر حوزه نجف که متأثر از تجربه تلخ مشروطه بود، ورود روحانیت به عرصه سیاست را برنمی‌تافت و همین مسئله موجب شد امام در عین محبوبیت و جایگاه علمی، با نوعی غربت سیاسی و اجتماعی مواجه باشد.

موسوی با بیان اینکه رژیم پهلوی و حامیان خارجی آن تصور می‌کردند حضور امام در نجف موجب انزوای ایشان خواهد شد، افزود: شاه با این تصور که امام در میان مراجع و علمای بزرگ نجف تحت‌الشعاع قرار می‌گیرد، زمینه انتقال ایشان از ترکیه به عراق را فراهم کرد؛ اما امام با اتکا به جایگاه علمی، معنوی و انقلابی خود نه تنها منزوی نشد، بلکه به تدریج حوزه نجف را تحت تأثیر اندیشه‌های سیاسی و فقهی خود قرار داد.

وی ادامه داد: آغاز درس خارج فقه امام در مسجد شیخ انصاری، نقطه عطفی در معرفی ابعاد علمی شخصیت ایشان بود. بسیاری از بزرگان و فضلای حوزه که برای آشنایی با مبانی علمی امام در درس ایشان حاضر می‌شدند، به عمق فقاهت و توانایی علمی ایشان پی بردند و دریافتند که ورود امام به عرصه سیاست بر پایه پشتوانه‌ای عمیق از دانش فقهی و اجتهادی است.

استاد حوزه علمیه با اشاره به طرح مباحث «جهاد اکبر» و سپس «ولایت فقیه» از سوی امام خمینی(س) در نجف گفت: امام با طرح مباحث اخلاقی و تربیتی، زمینه پذیرش نظریه حکومت اسلامی را در حوزه فراهم کرد و به تدریج اندیشه تشکیل حکومت اسلامی را به یکی از مهم‌ترین مباحث فکری حوزه نجف تبدیل ساخت.

وی همچنین به فشارها و مخالفت‌های گسترده علیه امام اشاره کرد و گفت: در آن سال‌ها برخی محافل حوزوی و سیاسی با تبلیغات منفی، تمسخر و تخریب، تلاش می‌کردند مانع گسترش نفوذ فکری امام شوند، اما ایشان با صبر، استقامت و تکیه بر مبانی دینی و علمی، مسیر مبارزه را ادامه داد.

موسوی با بیان خاطراتی از فعالیت‌های یاران امام در نجف، خاطرنشان کرد: جمعی محدود از شاگردان و همراهان امام، مسئولیت انتقال پیام‌ها، انتشار اعلامیه‌ها و پیگیری فعالیت‌های سیاسی نهضت را بر عهده داشتند و در این مسیر با دشواری‌ها، تهدیدها و محدودیت‌های فراوانی مواجه بودند.

وی در بخش دیگری از سخنان خود به ویژگی‌های شخصیتی امام خمینی(س) پرداخت و تصریح کرد: تعبد، نظم، اهتمام به عبادت و زیارت، همراه با عقلانیت و آینده‌نگری سیاسی، از مهم‌ترین عوامل موفقیت امام بود. ایشان در سخت‌ترین شرایط نیز از نماز، زیارت و برنامه‌های عبادی خود غفلت نمی‌کرد و همین پیوند عمیق میان معنویت و عقلانیت، رمز تأثیرگذاری و ماندگاری نهضت اسلامی شد.

استاد حوزه علمیه در پایان با تأکید بر اینکه امام خمینی(س) توانست حوزه‌ای محتاط و سیاست‌گریز را به سوی آرمان‌های انقلاب اسلامی سوق دهد، گفت: آنچه موجب پیروزی نهضت شد، ایمان راسخ، استقامت در مسیر حق و اعتماد امام به وعده‌های الهی بود؛ ویژگی‌هایی که باید برای نسل امروز و آینده به عنوان الگویی ماندگار تبیین و بازخوانی شود.