استفاده از شیوه تربیت عقلانی؛ سیره موسیبن جعفر(ع)
گروه اجتماعی: بهکارگیری شیوه تربیت عقلانی در مورد شبهات و انحرافات زمان، برای دست یافتن به پاسخ مناسب و جامع، سیره تربیتی موسیبن جعفر(ع) در عرصه تربیت و پرورش شاگردان بوده است.
به گزارش خبرگزاری بینالمللی قرآن(ایکنا) از خراسان رضوی، 25 رجبالمرجب سالروز شهادت امام موسی کاظم(ع) است. هفتمین پیشوا و مقتدای شیعیان در حالی در سال 183هجری قمری به دستور هارونالرشید در زندان بغداد به شهادت رسید که تنها 55 سال از عمر شریفشان گذشته بود و مدت بسیاری از این زمان را در زندانهای خلفای عباسی بهسر میبردند.
موسیبن جعفر(ع) در هفتم صفر، سال 128 هجرى در روستایی بین مدینه و مکه از مادری به نام حمیده زاده شدند. ایشان بعد از پدر بزرگوارشان صادق آلمحمد(ص) و در حدود سن 20 سالگی بهمدت 35 سال عهدهدار مسئولیت ولایت و امامت مسلمانان بودند که این زمان امامت از همه ائمه معصومین(ع) بهغیر از امام مهدی(عج) بیشتر بوده است.
ابوابراهیم، ابوالحسن و کاظم از جمله کنیه و القاب مشهور این امام بزرگوار است. وجود القاب متعدد برای ایشان نشانگر فضای تقیّه حاکم بر زمان حیات ابوالحسن بوده است که مردم نمیتوانستند بهراحتی نام حضرت را بیاورند.
بابالحوائج؛ لقب امام کاظم(ع) میان شیعیان
این امام معصوم میان شیعیانشان به بابالحوائج مشهور هستند. در واقع ایشان به جهت برآوردن حوائج شیعیان خود، به مرور زمان به بابالحوائج مشهور و معروف شدند و در زمان حیات خود به این نام شناخته شده نبودند.
نقش نگین انگشتری امام کاظم(ع) جمله «حسبیالله» بوده است، ایشان به زهد، تقوا و عبادت مشهور و معروف بودهاند زیرا در بخشندگی و سخاوت در راه اجداد طیّبین و طاهرین خود گام برداشته بودند. همچنین این امام همام همانند رویه همیشگی خاندان عصمت و طهارت(ع) دغدغه یاری رساندن، دستگیری از نیازمندان و شیعیان را به اشکال مختلف داشتند و این امر خطیر را به هر شکل و صورتی که ممکن بود به انجام میرساندند.
صوت دلنشین قرآنخوانی امام کاظم(ع) از آن جهت که ایشان و خاندان مطهرشان قرآن ناطق هستند، همگان را مجذوب و شیفته خود میکرد. بردباری و برخورد مناسب و شایسته با همه مردم و حتی کسانیکه به ایشان و خاندانشان توهین و جسارت میکردند، سبب لقب دادن «کاظم» که بهمعنای فروخورنده خشم است به ایشان شده بود.
گسترش فقه، کلام، اخلاق، تفسیر و دیگر علوم در دوران امام موسی کاظم(ع)، که در دوران ولایت و امامت امام محمد باقر(ع) و امام صادق(ع) آغاز شده بود، سبب آشنایی بیشتر مردم با حقایق اسلام و امامت امامان شیعه شد.
همزمانی دوران امام کاظم(ع)، با چهار تن از خلفای عباسی
دوران سی و پنج ساله امامت بابالحوائج موسیبن جعفر(ع)، مصادف با اوج قدرت حکومت بنیعباس و دوران خلافت منصور دوانیقی، مهدی، هادی و هارونالرشید عباسی، چهار تن از حاکمان ظالم و خوشگذاران عباسی بود. در هر کدام از این شرایط زمانیِکه فشار بر امام موسیبن جعفر(ع) و علویان بیشتر شده بود، ایشان وظیفه امامت و هدایت مسلمانان را بهخوبی انجام دادند و به امر تبلیغ و ترویج اسلام علوی پرداختند.
خلفای عباسی برای از میان برداشتن اهل بیت(ع) از تمام توان خود به شیوههای مختلف بهره بردند و از آن جهت که در دوران امامت امام کاظم(ع) عباسیان قدرت خود را متمرکز کرده بودند و از اقدامات و محبوبیت ایشان در نزد مردم هراس داشتند، به شدت این امام را تحت فشار قرار داده و تحت نظر داشتند. به شهادت رساندن بسیاری از سادات و شیعیان در دوران این امام بزرگوار توسط خلفای عباسی بخشی از جنایتهای آنان در قبال محبان اهل بیت(ع) است.
مبارزه با غاصبان خلافت و حاکمان جور، تبلیغ و گسترش دین اسلام و تبیین و تشریح معارف الهی در شکل احادیث، پرورش و تربیت شاگردان جهت مبارزه در میدان علم و عمل و تربیت یاران فداکار و نفوذ آنها در مراکز حساس حکومت جهت از بین بردن نقشههای دشمن از جمله اقدامات و شیوههای مبارزاتی موسیبن جعفر(ع) بوده است.
روش تربیتی امام کاظم(ع)؛ بهکارگیری شیوه تربیت عقلانی برای پاسخ به شبهات زمان
بهکارگیری شیوه تربیت عقلانی در مورد شبهات و انحرافات زمان، سیره تربیتی موسیبن جعفر(ع) بوده است. در واقع ایشان دریای بیکرانی از معارف اسلام در زمینه توحید، معاد، نبوت، امامت و شیوههای تربیتی در قالب احادیث بودند که نتیجه این همه تلاش و تحمل سختیهای بسیار تربیت و پرورش شاگردانی عالم و همچنین وجود سیرهای ارزشمند از ایشان برای محبانشان است.
امام موسی کاظم(ع) بهدنبال بیان حقایق و رسوا کردن بنیعباس توسط هارونالرشید در مدینه دستگیر و به شکل مخفیانه تبعیت و به زندان انداخته شدند. هارون چندین مرتبه هفتمین مقتدای شیعیان را در حالیکه دست و پای مبارکشان در غل و زنجیر بود به زندانهای مختلف در بصره و بغداد منتقل و تحت شکنجه قرار داد. در نهایت به دستور هارونالرشید، خلیفه ستمگر عباسی، امام موسی کاظم(ع) مسموم و به شهادت رسیدند.
بدن مطهر این امام بزرگوار در قبرستان قریش نزدیک بغداد به خاک سپرده شد. بعد از شهادت و خاکسپاری امام جوادالائمه(ع) در کنار جد بزرگوارشان، آرامگاه باعظمت ایشان مورد توجه خاص قرار گرفت و شهر کاظمین از آن روز با محوریت قبر شریف امام موسی کاظم(ع) در آن مکان بنا شد. امروزه این تربت مقدس و صحن و سرا پذیرا، پناهگاه و مأمن خیل عاشقان علوی است.
اگرچه بارها این مضجع نورانی و صاحب کرامت از سوی تکفیریها و مسلمانان به ظاهر مسلم و همنسلان معاویه مورد بیمهری و اهانت قرار گرفته است، اما این گونه اقدامات حتی لحظهای نتوانسته حضور و ارادت عاشقان ولایت را در این سرزمین مقدس کمرنگ کند و محبان آل محمد(ص) همه ساله با حضور در این مکان قدسی عهد و پیمان خود را با این امام همام در یاری رساندن فرزندش، مهدی فاطمه(عج) محکمتر میکنند.
