حجتالاسلام والمسلمین مهدی عبادی، عضو هیئت علمی دانشگاه فردوسی مشهد در گفتوگو با ایکنا از خراسانرضوی، در خصوص مهمترین پیام عاشورا برای جامعه معاصر اظهار کرد: پیامهای عاشورا را میتوان در دو بعد کلی دروندینی و بروندینی خلاصه کرد که هر یک از این دو بعد، مصداق اصلی و اثرگذاری ویژه خود را دارد.
وی با بیان اینکه پیام اصلی عاشورا در بعد دروندینی عبودیت و بندگی در راه خدا است، بیان کرد:
امام حسین(ع) جهاد فی سبیلالله را برای اصلاح امور امت جدشان پیامبر اکرم(ص) و بر پایه امر به معروف و نهی از منکر آغاز کردند؛ جهادی که محدود به همان روزگار نماند و تا امروز دامنه و آثار آن ادامه یافته است، بهطوریکه بسیاری از نقاط روشن بصیرت دینی جامعه مدیون همان جهاد تبیین و روشنگری امام حسین(ع) است.
این استاد دانشگاه با تأکید بر اینکه امام حسین(ع) در عاشورا تنها جهاد با شمشیر انجام نداده است، افزود: آنچه در عاشورا رخ داد، پیش از هر چیز جهاد تبیین بود؛ جهادی برای همه عصرها و نسلها و نه فقط برای مردمان حاضر در صحنه حادثه. حرکت عاشورا قله عبودیت را در همه ابعاد نشان میدهد و مصادیق آن را میتوان در رفتار و سیره امام حسین(ع) و یاران ایشان مشاهده کرد.
عبادی به بعد برون دینی عاشورا اشاره کرد و گفت: پیام اصلی عاشورا در این بعد حریت و آزادگی است و امام حسین(ع) در مواجهه با دشمنان فرمودند: «اگر دین ندارید، حداقل آزاده باشید» که این سخن صرفاً خطاب به یک گروه در یک زمان خاص نبود، بلکه پیامی برای همه دشمنان دین خدا و همه مستکبران در تمام اعصار است، پیامی که بر بیداری فطرت انسانی و وجدان اخلاقی تأکید دارد.
وی افزود: گاهی انسان براساس اخلاق دینی، برخی رفتارها را رعایت میکند، اما گاهی لازم است بر پایه اصالت فطرت و حقیقت انسانیت رفتار کند. امام حسین(ع) نیز با همین هدف وارد میدان شدند تا وجدانهای خفته را بیدار کنند که اگر انسان به فطرت خود مراجعه کند درمییابد که باید براساس انسانیت، اخلاق و انصاف رفتار کند.
عضو هیئت علمی دانشگاه فردوسی مشهد با اشاره به حضور حضرت علیاصغر(ع) در صحنه عاشورا تصریح کرد: امام حسین(ع) کودک شیرخوار خود را در کربلا آوردند تا حجت حریت، انسانیت و وجدان را بر همگان تمام کنند. در اینجا دیگر مسئله صرفاً دینداری نیست، بلکه مسئله انسانمداری است. هر وجدان بیداری میفهمد که کودککشی و جنایت علیه بیگناهان، جنایتی جنگی و ضدانسانی است و مصادیق چنین جنایاتی را امروز نیز در جهان معاصر میتوان مشاهده کرد.
وی در پاسخ به این پرسش که چگونه فرهنگ عاشورا میتواند روحیه استقامت را در مردم تقویت کند، گفت: اگر درس اصلی عاشورا یعنی پایداری در راه دین خدا حتی به قیمت گذشتن از جان و همه عزیزان بهدرستی فهم و در جامعه بازخوانی شود، روحیه استقامت در مردم تقویت میشود. حقیقت روضههای اباعبداللهالحسین(ع) نیز همین است؛ روضه، صحنه انتقال روحیه صبر، مقاومت و جانفدایی در مسیر الهی است و این معنا هر شب محرم در مجالس عزاداری تکرار میشود.
عبادی با اشاره به ارتباط میان قیام امام حسین(ع) و مفهوم آزادگی افزود: اگر به
قیام حسینی از منظر دوگانه دروندینی و بروندینی نگاه کنیم در بعد بروندینی مهمترین مفهوم همان حریت است و آزادگی اصلیترین درس عاشورا برای همه وجدانهای بیدار در طول تاریخ است؛ درسی که مرز جغرافیا، زمان و فرهنگ را درمینوردد. در زندگی فردی و اجتماعی اصل مهمی بهنام عزت وجود دارد، اما این عزت در منطق قرآن و عاشورا ریشه در خداوند دارد. قرآن میفرماید: «
قُل لِلَّهِ الْعِزَّةُ جَمِیعًا». همچنین در آیات دیگر آمده است: «
تُعِزُّ مَن تَشَاءُ وَتُذِلُّ مَن تَشَاءُ»؛ عزت و ذلت به اراده الهی است.
این استاد دانشگاه با استناد به آیه «أَوْفُوا بِعَهْدِي أُوفِ بِعَهْدِكُمْ» بیان کرد: انسان باید به عهدهای الهی وفا کند تا خداوند نیز به عهد خود وفا کند و این عهد همان پایداری در مسیر حق و مقاومت در برابر باطل است، بنابراین، عزت حقیقی از مسیر خدامحوری و وفاداری به عهد الهی حاصل میشود. ماهیت حرکت امام حسین(ع) ماهیتی مبتنی بر انسانیت، وجدان و بیداری وجدانهای خفته است، از اینرو انسانهای باوجدان پیام عاشورا را درک میکنند و این قیام الهامبخش انسانهای آزاده در سراسر جهان میشود.
عبادی درباره نقش شعار «هیهات منا الذله» در ترویج فرهنگ عزت و کرامت انسانی اظهار کرد: این شعار فریاد آزادیخواهی است؛ فریادی که میگوید عزت و ذلت در دست خداست و هر مکتب غیرالهی در نهایت به ذلت میانجامد. مبنای حرکت حسینی خدامحوری و عبودیت خداوند متعال است، از اینرو پیروان این راه زیر بار ذلت نمیروند و در مسیر عزت الهی حرکت میکنند و این عزت زمانی محقق میشود که انسان زیر پرچم خدا و اهلبیت(ع) قرار بگیرد و به ریسمان الهی چنگ بزند؛ چنانکه قرآن میفرماید: «وَاعْتَصِمُوا بِحَبْلِ اللَّهِ جَمِيعًا».
وی درباره چگونگی نهادینه کردن مفاهیم عاشورایی در میان نسل جوان تصریح کرد: عاشورا با شور و جذبهای که دارد همه را به سمت خود میکشد و همین شور نخستین گام در ترویج فرهنگ عاشورا است، اما در مرحله بعد باید این مفاهیم در عرصههای مختلف جهاد تبیین شده و بهصورت درست و متناسب با زبان روز توضیح داده شود. نسل جوان امروز از نظر وجدان و انسانیت با نسلهای گذشته تفاوتی ندارد، اما ابزارهایش بهروز شده و باید با ابزار خودش با او سخن گفت، زیرا گاهی شیوههای سنتی در انتقال مفاهیم برای جوان امروز کافی نیست و باید از ظرفیت رسانه، فضای مجازی و روشهای نو بهره گرفت.
عضو هیئت علمی دانشگاه فردوسی مشهد درباره جلوههای روحیه مقاومت و استقامت عاشورایی در جامعه امروز اظهار کرد: اصلیترین روحیه مقاومت عاشورایی همان فریاد «
إِنَّا عَلَى الْعَهْد» و روحیه وفاداری به عهد و ایستادگی زیر یک پرچم است. ایران امروز نمادی از پرچم
هیهات منا الذله امام حسین(ع) است و نهتنها ایرانیها بلکه بسیاری از برادران ایمانی در سایر کشورها ذیل این پرچم گرد آمدهاند و این نشان میدهد که فرهنگ مقاومت، مرزهای جغرافیایی را درنوردیده است.
عبادی با اشاره به تأثیر آموزههای عاشورا در مقابله با ظلم و بیعدالتی گفت: مهمترین درس امام حسین(ع) این است که در برابر ظلم باید ایستاد و حتی اگر انسان از نظر ظاهری در ضعف و استضعاف قرار گرفته باشد باز هم نباید زیر بار ذلت برود، مبارزه با بیعدالتی هم در سطح کلان جامعه جهانی و هم در سطح مسائل جزئی و داخلی اهمیت دارد و نخستین وظیفه انسان این است که مراقب باشد از او هیچگونه ظلمی سر نزند و در برابر ظلم دیگران نیز بیتفاوت نباشد، بنابراین اگر ظلمی رخ داد باید با امر به معروف و نهی از منکر در برابر آن ایستاد و از مظلوم دفاع کرد.
انتهای پیام