تفسير قرآن در حوزه علميه بايد به جايگاه واقعی خود برسد

گروه حوزه‌‎های علميه: مهجوريت قرآن در حوزه از اين جهت است كه تفسير به شكل آكادميك كمتر مورد توجه بوده است و بايد اين مقوله جای خود را در كنار فقه و اصول باز كند و به جايگاه واقعی برسد.

حجت‎الاسلام والمسلمين مهدی نوروزی، مدير حوزه علميه اردبيل در گفت‎وگو با خبرگزاری بين‌المللی قرآن(ايكنا) درباره حضور قرآن در بدنه آموزشی و فرهنگی حوزه، گفت: آنچه مسلم است، قرآن كريم به عنوان مهمترين و مقدس‎ترين متن دينی برای افرادی كه در زمينه نشر معارف دين به كار مشغول هستند، بايد از اولويت اصلی برخوردار باشد.

وی افزود: تبليغ معارف دين بر پايه جهان‌بينی اسلامی كه منتج از منابع غنی چون قرآن و روايات است شكل می‎گيرد و اگر بخواهيم به رسالت حوزه كه همان تدبر و استخراج احكام و تبليغ است عمل كنيم بايد به اين متن آسمانی توجه اساسی داشته باشيم.

مدير حوزه علميه اردبيل با اشاره به اين مطلب كه آنچه كه علما و بزرگان حوزه نسبت به آن بارها هشدار داده‎اند، مسئله مهجوريت قرآن است، اظهار كرد: قرآن در حوزه‎های علميه از اين جهت مهجور است كه آنچنان كه بايد و شايد به اين متن مقدس در دروس حوزوی توجه نمی‎شود.

وی گفت: اصل كار حوزه از ديرباز، پرداختن به دو علم اصول و فقه بود كه در اين زمينه نيز هر كدام از طلاب با برگرفتن اين اصول علمی يا به درجه مرجعيت می‎رسيدند و يا در سطح تبليغی به كار خود ادامه می‎دادند ولی نبايد از نظر دور داشت كه اگر قرآن و تفسير قرآن جايگاه خود را به عنوان يكی از دروس اصلی بازيابد، اثرات و بركات بسياری را با خود خواهد داشت.

نوروزی اظهار كرد: مسئله مهجوريت قرآن در حوزه از اين جهت است كه در حوزه تفسير به شكل آكادميك و قابل قبول كار نشده ولی نبايد اين مسئله را به عدم ارتباط طلاب با قرآن مرتبط دانست زيرا طلاب در عرصه تهذيب نفس و ارتقای معنوی خود هر روز با كلام خداوند انس و الفت دارند.

قرآن در حوزه رو به پیشرفت است

وی گفت: آنچه كه نبايد از نظر دور داشت و هيچگاه از ياد برد و اگر نخواهيم از حق بگذريم و كلام صحيحی در اين راستا بيان كنيم بايد گفت كه قرآن در حوزه‎های علميه رو به پيشرفت است و كم كم جايگاه خود را باز می‎يابد ولی بايد در حوزه علوم قرآنی تخصصی‎تر وارد عمل شد و هيچ گروه و قشری همچون حوزويان صلاحيت ورود به عرصه تخصصی قرآن را ندارد.

اين مدير حوزوی اظهار كرد: سال‌ها از عدم برنامه‌ريزی تخصصی در زمينه نشر معارف قرآنی در حوزه سخن به ميان می‎آيد؛ سعی در برنامه‎ريزی دقيق جهت ارايه دروس قرآنی و برنامه‎ريزی برای نهادينه كردن دروس قرآنی در حوزه، سخن درستی است ولی بايد در برنامه‎ريزی حوزوی به حقايق نظر داشت؛ حقيقت اين است كه برنامه‌ريزی در حوزه بايد به شكلی دنبال شود كه در درجه اول آزادی درسی و علمی كه در بطن حوزه است حفظ شود زيرا اين سنت بزرگان حوزه است.

وی گفت: مطلب بعدی آنكه در گذشته نيز كسی از تمام طلاب انتظار نداشت كه به مرجعيت برسند زيرا تفكر صحيحی بر نظام آموزشی حوزه حاكم بود كه هر فرد دارای استعدادها و توانايی‌های خاص است كه ممكن است در افراد ديگر وجود نداشته باشد؛ حال فرض كنيم كه اگر انتظار داشته باشيم كه همه طلاب درس تخصصی تفسير بخوانند و طلبه‎ای از نظر پژوهشی در درجه پايين‎تری نسبت به فعاليت‎های تبليغی بود، اين ميان مشكلی بوجود می‎آيد.

مدير حوزه علميه اردبيل عنوان كرد: نظام آموزشی سنتی حوزه اين راه را برای تدوين و تخصصی كردن علوم حوزوی بازگذاشته است؛ نظامی كه بر پايه تعقل و تفكر و مباحثه بنيان‌گذاری شده است و بايد در اين سيستم، امورات مرتبط با علوم دينی طرح‎‏ريزی و اجرا شود.

وی گفت: نمی‎توان از همه حوزويان انتظار داشت كه مفسر قرآن شوند؛ اما پايه كار را بايد حفظ كنند؛ يعنی در روانخوانی و حفظ و تفسير قرآن بايد پايه‎های اوليه را در سطح مطلوبی فراگيرند و پس از آن به اشكال مختلف از اين منابع عظيم در امر تبليغ و پژوهش بهره ببرد.

نوروزی عنوان كرد: شكلی كه امروز در حوزه قم در پيش گرفته شده است، شكل صحيحی به نظر می‎رسد؛ يعنی اينكه فعاليت‎‌های قرآنی در ميان طلاب در عرصه قرائت و حفظ و روان‌خوانی در حوزه عمومی در حال گسترش است و در كنار آن انجمن‎های علمی، مراكز و موسسات تخصصی در زمينه‎های مختلف قرآنی تشكيل شده‎اند كه كار آنها تفسير قرآن است.

وی گفت: اميدواريم كه تفسير قرآن به صورت پايه و اساسی در كنار فقه و اصول و اخيرا، فلسفه جای خود را باز كند و توجهات به اين عرصه بيش از پيش باشد زيرا قرآن جريان مولد و پويايی است كه در هيچ عصری از حركت باز نمی‎ايستد و اگر هزار تفسير نيز نوشته شود، بازهم برای نگارش تفسير هزار و يكم، هزاران راز و مطلب كشف نشده در مقابل چشم ما روشن می‎شود.