صاحب جواهر؛ مردی از تبار جوهر دين و حقيقت آئين
مركز اطلاعرسانی حوزه علميه اصفهان مطلبی را تحت عنوان مردی از تبار جوهر دين به مناسبت سالروز رحلت مرحوم صاحب جواهر منتشر كرده است.
گروه حوزههای علميه: مركز اطلاعرسانی حوزه علميه اصفهان مطلبی را تحت عنوان مردی از تبار جوهر دين به مناسبت سالروز رحلت مرحوم صاحب جواهر منتشر كرده است.
به گزارش خبرگزاری بينالمللی قرآن(ايكنا) در اين مطلب آمده است: محمد حسن نجفی معروف به صاحب جواهر همان آيت الله شيخ محمد حسن بن شيخ باقر بن شيخ عبد الرحيم بن آقامحمد بن ملا عبد الرحيم شريف اصفهانی متولد 1166 و رحلت نموده در 1228 هجری خورشيدی از فقهای برجسته و بیبديل شيعه و صاحب كتاب جواهرالكلام فی شرح شرايعالاسلام است كه نام و ياد او همراه و همرديف عنوان زيبا و جانانه اين كتاب شريف و سترگ و شگرف است و شخصيت والاتبار او را بيشتر با عنوان «صاحب جواهر» میشناسند.
اين عالم ربانی با شخصيتی متواضع و رئوف و پدرانه نسبت به شاگردان و ملازمانش چهرهای واقعی و حقيقتمدار از يك «روحانی» به نمايش گذاشت. نسب ايشان از طرف پدر به خانواده ای مذهبی و ايرانی و از مادر به ابوالحسن فتونی از علمای حومة حله میرسد.
از ايشان هشت پسر و چند دختر باقی ماند و تنی چند از آنان برجستگانی در عرصه معرفت و ادب شدند و باقيات الصالحاتی برای آن عالم ربانی و از آن جمله بايد اشاره كرد به شيخ محمد، معروف به «حُمیّد» بزرگترين و برجستهترين فرزندان، كه مدرس و امام جماعت بود و در زمان حيات پدر در سال ۱۲۱۳ هجری خورشيدی درگذشت شيخ عبدالحسين، فقيه بزرگوار و مشهور به علامه شيخ حسين، اديب و شاعری ماهر و فاضل،شيخ حسن، از علماء و فقهای برجسته و بزرگوار زمان و زمانة خويش بود.
از جمله آثار و تأليفات ايشان میتوان به الرسالةالعملية، رسالة فی الزكاة والخمس، نجاةالعباد فی يوم المعاد رساله عمليه و فتواهای فقهی،هدايةالناسكين رسالهای درباره حج، جواهر الكلام فی شرح شرايع الاسلام و آثار الشيعه الاماميه اشاره نمود.
اين واقعه گويا و جويای اين نكته مهم، خطير و سترگ و حياتی است كه مردان خدا از هر موقعيتی كه شائبه آلودگی به ماديات و دوری و گريز از معنويات را داشته باشد گريزانند هرگز خود را به دام شهوت قدرت و ثروت و مقام و مكنت فانی دنيای دنی نمیاندازند.
اين عالم ربانی و طبيب عرفانی از سال1266 تا 1281 ه.ق،پانزده سال تمام رياست و زعامت علمى حوزه علميه نجف را در اختيار داشت و از برترين و والاترين و نامدارترين و فراگيرترين زعما و مراجع شيعی در اقصی نقاط عالم بود و كتابهای تأليف شده به قلم مباركش هنوز كه هنوز است پس از قرنها، جرعه های نوشين و زلال معرفت آتشين برای اهل عشق و يقين است.
از جمله باقيات الصالحات صاحب جواهر علاوه بر فعاليتهای علمی و يادگارهای معرفتيش میتوان به اقدامات عمرانی ايشان برای عموم مردم اشاره كرد؛ آبيارى نجف اشرف و حفر كانال معروف، به نام «نهر صاحب جواهر» كه از فرات تا نجف كانال بسياروسيع و عميقى بازگشوده شد و با هزينههاى بسيار راهی فراهم گشت تا مردم از بىآبىنجات يابند.
اجراى اين تصميم با همت جمعى از مردم نيكوكار و به هدايت و حمايت و پيشروی اين عالم اهل عمل بود و ايشان در جواب افرادی كه آن ولی الهی را از اقدام به چنين عمل بزرگ و پرهزينهای نهی میكردند، گفته بود: «اگر به اندازه ريگهایى كه از اين نهر بيرون مىآيد، احتياج به صرف طلا و نقرهباشد،باز هم صرف خواهم كرد و دست از اين اقدام نخواهم برنداشت.» و اين نماد و نشانهای است از عزم راسخ و ايمان جدی و جهاد حقيقی مردان الهی كه در مسير روشن و زلال فكر و عمل خويش از هيچ نمی ترسند و از كوه استوارترند.
اين نهر دو سال قبل از فوت صاحب جواهربه اتمام رسيد و نجف را سيراب نمود،ولى در اثر سهل انگارى مردم رو به خرابى نهاد ودر اثر ضعف صنعت آن روز، ريگها و شنها آن را پر ساخت،تا شاگرد بزرگوارش آيت اللهسيد اسد الله اصفهانى به تعمير و مرمت آن پرداخت و شش سال تمام در تعمير وآبادانى آن وقت و مال صرف نمود،تا در سال 1288 مجددا به حالت نخستين خودبازگشت.سپس باز در اثر كوتاهى مردم،باد و طوفان آن را پرساخت و نجف مجددا بهحال عطش خويش بازگشت، از ديگر باقيات الصالحات ايشان تاسيس ساختمانهاى مجاور مسجد كوفه است.
آنطور كه در تاريخ آمده ايشان به مسجد سهله علاقه فراوان داشت و حركت به سوى مسجد سهله را چهارشنبه شبها، پايهگذارى نمود و جمعى از شاگردانش با او حركت مىكردند و شب را در آنجا بيتوته و عبادت مىنمودند و احداث اين ساختمان از بركات و نتايج ارزشمند و عام المنفعه اين حركت های معنوی و عبادی بود.
مرحوم محدث نورى درباره صاحب جواهر میگويد: «شيخ محمد حسن صاحب جواهر،شخصيتى است كه رياست اماميه در عصرخويش به او منتهى گرديد و كتاب او نظير و همانند ندارد و در اسلام كتابى همانند آندر حلال و حرام نوشته نشده است.»
مرحوم شيخ عبد الحسين تهرانى،استاد نورى(ره)گفته است:«اگر مورخ زمانصاحب جواهر، تصميم گيرد كه حوادث عجيبه آن زمان را ثبت اوراق نمايد،هر آينهعجيبتر از تصنيف كتاب«جواهر الكلام»چيز ديگرى را سراغ نتواند كرد.»
صاحب جواهر،در اول شعبان سال1266 هجرى قمرى در نجف اشرف دار فانی را وداع گفت و به ديدار يار شتافت؛ درود خدا بر او باد و بر همه بندگان صالحش! يادو نامش زنده و راهش جاويدان!
