«رحمانیت» قاعده نقشه‌ جامع خداوند برای بشریت است

به گزارش خبرگزاری بین‎المللی قرآن(ایکنا) از قم، آیت‌الله العظمی جوادی آملی، امروز، 8 اسفندماه، در درس اخلاق خود که در آن رئیس و جمعی از مسئولان جهاد دانشگاهی و نیز شرکت‌کنندگان در آئین اختتامیه نخستین جشنواره ملی «ملکوت» نیز حضور داشتند، اظهار کرد: جایگاه انسان و صراطی که او در آن قرار می‎گیرد، برخی خود انسان نامفهوم است.

وی افزود: انسان اگر بخواهد این صراط برایش روشن شود، باید به دو سراج الهی یعنی عقل و نقل متوسل شود.

این مرجع تقلید یادآور شد: عقل عنصر درونی و نقل ـ که شامل کتاب، سنت و روایت است ـ سراج بیرونی هستند که انسان را به صراط مستقیم هدایت می‌کنند، زیر هندسه این صراط به هیج وجه در دست انسان نیست.

آیت‌الله العظمی جوادی آملی اضافه کرد: برای ارائه هر الگوی مدیریت جهانی باید یک نقشه جهانی داشته باشیم، زیرا اگر این نقشه که جامع نیز باید باشد، در اختیار نباشد، هر طرحی که ارائه شود به مرور و به سرعت فرسوده خواهد شد.

این مفسر قرآن کریم تصریح کرد: خداوند نقشه جامع خود را در سه بخش تدوین کرده که اگر این نقشه جامع را نداشته باشیم هر طرحی بزنیم به بافت فرسوده مبدل خواهد شد.

وی با ذکر اینکه همگانی وهمیشگی بودن از عناصر اصلی در تفکر اسلامی است، گفت: خداوند انسان را در یک نقشه جهانی جامع ترسیم کرده است که «الرحمن» مشترک همه این سه بخش است.

این مفسر قرآن عنوان کرد: نقشه جامع خداوند، شامل سه بخش محلی، منطقه‎ای و جهانی است؛ در این سه بخش اسلام در یک بخش، ادیان توحیدی در  بخش دیگر و غیر موحدان در یک بخش این نقشه قرار دارند.
وی افزود: قاعده‎ای که خداوند برای همه آنها به صورت مشترک مطرح کرد، قاعده «الرحمن» بود؛ در زمان جاهلیت، الله برای آنها روشن نبود و آنها برای رسیدن به او بت‎ها را می‎پرستیدند ولی پیامبر(ص) فرمودند که من فرستاده آن الرحمن هستم تا او را عبادت کنید.
مفسر قرآن کریم گفت: «الرحمن» تنها شامل مسلمانان نیست بلکه برای همه جهان بشری است و اوست که همه جهان و جوامع بشری را هماهنگ می‎کند؛ رسالت پیامبر(ص) نیز همین بود که این الرحمن را در جامعه جهانی مطرح کند.

الرحمان؛ هماهنگ کننده جامعه بشری

وی افزود: جامعه خونریز جاهلی با الرحمن کاری ندارد، تنها چیزی که مردم جوامع مختلف بشر را با هم مرتبط می‎سازد همین رحمانیت خداوند است؛ این رحمانیت و رهبری خداست که جهان را مدیریت و رهبری می‎کند.
جوادی آملی بیان کرد: اهل بیت(ع) فرمودند که احادیث ما رحمانیت ذات الهی و نقشه جامع جهانی است زیرا باید با این احادیث عاطفه در جهان نشر ‎یابد؛ امام رضا(ع) فرمودند که به زیارت هم بروید و در آنجا سخنان و روایات ما را نقل کنید که این سخنان ما در جامعه، عاطفه ایجاد می‎کند.
وی افزود: همین عاطفه همچون ملاتی نرم در لابه‎لای سنگ‎های سخت بنای بشری قرار گرفته و آنها را به هم متصل می‎کند که اگر این ملات‎های عاطفی نباشد، هیچ سنگی روی یک سنگ دیگر بند نخواهد شد.
مولف مفاتیح الحیات عنوان کرد: این نقشه جامع شامل سه بخش داخله اسلامی، داخله توحیدی و داخله بشری است؛ جامعه بشری نیز چه توحیدی و چه غیر توحیدی با رحمانیت مشترک زندگی می‎کنند.
وی ادامه داد: در اینجاست که باید گفت هیچ کدام از مواد سازمان حقوق بشر جنبه علمی ندارد زیرا منابع آن مبتنی بر وحی نیست؛ اصولی که مطرح می‎کنند مبتنی بر یک سری از مواد قانونی و حقوقی است که این مواد را نیز از یک سری مبانی از جمله زندگی مسالمت‎آمیز و حفظ محیط زیست و احترام متقابل و... اخذ می‎کنند و منبع معتبر ندارند.

عدل کلید تمامی منابع است

آیت‎الله العظمی جوادی آملی با بیان اینکه عدل کلید تمامی منابع است عنوان کرد: هیچ کس شکی ندارد که عدالت یعنی گذاردن هرچیزی در جای خودش؛ آنها دو عنصر اصلی وضع حقوق را دارند ولی عنصر سوم که فهم قاعده اصلی عدالت است را ندارند و تا زمانی که جای اشیا و انسانها را سازمان ملل و برخی کشورهای قدرتمند مشخص ‎کنند نتیجه دنیا همین وضع می‎شود که روزی ما را محور شرارت می‎خوانند و روز دیگر یک گروه جانی تروریست را از لیست گروه‎های تروریست خارج می‎کنند.
وی گفت: همه مشکلات آنها این است که دستشان از وحی کوتاه است؛ ولی اسلام می‎گوید که جای هر چیز را خالق آن چیز می‎داند و جای انسان را نیز خالق انسان؛ اگر این مواد حقوقی منابع درستی نداشته باشد مدون شدن آنها بدون هرگونه سبقه علمی است.

مرگ پوسیدن نیست

آیت‌الله العظمی جوادی آملی با بیان اینکه مرگ پوسیدن نیست عنوان کرد: پیامبر(ص) با این تفکر نقشه جهان را بیان کردند؛ کسی که انسان را ساخته باید او را اداره کند و کسی که جهان را ساخته آن را مدیریت خواهد کرد؛ وقتی ما و دنیای باقی ابدی شدیم، باید برای این ابدیت برنامه و توشه‎ای داشته باشیم که آنها را از منابع حقیقی وحی می‎گیریم.
وی گفت: خداوند هم به علم و اندیشه صالح تاکید دارد و هم بر عمل صالح؛ مشکل این اندیشه و عمل آن است که برخی به جای علم گرفتار وهم و خیال هستند که خداوند از آنها در قرآن به «مختال» یاد کرده است.
این مفسر قرآن یادآورشد: خداوند بشر را رها نکرده است و گرد ما دو دیوار محکم کشیده است که اول تا یقین پیدا نکرده‎ایم چیزی را بیان نکنیم و دوم اینکه اگر در مقام نقد چیزی وارد شدیم، تا مسئله کاملا برای ما روشن نشده است آن را نقد نکنیم.
وی گفت: امام صادق(ع) بیان کردند که جامعه‎ای به رشد می‌رسد که توان نقد علمی وعقلانی داشته باشد و دچار هوا و میل نفسانی نشود؛ از این رو در بخش علمی نباید به مظنه بسنده کند و در بخش عملی باید گرایش عاقلانه داشته باشیم.

ایشان رسالت دانشگاه‌ها را تولید علم نافع و داشتن عمل صالح معرفی کرد و افزود: برخی به جای عقل سراغ خیال می‌روند و برخی هم به جای عمل سراغ هوا و هوس و همین دو عامل انحراف جامعه می‌شود.
این مفسر قرآن بیان کرد: در سه قاره اسلامی، توحیدی و بشری بین‎المللی باید تابع این اصل باشیم که تا حقیقت چیزی بر ما روشن نشده آن را تایید نکنیم و حرکت ما باید بر محور و معیار حق باشد.
وی عنوان کرد: قرآن حضرت ابراهیم(ع) را پدر همه ما خوانده است و وجود نورانی پیامبر(ص) نیز فرمودند انا و علی ابواه هذه الامة؛ چه نعمتی از این بالاتر؛ این نقش جاودانه برای بشر است و تنها مخصوص خاورمیانه و ایران نیست.

رشد عقلانی راه اصلاح جامعه است

این مرجع تقلید تاکید کرد: امام زمان(عج) نیز با همین فکر دنیا را اصلاح خواهند کرد، نگاه و فکری که مبتنی بر درون و فطرت انسان است و چیزی از بیرون بر آن تحمیل نشده است به همین دلیل وقتی می گویند به زیارت قبور ائمه بروید و آن را ببوسید زیرا ایشان بر ما حق حیات دارند.

وی با بین المللی خواندن ندای فطرت تاکید کرد: جامعه‌ای که آن عقل و یقین باشد به راحتی قابل اداره کردن است زیرا ملت عاقل نه راه بر کسی می ‎بندد و نه به بیراهه می‌رود.