برگزاری همایش ملی «فلسفه کلام اجتماعی» با محوریت اندیشههای کلامی رهبر شهید
پژوهشگاه فرهنگ و اندیشه اسلامی در راستای سنت سالانه برگزاری همایشهای فلسفه مضاف، امسال میزبان همایش ملی «فلسفه کلام اجتماعی» خواهد بود. این رویداد علمی که با هدف گذار از نگاه فردگرایانه به مسائل کلامی به سوی یک دیدگاه اجتماعی و تمدنی برگزار میشود، اندیشههای کلامی آیتالله العظمی سیدعلی خامنهای (رهبر شهید) را بهعنوان چارچوب نظری و سرمشق عینی خود قرار داده است.
به گزارش ایکنا، حجتالاسلام والمسلمین محمدباقر پورامینی؛ دبیر علمی همایش ملی «فلسفه کلام اجتماعی» با تأکید بر اندیشههای کلامی رهبر شهید، آیتالله العظمی سیدعلی خامنهای، گفت: این همایش بهعنوان یکی از مهمترین رویدادهای علمی سال جاری در حوزه فلسفه و کلام، به همت پژوهشگاه فرهنگ و اندیشه اسلامی و با مشارکت گسترده نهادهای علمی حوزوی، دانشگاهی و بینالمللی برگزار میشود.
وی با بیان اینکه این همایش که در ادامه سلسله همایشهای فلسفه مضاف پژوهشگاه شکل گرفته، میکوشد تا با صورتبندی دانشی نوپا، افقهای تازهای در فهم اجتماعی از مسائل کلامی بگشاید، ادامه داد: پژوهشگاه فرهنگ و اندیشه اسلامی بر اساس یک سنت دیرینه، همهساله همزمان با روز جهانی فلسفه، به برگزاری همایشی با موضوع «فلسفه مضاف» اقدام میکند. طی سالهای گذشته موضوعات متنوعی همچون فلسفه اخلاق، فلسفه هنر، فلسفه عرفان، فلسفه فقه و فلسفه فرهنگ ذیل این سنت مورد بررسی قرار گرفتهاند.
وی ادامه داد: امسال نیز بر اساس همین رویه، موضوع «فلسفه کلام اجتماعی» با تاکید بر اندیشه های کلامی رهبر و امام شهید به عنوان موضوع همایش ملی انتخاب شد. آنچه بر غنای این همایش میافزاید، مشارکت گستردهای است که از سوی نهادهای علمی حوزوی و دانشگاهی صورت گرفته است که امیدواریم با نهایی شدن همکاریها، شاهد حضور علمی اندیشمندان و پژوهشگران در این رویداد علمی باشیم.
مدیر گروه کلام اسلامی و الهیات جدید پژوهشگاه در پاسخ به این پرسش که چرا کلام اجتماعی و چرا فلسفه آن؟ اظهار کرد: پاسخ به این سؤال، به یک تحول اساسی در نگاه ما به دین بازمیگردد. در سنت کلامی ما، چه در دوران پیش از انقلاب و چه تا حدودی در دوران پس از آن، غلبه با نگاهی فردگرایانه به مسائل کلامی بوده است. یعنی از توحید گرفته تا نبوت و معاد، اغلب در افقی فردی فهم و تفسیر میشده است. اما حقیقت این است که اسلام، دین اجتماع است. قرآن کریم جامعه و امت را محور قرار میدهد. از این رو، «رویکرد اجتماعی به مسائل کلامی» – که مراد از آن یک زاویه نگرش و افق دید نوین است – میتواند دریایی از معارف جدید را بر روی ما بگشاید.
پورامینی بیان کرد: از سوی دیگر، جریانهای روشنفکری سکولار نیز به دنبال طرح یک «اسلام اجتماعی» هستند، اما با این تفاوت که اجازه نمیدهند این نگاه به عرصه سیاست و حاکمیت دینی کشیده شود. برگزاری این همایش، فرصتی است تا بتوانیم با اتکا به منابع اصیل اسلامی و با نگاهی جامع و منظومهای، «کلام اجتماعی» را که امتداد طبیعی آن، شکلگیری تمدن نوین اسلامی است، بهعنوان یک دانش مستقل و کارآمد، صورتبندی کنیم. به همین دلیل، معتقدیم پرداختن به «فلسفه کلام اجتماعی» بخصوص با الهام از دیدگاه امامین انقلاب نه فقط یک ضرورت نظری و معرفتی، که یک ضرورت تاریخی و تمدنی برای جامعه اسلامی ماست.
وی درباره چرایی پرداختن به اندیشه رهبری شهید، تصریح کرد: رویه پژوهشگاه این بوده که هر سال، ضمن پرداختن به یک فلسفه مضاف، آراء و اندیشههای یکی از اندیشمندان و بزرگان جهان اسلام را نیز مورد بحث و بررسی قرار دهد. در همایش امسال، این تأکید بر اندیشههای کلامی رهبر شهید، آیتالله العظمی خامنهای است.
عضو هیئت علمی پژوهشگاه فرهنگ و اندیشه اسلامی، اضافه کرد: رهبر شهید را باید یک متکلم شیعه در دور معاصر نامید. ایشان نه تنها یک فقیه و مرجع عالیقدر بودند، بلکه در طول بیش از چهار دهه رهبری، یک منظومه فکری منسجم و عمیق در حوزه کلام اسلامی بخصوص کلام اجتماعی ارائه دادند.
مبدا آراء کلامی امام شهید
وی افزود: مفاهیمی همچون «امت»، «تمدنسازی نوین اسلامی»، «عدالت»، «مقاومت»، «استکبارستیزی» و «بیانیه گام دوم انقلاب» همگی ریشه در یک نگاه کلامی ‑ اجتماعی دارند. به تعبیر دقیقتر، ایشان کلام را از حصار مسائل انتزاعی و فردی بیرون آوردند و آن را به عرصه زیست اجتماعی، حکمرانی و تمدنسازی کشاندند و مبدء آراءکلامی ایشان نیز از همان طرح کلی اندیشه اسلامی است.
دبیر علمی همایش تاکید کرد: در واقع، بانیان همایش در پی این مهم هستند که نشان دهند کلام اجتماعی، در منظومه فکری ایشان به بهترین وجه متجلی شده و میتواند بهعنوان چارچوبی برای حل مسائل نظری و عینی پیش روی جامعه اسلامی عمل کند.
به گفته وی، تبارشناسی و بازخوانی تاریخی. نسبتسنجی کلام اجتماعی با سایر علوم و حوزههای دانشی. تبیین کارکردها و دستاوردهای کلام اجتماعی. آسیبشناسی و ارائه راهکارهای احیا و توسعه و در نهایت، محوریت اندیشههای رهبر شهید در تمامی این اهداف، بهعنوان یک چارچوب نظری و یک سرمشق عینی، جریان دارد.
پورامینی با اشاره به زمان و مکان همایش تصریح کرد: زمان برگزاری همایش، مطابق با سنت دیرین پژوهشگاه، اخر آبانماه ۱۴۰۵، همزمان با روز جهانی فلسفه خواهد بود و مهلت ارسال مقالات نیز ۳۱ شهریور ۱۴۰۵ تعیین شده است.
انتهای پیام
