نگاهی به بخش بینالملل نمایشگاه قرآن و عترت مشهد
گروه فعالیتهای قرآنی: بخش بینالملل نهمین نمایشگاه قرآن و عترت مشهد با شرکت بیش از ۲۵ کشور در این دوره حضور فعالی داشته است اما جای خالی بخشهای تأثیرگذاری همچون بیداری اسلامی در نمایشگاه خودنمایی میکرد.
به گزارش خبرگزاری بینالمللی قرآن(ایکنا) از خراسان رضوی، نهمین نمایشگاه بینالمللی قرآن و عترت مشهد در حالی به کار خود پایان داد که به گفته کارشناسان و بازدیدکنندگان، بخش بینالملل آن با استقبال بینظیری مواجه شد، بخشی که در سالن ابوسعید واقع در بخش سالنهای اصلی نمایشگاه بینالملل مشهد قرار داشت.
جمع شدن ملیتهای مختلف زیر پرچم اسلام در نمایشگاه قرآن مشهد
شاید نخستین نکتهای که در بدو ورود به این بخش هر بازدیدکننده را به فکر میانداخت، حضور مردان و زنانی با چهرهها، لباسها و زبانهای متفاوت بود که همه در زیر پرچم اسلام و به نام قرآن دور هم جمع شده و هر کدام میکوشیدند تا فرهنگ، زبان، فعالیتها و محصولات دینی و قرآنی کشور اسلامی خود را در این فرصت معرفی کنند.
بخش بینالملل نهمین نمایشگاه بینالمللی قرآن و عترت مشهد مقدس از سوی مجموعه جامعةالمصطفی(ص) العالمیة برگزار شده بود. در بدو ورود به این سالن، مخاطب با غرفهای تحت عنوان «اعجاز علمی قرآن» مواجه میشد که در آن تعدادی از بانوان، آیات قرآن را به همراه ماکتهایی از جهان خلقت به همراه کشفیات علمی به زبان فارسی روان توضیح میدادند. در انتهای برنامه، مخاطب بروشوری را تحویل میگرفت و متوجه میشد که این غرفه را آموزشگاه حضرت زینب(س)، وابسته به اداره امور خانواده جامعةالمصطفی(ص) العالمیة برگزار کرده است.
پس از عبور از این غرفه با وارد شدن به قسمت اصلی بخش بینالملل نمایشگاه، با افرادی از ملیتهای مختلف همراه با لباس محلی متفاوت مواجه میشدی. در این نمایشگاه بیش از 25 کشور از جمله تاجیکستان، پاکستان، هندوستان، افغانستان، هزمیت ترکیه، کویت، لبنان، سوریه، عراق و چندین کشور آفریقایی حضور داشتند.
در غرفههای کشورهای آفریقایی، تاجیکستان، افغانستان، هندوستان و پاکستان تابلوهایی قرار داشت که در آنها مشاهیر یا اماکن دیدنی آن کشور برای مخاطبان به نمایش درآمده بود، همچنین در این غرفهها کتب عقیدتی و دینی مرتبط با جهان اسلام نیز در معرض دید مخاطبان قرار داشت اما در غرفههای کشورهایی مانند سوریه، لبنان، هزمیت ترکیه، عراق و کویت خبری از این موضوع نبود و بیشتر در آنجا کتبی مانند قرآن عرضه شده بود.
یک غرفه و چندین ملیت
نکته جالب توجه در مورد غرفه کشورهای آفریقایی این بود که به تک تک کشورهای این قاره پهناور حاضر در نمایشگاه غرفه مستقلی داده نشده و تنها یک غرفه به شکل مشترک به حضور چند کشور اختصاص یافته بود، بهطوری که این غرفه در ایام نمایشگاه میان کشورهای مسلمان این قاره در حال چرخش بود اما با توجه به وجود فضای اضافه در سالن ابوسعید نمایشگاه، این اقدام کمی عجیب به نظر میرسید.
کتابهای شهید مطهری به زبان اردو
طنینانداز بودن صدای مداحی علی شناور، جوان پاکستانی در فضای این غرفه نظر بازدیدکنندگان را به خود جلب میکرد. در این غرفه علاوه بر معرفی کتب عقیدتی علمای اسلامی کشور پاکستان، تعدادی از پایاننامههای دانشجویان پاکستانی مجموعه جامعة المصطفی(ص) العالمیة نیز در معرض دید مخاطبان قرار گرفته بود، همچنین در این غرفه تعدادی از کتب شهید آیتالله مرتضی مطهری ترجمه شده به زبان اردو نیز به چشم میخورد.
در روزهای برگزاری نمایشگاه از غرفه کشور تاجیکستان صدای قاری این کشور، سید ثمرالدین صمداُف، نفر چهارم مسابقات بینالمللی سی و یکمین دوره مسابقات بینالمللی ایران به گوش میرسید و عرضه کتب عقیدتی به زبان تاجیکی که ویژه اهالی این کشور است از جمله فعالیتهای غرفه تاجیکستان در نمایشگاه بود.
وجود کتابهای هندی ترجمه شده به فارسی در غرفه بینالملل
از کنار غرفه کشور هندوستان که عبور میکردی طنین صوت مداحی در رثای اهل بیت(ع) به بازدیدکنندگان ایست میداد، در نگاهی به محصولات این غرفه متوجه کتب عقیدتی نویسندگان هندی با ترجمه به زبان فارسی میشدی که در کنار آن کتابهای فارسی ترجمه شده به زبان اردو مانند کتاب «عبقات الانوار» اثر میرحامد حسین هندی، «فضائل الزهرا(س) و مناقب انسیةالحوراء» اثر حجتالاسلام سیدمحمدتقی مقدم و «مصائب آل محمد(ص)» اثر حجتالاسلام محمد محمدیاشتهاردی به چشم میخورد. علاوه بر این دو آلبوم تصویری از فعالیتهای شیعیان هندی در ایام مختلف سال برای آشنایی مخاطبان به نمایش گذارده بودند.
ارائه آثار متعدد هنری توسط کشور افغانستان در نمایشگاه قرآن
در نگاهی اجمالی به غرفههای بخش بینالملل متوجه میشدی که کشور افغانستان بیشترین مکان این بخش نمایشگاه را دو بخش هنری و ارائه کتب تألیفی به خود اختصاص داده بود که کتب تألیفی مطرحی مانند تفسیر کابلی و همچنین قدیمیترین تفسیر قرآن به زبان فارسی مربوط به دوره غزنویان در معرض دید بازیدکنندگان قرار داشت.
در قسمت دیگر این غرفه نام، تصاویر و رتبه حافظان و قاریان برتر قرآن کریم افغانستان بر روی یک تخته شاسی نوشته شده که به گفته مسئولان غرفه، اغلب این قاریان برای رشد و شکوفایی استعدادهای خود در این عرصه از ظرفیتهای کشور ایران مانند حضور در برنامههای قرآنی حسینیه هراتیهای مشهد، استفاده کرده بودند.
هنرمندان بخش هنری غرفه افغانستان نیز آثاری در رشتههای معرق فلز برنجی بهوسیله دست، خطاطی، مینیاتور با چوب، منبتکاری، استخوانکاری و قلمزنی را به نمایش گذاشته بودند و تعدادی از این هنرمندان این غرفه کار هنری خود را انجام میدادند.
حضور غرفه هابیلیان و رهیافتگان با چندین زبان زنده دنیا در بخش بینالملل
نکته دیگر در مورد بخش بینالملل نمایشگاه، حضور غرفههایی از کشور ایران با نامهای هابیلیان و رهیافتگان است که هابیلیان در غرفه خود به چندین زبان بینالمللی مسئله شهدای ترور را مورد بررسی قرار داده بود و رهیافتگان نیز به معرفی افراد تازه مسلمان شده در سطح جهان میپرداخت.
اما شاید بتوان گفت یکی دیگر از نواقص بخش بینالملل زمانیکه از کنار غرفه کشور کویت عبور میکردی برایت محسوستر میشد، عدم توانایی غرفهداران این کشور در صحبت کردن به زبان فارسی بود و به همان نسبت بازدیدکنندگان کمتری هم از فعالیتهای هنری ارائه شده در این غرفه دیدن کردند.
این امر میتواند در عدم ارتباطگیری با غرفهدار جهت معرفی آثار بهخاطر ندانستن زبان فارسی باشد. البته گاهی مردمی که برای دریافت اطلاعات از این غرفه اصرار داشتند از غرفهداران عربزبان آفریقایی برای ترجمه صحبتهای خود کمک میگرفتند.
عدم وجود بخشی با موضوع بیداری اسلامی در بخش بینالملل
با توجه به شرایط روز جهان اسلام و حملات وحشیانه رژیم جعلی اسرائیل علیه مردم بیدفاع و روزهدار شهرهای مختلف فلسطین اشغالی بهویژه غزه طی چند هفته گذشته، جای خالی حضور غرفهای با موضوع بیداری اسلامی و بحث مقاومت اسلامی در بخش بینالملل بهشدت احساس میشد. عدم توجه به این قسمت در حالی است که اغلب اوقات در نمایشگاه های بینالمللی قرآن، کتاب و مطبوعات تهران نسبت به این موضوع و جایگاه آن نگاه ویژهای وجود دارد.
اما متأسفانه در نمایشگاه قرآن و عترت مشهد این مسئله مغفول مانده است. با توجه به اینکه مسئولان قبل از این وعده داده بودند که از تمام ظرفیت بخش بینالملل نمایشگاه تهران استفاده میکنند، میتوانستند از جنبشی مانند حزبالله لبنان، بهخاطر قرابت فرهنگی که با ایران دارد و در نمایشگاه تهران حضور داشت، در این زمینه دعوت کردند. زیرا این کار بر رونق بخش بینالملل میافزود و تنوعی هم به فعالیتها و بخشهای نمایشگاه میدهد.
موضوع دیگر در مورد بخش بینالملل این است که بهنظر میرسد بازدید زیادی از این بخش نمایشگاه قرآن از سوی عامه مردم صورت نگرفته است که میتواند به جهت تخصصی بودن فعالیتها و محصولات عرضه شده در این بخش باشد.
همچنین موضوع تفاوت زبانی بازدیدکنندگان با غرفهدارانی که فارسی را خوب نمیدانند علت دیگر این عدم استقبال خوب بود که این عدم ارتباطگیری مناسب مردم با غرفهداران را در محل غرفه کشور کویت و بعضاً غرفهدار هندی مشاهده میکردیم که گاهی مدتها زمان لازم بود تا بازدیدکننده بتواند به پاسخ سوالی که از غرفهدار پرسیده است، برسد.
البته این عدم فهم کلام و خواست مردم از طرف غرفهدار برای او نیز آزاردهنده بود، زیرا یکی از فلسفههای بخش بینالملل نمایشگاه قرآن همین ارتباطگیریهای ساده در سایه قرآن و اسلام در جهت افزایش قرابت و نزدیکی دولتها و ملتهای مسلمان است.
اگرچه به اذعان برخی بازدیدکنندگان بعضاً تخصصیتر، بخش بینالملل نمایشگاه بهویژه مجموعه جامعةالمصطفی(ص) العالمیة توانست محصولات و تولیدات قابل قبولتری را نسبت به دیگر قسمتهای نمایشگاه ارائه کند ولی از طرفی حضور مترجم در این بخش نمایشگاه که حداقل به دو زبان عربی و انگلیسی مسلط باشد از ضروریات بهشمار میرود که متأسفانه عدم تحقق این امر از نقاط ضعف بخش بینالملل نهمین نمایشگاه قرآن مشهد محسوب میشود.
همچنین با توجه به مضجع نورانی علیبن موسیالرضا(ع) در شهر مقدس مشهد تقویت بخش بینالملل نمایشگاه قرآن این شهر با دعوت از تعداد کشورهای بیشتر جهت ارائه و معرفی تولیدات دینی و قرآنی خود و بهرهمندی از فضای معنوی حرم مطهر رضوی ضروری بهنظر میرسد که امیدواریم با رفع این کاستیها از سوی مسئولان استان و برگزارکنندگان نمایشگاه شاهد ارتقا این بخش در سالهای آتی باشیم.
