به گزارش خبرنگار ایکنا، سیدضیا هاشمی، معاون فرهنگی و اجتماعی معاون اول رئیسجمهور و دانشیار دانشکده علوم اجتماعی دانشگاه تهران طی سخنانی در نشست تخصصی بقاع متبرکه و ارتقای سرمایه اجتماعی از سلسله نشستهای علمی کنگره بینالمللی حضرت بیبی حکیمه(س) که امروز دوشنبه، پنجم مردادماه در محل دانشکده علوم اجتماعی دانشگاه تهران برگزار شد، با تأکید بر پیوند میان علم، دین و فرهنگ، اظهار کرد: برگزاری این کنگره، جلوهای از همافزایی سه حوزه علم، دین و فرهنگ است؛ سه مؤلفهای که همواره در شکلگیری هویت تاریخی و فرهنگی جامعه ایرانی نقشی اساسی داشتهاند.
وی افزود: جامعه ایران، جامعهای دینی است و فرهنگ ملی ما در طول تاریخ با ارزشها و سنتهای مذهبی درآمیخته است. عناصر فرهنگ دینی همواره عامل پیوند میان اقشار مختلف جامعه، تقویت هویت ملی و افزایش سرمایه اجتماعی بودهاند و این نقش در آینده نیز استمرار خواهد داشت.
هاشمی با اشاره به روند شکلگیری کنگره حضرت بیبی حکیمه(س) گفت: این رویداد از سال گذشته با همکاری بنیاد بینالمللی امام رضا(ع)، استانداری، ادارهکل فرهنگ و ارشاد اسلامی، ادارهکل اوقاف و امور خیریه، کتابخانههای عمومی، دانشگاهها، علما و دیگر نهادهای فرهنگی استان پایهگذاری شد و سلسله نشستهای علمی آن تا زمان برگزاری کنگره ادامه خواهد داشت.
وی هدف از برگزاری این نشستها را بهرهگیری هرچه بیشتر از ظرفیت فرهنگ دینی و سرمایههای نمادین جامعه عنوان کرد و افزود: بقاع متبرکه و امامزادگان، کانونهای فرهنگی و اجتماعی ارزشمندی هستند که نقش مهمی در تقویت سرمایه اجتماعی، انسجام فرهنگی و هویت دینی جامعه ایفا میکنند.
هاشمی با اشاره به جایگاه استان کهگیلویه و بویراحمد در برخورداری از بقاع متبرکه اظهار کرد: این استان از بالاترین تراکم امامزادگان در کشور برخوردار است و حضور بقاع متبرکه در بیشتر شهرستانها، شهرها و بسیاری از روستاهای بزرگ، ظرفیت کمنظیری برای توسعه فرهنگی، اجتماعی و حتی اقتصادی منطقه ایجاد کرده است.
وی افزود: حضرت بیبی حکیمه(س) از دوران کودکی برای مردم این استان نماد تعلق معنوی بودهاند و امیدواریم برگزاری این نشستها و کنگره بینالمللی، زمینه معرفی هرچه بیشتر شخصیت و جایگاه این بانوی بزرگوار را در سطح ملی و بینالمللی فراهم کند.
استادیار دانشکده علوم اجتماعی دانشگاه تهران تأکید کرد: برگزاری این کنگره صرفا یک برنامه علمی و فرهنگی نیست، بلکه میتواند در بهبود کیفیت زندگی مردم نیز اثرگذار باشد؛ زیرا توسعه فرهنگی و معنوی، زمینهساز رشد اجتماعی و حتی رونق اقتصادی خواهد بود.
وی با تبیین مفهوم تمدن اظهار کرد: تمدن تنها در مظاهر مادی، معماری و پیشرفتهای فیزیکی خلاصه نمیشود، بلکه مهمترین بخش آن را باورها، ارزشها، سنتها و عناصر معنوی تشکیل میدهد. ایران در جهان به عنوان سرزمین شعر، ادب، حکمت و معنویت شناخته میشود و این سرمایه فرهنگی، ظرفیت بزرگی برای تعامل با جهان معاصر است. شاعران، حکیمان، اندیشمندان، هنرمندان، عالمان و شهدای ایران، حامل پیامهای معنوی برای جهان امروز هستند و شایسته است بیش از گذشته از این ظرفیتها بهره ببریم.
وی همچنین با اشاره به دستاوردهای علمی کشور گفت: توانمندی دانشگاهها، دانشمندان و فناوران ایرانی، بهویژه در جریان تحولات اخیر، نشان داد که ایران از ظرفیت علمی و فناوری بالایی برخوردار است؛ اما در کنار این توانمندیها، بزرگترین سرمایه کشور، فرهنگ، معنویت و پیام انسانی آن برای جهان است.
معاون فرهنگی و اجتماعی معاون اول رئیسجمهور با بیان اینکه جهان امروز بیش از هر زمان دیگری نیازمند پیامهای اخلاقی و معنوی است، افزود: تعامل فرهنگی میان تمدنها امری طبیعی است، اما این تعامل باید بر پایه انتخاب آگاهانه و اعتماد به نفس فرهنگی شکل گیرد، نه از موضع انفعال. فرهنگ غنی ایران اسلامی ظرفیت آن را دارد که نهتنها از تعاملات فرهنگی آسیب نبیند، بلکه در این تعاملات نقشآفرین باشد.
وی بقاع متبرکه را از مهمترین سرمایههای نمادین و فرهنگی کشور دانست و گفت: حضور میلیونی مردم در آیینهایی همچون اربعین حسینی و همچنین حضور گسترده مردم در آیینهای بزرگداشت شهدای مقاومت، نشاندهنده ظرفیت عظیم این سرمایههای معنوی در ایجاد انسجام و همبستگی اجتماعی است.
هاشمی با اشاره به اهمیت سرمایه اجتماعی اظهار کرد: اعتماد اجتماعی، شبکههای ارتباطی و احساس سرنوشت مشترک، سه مؤلفه اصلی سرمایه اجتماعی هستند و بقاع متبرکه نقش برجستهای در تقویت هر سه مؤلفه دارند.
وی افزود: هنگامی که مردم در کنار یک امامزاده گرد هم میآیند، اشتراکات دینی و فرهنگی آنان تقویت میشود، همدلی افزایش مییابد و زمینه همکاری، مشارکت و خدمترسانی به یکدیگر فراهم میشود.
استادیار دانشکده علوم اجتماعی دانشگاه تهران بیان کرد: بقاع متبرکه باید به کانونهای فعال فرهنگی و اجتماعی تبدیل شوند؛ مراکزی که علاوه بر پاسخگویی به نیازهای معنوی، در کاهش آسیبهای اجتماعی، حمایت از اقشار نیازمند و تقویت شبکههای مردمی نیز نقشآفرین باشند.
وی با اشاره به ضرورت استفاده از ظرفیتهای بالقوه این اماکن مقدس تصریح کرد: یکی از اهداف این نشستها، شناسایی ظرفیتهای مغفول بقاع متبرکه و ارائه راهکارهایی برای بالفعلسازی این ظرفیتها در حوزههای فرهنگی، اجتماعی و گردشگری مذهبی است.
هاشمی در بخش دیگری از سخنان خود با اشاره به تحولات منطقه و تهدیدهای دشمنان علیه ایران گفت: امروز بیش از هر زمان دیگری نیازمند تقویت همبستگی ملی و احساس سرنوشت مشترک هستیم. دشمنان، وحدت و هویت ایرانیان را هدف قرار دادهاند و در چنین شرایطی، سرمایههای دینی و فرهنگی میتوانند مهمترین عامل انسجام ملی باشند.
وی در پایان تأکید کرد: بقاع متبرکه، بهویژه آستان مقدس حضرت بیبی حکیمه (س)، تنها متعلق به یک منطقه نیستند، بلکه سرمایهای ملی و حتی فراملی محسوب میشوند و میتوانند در تقویت سرمایه اجتماعی، همدلی، هویت ملی و تعامل فرهنگی با جهان اسلام نقشآفرینی کنند. وظیفه نهادهای فرهنگی و دستگاههای اجرایی نیز فراهمسازی بسترهای لازم برای بهرهگیری هرچه بهتر از این ظرفیتهای ارزشمند است.
انتهای پیام