
حجتالاسلام والمسلمین ابوالفضل ساجدی، عضو هیئت علمی موسسه آموزشی و پژوهشی امام خمینی(ره) و مدیر قطب فلسفه دین ایران در گفتوگو با خبرگزاری بینالمللی قرآن (ایکنا) با اشاره به تاویل و تفسیر نابجای قرآن متأثر از نبود فهم صحیح نسبت به زبان قرآن، اظهار کرد: این موضوعی است که بسیاری از اندیشمندان غربی و برخی روشنفکران غربزده با تاثیر از این اندیشهها گرفتار آن شدهاند.
وی اظهار کرد: امروز اندیشههایی از غرب وارد شده و برخی در داخل و با تاثیر گرفتن از آنها مطرح کردهاند که اگر سره از ناسره تشخیص داده نشود میتواند آثار سویی به همراه داشته باشد و تفاسیر نابجایی را به جامعه ارایه کند.
مولفههای مشترک نظریات غربی درباره زبان قرآن
ساجدی درباره مهمترین مولفه مشترک در نظریات غربی تصریح کرد: بسیاری از این نظریات منکر واقعی بودن گزارههای قرآنی مانند آیات مربوط به بهشت و جهنم و معاد و ... میشوند و آنان را بیانکننده حکایات خارجی نمیدانند، بلکه آن را ساخته ذهن پیامبر(ص) میدانند.
استاد حوزه علمیه بیان کرد: آنان معتقدند که این آیات داستانهای ساختگی است که براساس اسطورههای کتب گذشته نوشته شده است.
وی ادامه داد: سمبلیک و نمادین دانستن زبان قرآن از دیگر ویژگی نظریات غربی است و معتقدند که حج و نماز و خمس و ... به صورت احکامی نمادین در قرآن بیان شده که واجب الاجرا و ضروری نیستند.
ساجدی افزود: برخی معتقدند که شما باید آدم خوبی باشید، اما اینکه واجبات را هم انجام دهید ضروری نیست.
برداشت نادرست از تعدد قرائات
عضو هیئت علمی موسسه آموزشی و پژوهشی امام خمینی(ره) عنوان کرد: پرداختن به موضوع تعدد قرائات از دیگر موضوعات مورد نظر اندیشمندان غربی است که براساس آن میگویند هیچ قرائتی بر دیگری برتری ندارد و لذا تفسیر متقن و قابل تکیه در هیچ موضوعی نمیتوانیم داشته باشیم.
نویسنده کتاب زبان قرآن با بیان اینکه نگاه صاحبان این نظریات به وحی با ما متفاوت است، به رد این عقاید پرداخت و تصریح کرد: زبان قرآن ناظر به واقع است و نباید پیشفرضهای خود را بر آن تحمیل کنیم، زیرا پیشفرضها در برداشت از آیات متعدد تاثیرگذار هستند.
پیش فرضهای تحمیلی
وی اظهار کرد: پیشفرضها از یک دسته نیست و برخی از آنها ضروری است؛ مثلا دانستن زبان عربی برای فهم متن عربی یک پیشفرض است و همانند دلوی در درون چاه عمل میکند که به آب آسیب نمیرساند، اما برخی پیش فرضها تحمیل بر قرآن است و تفسیر به رای محسوب میشود.
ساجدی تاکید کرد: به همین دلیل است که ما معتقدیم که باید قرآن با آیات قرآن و روایات متقن و معتبر تفسیر شود، نه اینکه با یک پیشفرض مادی به سراغ آنها برویم که بیشتر پیشفرضهای ظنی و غیریقینی است.