کد خبر: 4360753
تاریخ انتشار : ۰۷ تير ۱۴۰۵ - ۱۱:۲۸
یک پژوهشگر دینی تبیین کرد

جایگاه حضرت ابوالفضل العباس(ع) در زیارتنامه مأثور

مهدی زره‌ساز گفت: وجود زیارتنامه مأثور برای حضرت ابوالفضل العباس(ع) که از سوی امام صادق(ع) تعلیم داده شده است نشان‌دهنده مقام معنوی برجسته ایشان در میان امامزادگان است؛ شخصیتی که در واقعه عاشورا با چهار ویژگی تسلیم، تصدیق، وفاداری و خیرخواهی نسبت به امام حسین(ع) الگویی ماندگار برای شیعیان به‌شمار می‌رود.

یا قمر بنی هاشممهدی زره‌ساز، پژوهشگر دینی در گفت‌وگو با ایکنا از خراسان‌رضوی با اشاره به جایگاه معنوی حضرت ابوالفضل العباس(ع) اظهار کرد: امامان معصوم(ع) برگزیدگان الهی هستند که مسئولیت هدایت بندگان به سوی خداوند را برعهده دارند و از مقامات والا و اختیارات گسترده‌ای در عالم وجود برخوردارند. در کنار این هدایتگران الهی، گروهی دیگر نیز در مرتبه‌ای پایین‌تر به‌عنوان برگزیدگان الهی شناخته می‌شوند که یاری‌دهنده امامان معصوم(ع) در مسیر هدایت هستند.
 
وی افزود: در میان این افراد برخی از فرزندان ائمه اطهار(ع) قرار دارند که در عرف عمومی جامعه با عنوان امامزادگان شناخته می‌شوند و مراقد آنها همواره مورد احترام و تکریم مردم بوده است، البته همه امامزادگان در یک مرتبه از فضیلت و مقامات معنوی قرار ندارند و برخی از فرزندان ائمه(ع) نسبت به دیگران از جایگاه والاتری برخوردارند و به‌گونه‌ای ویژه به‌عنوان برگزیدگان الهی برای یاری امامان هدایتگر معرفی شده‌اند.
 
زره‌ساز بیان کرد: بی‌تردید یکی از بلندمرتبه‌ترین امامزادگانی که در شمار برگزیدگان الهی قرار دارد، حضرت ابوالفضل العباس(ع) است. مقام والای ایشان از روایاتی که از معصومان(ع) درباره ایشان نقل شده به‌خوبی آشکار می‌شود و یکی از مهم‌ترین این شواهد زیارتنامه‌ای است که از سوی امام معصوم برای زیارت بارگاه ملکوتی حضرت عباس(ع) تعلیم داده شده است.
 
این پژوهشگر دینی ادامه داد: به زیارتنامه‌هایی که از زبان مبارک امامان معصوم(ع)صادر شده‌اند «زیارتنامه‌های مأثور» گفته می‌شود. چنین زیارتنامه‌هایی برای امامزادگان بسیار اندک است و می‌توان گفت تعداد آنها حتی به اندازه انگشتان یک دست هم نمی‌رسد، از همین رو وجود زیارتنامه مأثور برای زیارت مرقد یک امامزاده، نشانه‌ای از جایگاه والای معنوی او به‌شمار می‌رود. حضرت ابوالفضل العباس(ع) فرزند امیرالمؤمنین(ع) و از جمله امامزادگانی است که زیارتنامه‌ای ویژه از زبان امام صادق(ع) درباره ایشان نقل شده است که آن را به ابوحمزه ثمالی تعلیم داده‌ و متن آن در کتاب «کامل الزیارات» که از معتبرترین منابع حدیثی شیعه به‌شمار می‌رود، ثبت شده است.
 
زره‌ساز گفت: در یکی از فرازهای این زیارتنامه آمده است: «أشهد لک بالتسلیم و التصدیق و الوفاء و النصیحة لخلف النبی(ص)». در این عبارت زائر شهادت می‌دهد که حضرت عباس(ع) نسبت به امام حسین(ع) چهار ویژگی مهم داشتند؛ تسلیم، تصدیق، وفاداری و خیرخواهی. خیرخواهی حضرت عباس(ع) نسبت به امام حسین(ع) به این معناست که ایشان در سخت‌ترین شرایط با نهایت دلسوزی در کنار امام زمان خویش ایستاد و خود را سپر بلای امام قرار داد. آن حضرت در مسیر تحقق هدف مقدس سیدالشهدا(ع) پشتیبان و یاوری استوار بود تا آنجا که امام حسین(ع) بر بالین پیکر بی‌جان برادر خویش در کنار نهر علقمه فرمودند: «الآن انکسر ظهری».
 
این پژوهشگر دینی ادامه داد: جلوه روشن وفاداری حضرت عباس(ع) در شب عاشورا آشکار شد؛ زمانی‌که شمر ملعون برای ایشان امان‌نامه آورد، اما آن حضرت با قاطعیت آن را رد کرد و اعلام داشت تا پای جان در کنار سیدالشهدا(ع) خواهد ایستاد. جلوه دیگر این وفاداری در کنار نهر علقمه رقم خورد؛ جایی‌که با وجود تشنگی شدید به آب رسید، اما به یاد لبان تشنه امام حسین(ع) و اهل‌بیت(ع) ایشان افتاد و از نوشیدن آب خودداری کرد.
 
وی افزود: تصدیق امام حسین(ع) از سوی حضرت عباس(ع) نیز در جریان واقعه عاشورا کاملاً مشهود است. در آن زمان برخی افراد با جایگاه اجتماعی بالا حرکت سیدالشهدا(ع) به سوی کوفه را نادرست می‌دانستند و آن حضرت را از این اقدام برحذر می‌داشتند، اما حضرت عباس(ع) امام زمان خویش را خلیفه الهی و آگاه به مصالح عالم می‌دانست و از آغاز حرکت کاروان امام همه تصمیم‌ها و سخنان ایشان را با یقین کامل تصدیق می‌کرد.
 
زره‌ساز با بیان اینکه تسلیم حضرت عباس(ع) در برابر امام حسین(ع) در روز عاشورا به‌خوبی نمایان شد، گفت: با وجود آنکه ایشان دلاوری بزرگ و جنگاوری کم‌نظیر بودند، اما هنگامی‌که سیدالشهدا(ع) به ایشان اجازه میدان نمی‌دادند با نهایت اطاعت و تسلیم در برابر فرمان امام خویش ایستادند. در روز عاشورا اصحاب و بنی‌هاشم یکی پس از دیگری از امام حسین(ع) اجازه میدان می‌گرفتند و به نبرد می‌رفتند و حضرت عباس(ع) نیز از صبح عاشورا چندین بار از امام درخواست اجازه کردند، اما امام ایشان را علمدار لشکر معرفی کرده و اجازه نمی‌دادند زیرا افتادن پرچم در میدان نبرد نشانه شکست سپاه بود.
 
این پژوهشگر دینی اظهار کرد: پس از شهادت اصحاب و بنی‌هاشم زمانی فرا رسید که تنها امام حسین(ع) و حضرت عباس(ع) در برابر دشمن باقی مانده بودند و در این هنگام حضرت ابالفضل(ع) بار دیگر از امام اذن میدان خواست، اما در همان لحظه صدای العطش کودکان از خیمه‌ها به گوش رسید. امام حسین(ع) از برادر خود خواستند برای کودکان از شریعه فرات آب بیاورد. ایشان بی‌درنگ فرمان امام را اطاعت و برای آوردن آب به سوی فرات حرکت کردند. با شجاعت به نیروهای محافظ فرات حمله برده و آن‌ها را پراکنده ساختند، اما در مسیر بازگشت به خیمه‌گاه با مکر و ناجوانمردی دشمنان به شهادت رسیدند.
 
زره‌ساز در پایان گفت: نهم محرم هر سال در ایران در مجالس عزاداری یاد و نام حضرت ابوالفضل العباس(ع) زنده می‌شود و عزاداران به دامان ایشان متوسل می‌شوند. شایسته است در کنار سوگواری برای مصائب آن حضرت عزاداران ایشان را الگویی برای زندگی خود قرار دهند و برای دستیابی به چهار ویژگی تسلیم، تصدیق، وفاداری و خیرخواهی نسبت به امام زمان(عج) تلاش کنند.
انتهای پیام
خبرنگار:
امیرحسین جعفری
captcha