ضرورت توجه بیشتر حوزههای علمیه به فلسفه و کلام در کنار فقه و اصول
گروه اندیشه: رئیس هیئت مدیره مجمع عالی حکمت اسلامی ابراز کرد: از ابتدای شکلگیری حوزههای شیعه، اساتید این مراکز علمی به علوم عقلی در کنار علوم نقلی بها میدادند لذا توجه بیشتر به فلسفه و کلام در کنار فقه و اصول در حوزههای علمیه ضرورت دارد.
به گزارش خبرگزاری بینالمللی قرآن(ایکنا) از خراسان رضوی، آیتالله غلامرضا فیاضی، رئیس هیئت مدیره مجمع عالی حکمت اسلامی در همایش علوم عقلی و تمدن اسلامی و مراسم افتتاحیه مجمع عالی حکمت اسلامی شعبه مشهد که صبح امروز، 17 مهرماه در تالار نور مشهد برگزار شد، با بیان اینکه امام کاظم(ع) در روایتی میفرمایند که خداوند دو حجت به بندگان خود عطا کرده که عقل و انبیاء و ائمه(ع) هستند، ادامه داد: سؤالی که این جا مطرح میشود این است که آیا این دو حجت در عرض یکدیگر قرار میگیرند یا یکی بر دیگری اصالت دارد.
وی با اشاره به اینکه به نظر میرسد حجیت عقل ذاتی است و ما از طریق عقل به ضرورت نبوت و عصمت نبی و امام(ع) و قبل از آن به وجود خود مرسل خداوند متعال پی میبریم، ابراز کرد: از همین رو متوجه میشویم که قرآن دعوت به تعقل کرده است از همین رو افتخارات شیعه این بوده که از اولین روزهای تشکیل حوزههای تخصصی به علوم عقلی در کنار علوم نقلی بهاء داده است.
رئیس هیئت مدیره مجمع عالی حکمت اسلامی اضافه کرد: همان گونه که شیخ طوسی در بحث کلام کتاب دارد در فقه و اصول نیز کتاب نوشته است و تا امروز نیز بزرگان ما یا از هر دوی این امور بهرهمند بودهاند و یا حداقل در یکی از آنها آثاری داشته و برای دیگری احترام قائل شده اند.
وی با بیان اینکه در فقه نیز عقل یکی از ادله است لذا حکما برای کسانی که در فقه و فقاهت تلاش میکردند احترام زیادی قائل بودند، اضافه کرد: هر گاه امام خمینی(ره) فقه اصول را میفرمودند در کنار آن فلسفه را نیز بیان میکردند زیرا مگر میشود که با عقل به وجود خدا و ضرورت نبوت و عصمت امام(ع) پی ببریم و بعد عقل را کنار گذاریم.
فیاضی ابراز کرد: همان گونه که ما باید به دنبال پیامبر(ص) و معرفت امام(ع) باشیم تا از معارف وحیانی مطلع شویم، باید به دنبال تعقل و شکوفا کردن این حجت خدا در وجود خودمان نیز باشیم به ویژه در حوزههای دینی ضرورت توجه به این امر بیشتر احساس میشود.
عضو هیئت مدیره مجمع عالی حکمت اسلامی افزود: بر همین اساس رهبر معظم انقلاب در سال 82 از اساتید علوم عقلی در حوزه علمیه قم دعوت کرده و در جلسه طولانی از صحبتهای اساتید و بزرگان این حوزه خواستند که مطالب خود را در این بحث بیان کنند، بعد از صحبتهای ارائه شده، ایشان فرمودند باید یک پایگاه برای علوم عقلی در حوزه قم وجود داشته باشد تا مرجع این علوم باشد.
وی اضافه کرد: از آن به بعد اساتید حاضر در آن جلسه دست به کار شدند و اساسنامهای را نوشتند و این اساسنامه به محضر سه تن از اساتید آیتالله عبدالله جوادیآملی، آیتالله جعفر سبحانی و آیتالله محمدتقی مصباح یزدی، از مراجع عظام تقلید رسید و بعد از اعمال نظر توسط این اساتید با نظارت این شخصیتها کار پیگیری تشکیل این مجمع دنبال شد.
فیاضی ادامه داد: مجمع عالی حکمت اسلامی برای بارور شدن علوم عقلی و مرجع قرار گرفتن این علوم در حوزه به وجود آمده است به همین دلیل یکی از اقدامات آن، استفاده از نظرات اساتید علوم عقلی است که هر 15 روز یک بار با یکدیگر نشستی را برگزار میکنند.
وی با بیان اینکه در این نشست یکی از بزرگان مطالبی را ارائه میکند که نظریه یا یافته جدیدی است، افزود: سایر اساتید نیز اصلاحیه و یا نظرات خود را درباره این نظریه اعلام میکنند و در ادامه نشست، وارد نقد و بررسی میشوند.
فیاضی ابراز کرد: برگزاری این نشستها در مجمع عالی حکمت اسلامی برکاتی دارد که از آن جمله میتوان به آگاه شدن اساتید از افکار یکدیگر، رشد افکار عقلی و به هم نزدیک شدن این افکار اشاره کرد زیرا گاهی اوقات بر اساس نقلهای مکرر حرف اصلی ذبح میشود اما وقتی این بیان از قول خود صاحب فکر ارائه شود، نظرات دیگران موجب تقریب افکار و رشد علوم عقلی خواهد شد.
