گروه انديشه: ليلةالقدر، شب استغفار و توبه و فرصتی برای اظهار شرمساری در برابر پيشگاه خداوند متعال است، و امام صادق(ع) در اهميت جايگاه شب قدر میفرماید؛ «عبادت در شب قدر بهتر است از عبادت در هزار ماهى كه در آن شب قدر نباشد».
به گزارش خبرگزاری بينالمللی قرآن(ايكنا) شعبه هرمزگان، خداوند در آيه 24 سوره بقره میفرمايد؛ «فَإِن لَّمْ تَفْعَلُواْ وَلَن تَفْعَلُواْ فَاتَّقُواْ النَّارَ الَّتِي وَقُودُهَا النَّاسُ وَالْحِجَارَةُ أُعِدَّتْ لِلْكَافِرِينَ؛ دو چيز آتش جهنم را شعله ور میكند؛ انسانها و سنگها، که مراد از سنگها در اين آيه بتهای سنگی است كه به جای خدا پرستيده میشدند، چنانكه قرآن خطاب به مشركان در آيه 98 سوره انبياء میفرمايد؛ «إِنَّكُمْ وَمَا تَعْبُدُونَ مِن دُونِ اللَّهِ حَصَبُ جَهَنَّمَ أَنتُمْ لَهَا وَارِدُونَ ؛ شما و آنچه از غير خدا میپرستيد هيزم جهنم خواهيد بود.»
نكته بسيار مهم آيه اين است كه میفرمايد؛ «برخی از انسانها هيزم جهنم هستند و اين نشان میدهد كه افكار و اعمال ناپسندی كه از انسان سر میزند و خود او و ديگران را آلوده میكند، در قيامت بهصورت آتشی از وجودش شعلهور خواهد شد و خود و ديگر كسانی را كه گمراه كرده خواهد سوزاند، و درباره جهنم در آيات 7 و 6 سوره همزه آمده است: «نَارُ اللَّهِ الْمُوقَدَةُ(6)، الَّتِي تَطَّلِعُ عَلَى الْأَفْئِدَةِ(7) آتش برافروخته خداوند كه از دلها زبانه میكشد».
«وقود» چيزیكه استعداد شديد اشتعال دارد، در روز قيامت انسانهايی هستند كه چنين استعدادی را در دنيا كسب كرده و چونان سنگ كبريت و گوگرد شدهاند كه آتش را در درون خود نهفته و آماده دارند و از درونشان برای ديگران نيز وسيله سوختن حمل میكنند و اين همان جهنمی است كه در دنيا برای خود افروختهاند.
از اينرو در آخر آيه میفرمايد: «برای كافران آماده شده است»، يعنی جهنم پيشتر آماده شده و آنان خود را همچون سنگ گوگرد و كبريت آماده سوختن كردهاند.
| امام علی(ع): |
| ای شيعيان ما تقوای الهی داشته باشيد و بپرهيزيد از اينكه هيزم آن آتش باشيد |
ليلهالقدر؛ فرصتی برای اظهار شرمساری
از اميرالمومنين علی(ع) در ذيل اين آيه نقل شده است؛ «ای شيعيان ما، تقوای الهی داشته باشيد و بپرهيزيد از اينكه هيزم آن آتش باشيد و اگر چه شما نسبت به خدا كافر نيستيد با پرهيز از ظلم به برادران مؤمنتان خود را از شر آن آتش درامان نگه داريد.»
در آيات رو روايات و سخن بزرگان دين روزه سرچشمه تقوی و پرهيزكاری میدانند چنان كه خداوند در آيه 183 سوره بقره میگويد «يَا أَيُّهَا الَّذِينَ آمَنُواْ كُتِبَ عَلَيْكُمُ الصِّيَامُ كَمَا كُتِبَ عَلَى الَّذِينَ مِن قَبْلِكُمْ لَعَلَّكُمْ تَتَّقُونَ؛ (روزه بگيريد) تا شايد پرهيزكار باشيد» و شب قدر نيز از شبهای اين ماه مبارك است كه سرنوشتها در آن مقدر میشود.
شب قدر شب اندازه گيرى است و خداوند متعال در شب قدر حوادث يك سال را تقدير میكند و زندگى، مرگ، رزق، سعادت و شقاوت انسانها و امورى از اين قبيل را در اين شب مقدر میگرداند.
شبهای قدر فرصتی است برای بازگشتن بهسوی حضرت حق و توبه كردن از گناهان و پيمودن راه درست. شب قدر، فرصتی است برای پاك كردن ظاهر و باطن از هر آلودگی.
شب قدر شب زاری و سبك شدن روح از بار گناهان و رهايی از دوزخ است، مبادا اين فرصت را از دست دهيم و در اين شب روحانی، از امور معنوی غافل شويم و مبادا شب قدر بگذرد و ما همچنان غرق در ناپاكیها باقی بمانيم.
رهبر معظم انقلاب در اهميت و جايگاه شب قدر در ديدار علما، طلاب و مردم 19 دی 75 در شهر مقدس قم فرمودند؛ شب قدر خيلى ارزش دارد، همه ماه رمضان، شبها و روزهايش ارزش والا دارد؛ البته ليلةالقدر نسبت به روزها و شبهای ماه رمضان، خيلى فاخرتر است اما شبها و روزهاى ماه رمضان، نسبت به روزها و شبهای بقيه سال، خيلى فاخرتر است، بايد قدر بدانيد در اين روزها و در اين شبها، همه بر سر سفره انعام الهى حاضريد، استفاده كنيد.
ليلةالقدر هم شب نزول قرآن و هم شب عهدی دوباره با ولايت و اهل بيت(ع) است سوره مباركه قدر هم، سوره ولايت است. إِنَّا أَنزَلْنَاهُ فِی لَیْلَةِ الْقَدْرِ ﴿۱﴾ وَمَا أَدْرَاكَ مَا لَیْلَةُ الْقَدْرِ ﴿۲﴾ لَیْلَةُ الْقَدْرِ خَیْرٌ مِّنْ أَلْفِ شَهْرٍ ﴿۳﴾تَنَزَّلُ الْمَلَائِكَةُ وَالرُّوحُ فِيهَا بِإِذْنِ رَبِّهِم مِّن كُلِّ أَمْرٍ ﴿۴﴾ سَلَامٌ هِیَ حَتَّى مَطْلَعِ الْفَجْرِ ﴿۵﴾.
ليلهالقدر؛ شب پيوند قرآن و ولايت
اگر در ليلةالقدر قرآن آمد در واقعه غدير ولايت آمد و اين دو واقعه قدر و غدير بگونه ای در هم تنيده شدهاند كه پيامبراكرم(ص) در اهميت و جايگاه اين دو واقعه فرمودهاند: «انی تارك فيكم الثقلين كتاب الله و عترتی اهل بيتی ما ان تمسكتم بهم لن تضلوا بعدی ابدا و انهما لن يفترقا حتی يردا علی الحوض ».
و اما كلام پايانی اين نوشته تحفهای است از كلام گهربار رهبر عظم انقلاب اسلامی در باب شهادت امام علی(ع) و نگاه به جايگاه ولايت؛ «مصيبت شهيد كردن اميرالمومنين، اين «تهدمت والله اركان الهدی»، فقط برای آن زمان خسارت نيافريد؛ برای طول تاريخ بشر خسارت ايجاد كرد. فاطمه زهرا(س) بيست و پنج سال قبل از اين تاريخ در بستر بيماری به زنان مدينه فرمود: اگر علی را بر سر كار میگذاشتند، -«لساربهم سيرا سجحا»-«سجح» يعنی هموار راه زندگی را بر مردم هموار میكرد.
لا يكلم خشاشه»؛ نمیگذاشت-به تعبير من- اقتدار حكومت و روحيهی حكومت گری اسلام اندكی به پيكر جامعهی اسلامی زخم بزند؛ نمیگذاشت ذرهای آسيب ايجاد كند؛ كار را پيش میبرد و از هر آسيبی هم جلوگيری میكرد.
| مقام معظم رهبری: |
| مصيبت شهيد كردن اميرالمومنين، اين «تهدمت والله اركان الهدی»، فقط برای آن زمان خسارت نيافريد؛ برای طول تاريخ بشر خسارت ايجاد كرد |
بهترين شكل حكومت كردن اين است كه حكومت به مردم زخم نزد؛ زندگی مردم را هم از لحاظ مادی و معنوی آباد كند. «ولا يكل سائره ولا يمل راكبه و لاوردهم منهلا غيرا صافيا رويا»؛ اينها را فاطمه زهرا(س) آن روز فرمود. اين واقعه بيست و پنج سال عقب افتاد؛ ولی بالاخره امت اسلامی جمع شدند و اميرالمؤمنين(ع) را سر كار آوردند.
اميرالمؤمنين(ع) در همين چند سال؛ يعنی از ذیحجه سال 35 تا ماه رمضان سال 40- چهار سال و نه ماه يا ده ماه-كارهای بزرگی انجام داد، كارهايی را پايهگذاری كرد كه اگر شمشير غدر و خيانت نمیبود و اين جنايت بزرگ به وسيله ابنملجم و عناصر پشت پرده اين جنايت صورت نمیگرفت، اميرالمؤمنين(ع) اين راه را ادامه میداد و باز دنيای اسلام شايد تا قرنها بيمه و تأمين میشد مصيبتی كه آن روز وارد شد، برای دنيای اسلام و تاريخ اسلام پرخسارت بود. باز هم اين منهل روی صافی زلالی را كه میتوانست دنيای اسلام را سيراب كند، از دسترس دنيای اسلام دور كردند؛ لذا مصيبت هميشه است».
متأسفانه امروز جوامع و از جمله همين كشورهای منطقه عربی در برخی بخشها گرفتار نفاق گرديده و راه مبارزه با آن تقويت برادری واقعی مبتنی بر تعاليم قرآن و ولايت است و از جمله ويژگیهای برپايی جامعه دينی جلوگيری از نفاق است پس نبايد بگذاريم نفاق در جامعه رواج پيدا كند.
فرنگيس حمزهيی