حسادت؛ نشانه ناتوانی در پذیرش برتری دیگران
حسادت، چشم را از دیدن جمال نعمت کور میکند و گوش را از شنیدن موسیقی رضایت میبندد. آنجا که باید به فضل و بخشش روزگار دل سپرد، دل حسود در تنگنای مقایسه و کمبینی میتپد و از همینروست که حسد، نه نشان دلسوزی، که نشانه ناتوانی در آشتی با حقیقت برتری دیگران است.
حجتالاسلام والمسلمین علیاحمد پناهی دانشیار گروه روانشناسی پژوهشگاه حوزه و دانشگاه طی یادداشتی که در اختیار ایکنای قم قرار داد، نوشت: حسادت، آتشی پنهان در خرمن جان است؛ نه بر دیگری، که نخست بر دل صاحب خویش میافتد و آرام او را به خاکستر بدل میکند.
فرد حسود، پیش از آنکه قامت رقیب را به تیر ملامت بنوازد، بر بلندای نارضایتی خویش ایستاده است و چه تلخ است سرنوشتی که انسان، به جای افزودن بر روشنایی خویش، چراغ دیگری را بیدلیل فروکاهد. حسادت، چشم را از دیدن جمال نعمت کور میکند و گوش را از شنیدن موسیقی رضایت میبندد.
آنجا که باید به فضل و بخشش روزگار دل سپرد، دل حسود در تنگنای مقایسه و کمبینی میتپد و از همینروست که حسد، نه نشان دلسوزی، که نشانه ناتوانی در آشتی با حقیقت برتری دیگران است. آدمی اگر به گوهر خویش آگاه باشد، از شکوفایی دیگران نمیرمد؛ بلکه آن را نشانی از وسعت جهان میداند، نه تنگی نصیب خود.
حسادت، روح را فرسوده، زبان را تیره و روابط را چون شیشهای نازک، ترکخورده و شکننده میکند و چه بسا که ریشه بسیاری از کینهها، همان دانه ریز و سمی حسد باشد که بیصدا در دل نشانده شده است، پس سزاوار آن است که آدمی، بهجای تنگنظری، به وسعت جان روی آورد؛ بهجای رنجیدن از فروغ دیگران، بر فروغ درون خویش بیفزاید که جهان از نور هر دل روشن، غنیتر میشود، نه از خاموشی چراغ دیگری.
مولای ملک و ملکوت، امام علی(ع)، درباره پیامدهای حسادت چنین فرمودهاند: «الحَسَدُ مَطِيَّةُ التَّعَبِ؛ حسادت، مرکب رنج و عذاب است.»
همچنین امام علی(ع) میفرماید: «الحَسَدُ لا يَجلِبُ إلاّ مَضَرَّةً وغَيظا، يُوهِنُ قَلبَكَ، ويَمرِضُ جِسمَكَ، وشَرُّ مَا استَشعَرَ قَلبُ المَرءِ الحَسَدُ؛ حسادت جز زیان و خشم دستاوردی ندارد؛ دل را سست میکند و تن را بیمار میکند و بدترین چیزی که در دل انسان راه مییابد، حسادت است.» امام علی(ع) میفرماید: «الحَسودُ دائِمُ السُّقمِ وإن كانَ صَحيحَ الجِسمِ؛ حسود همواره بیمار است، هرچند جسم او سالم باشد.»
امام علی(ع) در سخنی دیگر میفرماید: «الحاسِدُ يُظهِرُ وُدَّهُ في أقوالِهِ، ويُخفي بُغضَهُ في أفعالِهِ، فَلَهُ اسمُ الصَّديقِ وصِفَةُ العَدُوِّ؛ حسود، دوستی خود را در گفتار آشکار میکند و کینهاش را در رفتار پنهان میکند؛ او نام دوست بر خود دارد، اما صفت دشمن را.»
همچنین امام صادق(ع) در بیان نشانههای حسود فرمودهاند: «لِلحاسِدِ ثَلاثُ عَلاماتٍ: يَغتابُ إذا غابَ، وَيَتَمَلَّقُ إذا شَهِدَ، وَيَشمَتُ بِالمُصيبَةِ؛ حسود سه نشانه دارد، پشت سر دیگران بدگویی میکند، در حضورشان چاپلوسی میکند و از گرفتارى آنان شاد میشود.»
انتهای پیام
