مروری بر آثار تازه منتشر شده انتشارات دليل ما
گروه انديشه: «وضوی پيامبر(ص)؛ بحث تاريخی»، «تبليغ غدير در سيره معصومين(ع)»، «محمد بن مسلم الطائفی»، «بانوی آفتاب (پژوهشی در زمانه و زندگی حضرت زينب (س)»، «شناخت وهابيت» و ترجمه «تفسير فرات كوفی» آخرين كتابهايی است كه در اسفندماه سال گذشته توسط انتشارات دليل ما عرضه شده است.
به گزارش خبرگزاری بينالمللی قرآن (ايكنا)، «وضوی پيامبر(ص)؛ بحث تاريخی»، «تبليغ غدير در سيره معصومين(ع)»، «محمد بن مسلم الطائفی»، «بانوی آفتاب (پژوهشی در زمانه و زندگی حضرت زينب (س)»، «شناخت وهابيت» و ترجمه «تفسير فرات كوفی» آخرين كتابهای منتشر شده توسط انتشارات دليل ما است كه در اسفندماه سال گذشته عرضه شده و در اختيار علاقهمندان قرار گرفته است كه در ادامه معرفی اجمالی اين آثار ارائه میشود.
«وضوی پيامبر(ص)؛ بحث تاريخی» اثر سيدعلی شهرستانی و با ترجمه سيدهادی حسينی در 640 صفحه، يكی از كتابهايی است كه اخيراً توسط انتشارات دليل ما منتشر شده است.
مسئله وضو از جمله مسائل اختلافی كلامی است كه در جريان حكومت خلفا نسبت به نص پيامبر(ص)، از تغيير مصون نمانده و هم اكنون چند وضوی متفاوت در جوامع اسلامی مشاهده میشود. نويسنده كتاب «وضوی پيامبر(ص)» پژوهش خود در اين زمينه را در چهار بُعد تاريخی، روايی، قرآنی و لغوی، فقهی و لغوی به تفصيل بيان داشته است.
كتاب حاضر به جنبه تاريخی اين موضوع پرداخته و در اين بُعد با وارسی تاريخ اختلاف مسلمانان در وضو از عهد پيامبر(ص) تا پايان دوره عباسی اول (232هـ ق) زمان اختلاف و انگيزههای آن را مشخص كرده و در بيان مطالب، به مسائل پشت پرده آن نيز اشاره كرده است.
بخش اول كتاب با موضوع وضو در عهد پيامبر(ص) و خلفا آغاز میشود و سپس پيدا شدن اختلاف در وضو از عصر عثمان و بدعتهای دوره عثمان پيگيری میشود. در پايان اين بخش، موضوع دوران خلافت امام علی(ع) و موضع آن حضرت در مورد وضو مطرح شده است.
و در اين بخش به موضوعاتی در باب وضو در دوران امويان و عباسيان پرداخته شده است؛ موضوعاتی مانند توجه امويان به فقه عثمانی، اختلاف مردم با دولت در وضو، نظريهسازی، نظرات صحابه در وضوهای مختلف، وضوی بعضی از تابعان و اهل بيت(ع) و وحدت فقهی علويان. اين بخش با پژوهشی در تاريخ دوران عباسی اول در موضوعاتی همچون نقش حاكمان در فقه و تغيير مفاهيم روايی و ديدگاه حاكمان، عباسيان و پايهگذاری مذاهب اربعه، وضوی ثُلاثی غَسْلی و ثُنايی مَسْحی در دوره عباسيان و بيان مسائل اختلافی در دور اموی و عباسی ادامه و پايان میيابد.
روش نويسنده بيان باورها و دليلهای مكتب اهل بيت(ع) است و اين كه ديگران نيز بتوانند نظرات مختلف در وضو را در كتاب به شيوهای واقعگرايانه وارسی كنند چرا كه هدف آن بوده است كه جستاری علمی با روشی نو و قابل عرضه در مراكز علمی ارائه شود كه نتيجه آن رسيدن به حقيقت فقه اسلامی باشد.
«تبليغ غدير در سيره معصومين(ع)» نوشته محمدباقر انصاری كه چگونگی تبليغ غدير و دفاع از آن توسط معصومين(ع) را مورد بررسی قرار داده است از ديگر آثار تازه منتشر شده انتشارات دليل ما است كه در 272 صفحه به چاپ رسيده و با قيمت 80 هزار ريال عرضه شده است.
شيوههای كلی تبليغ غدير توسط معصومين(ع)، پشتوانههای تبليغی غدير در شيوه معصومين(ع)، روشهای عملی تبليغ و فرهنگسازی تبليغ و جهتگيریهای تبليغی غدير توسط معصومين(ع)، كيفيت برخورد معصومين(ع) با دشمنان غدير و موفقيتهای معصومين(ع) در تبليغ غدير عناوين فصول اين كتاب است كه در آنها موضوعات فرعی و دستهبندیهای آن، با ذكر شواهدی از متون تاريخی، آيات و روايات مستندسازی شده است.
هدف اين كتاب تبيين دقت معصومين(ع) در تبليغ غدير، دستيابی به راهكارهای تبليغ غدير برای امروز، اهميت دادن به ارزش آشنايی ما با غدير و تشويق برای تبليغ غدير است و نويسنده بر اين نكته تأكيد دارد كه معصومين(ع) در دوران سخت زندگی خود و با دشمنیهای حاكمان ظالم و مخالفان قسم خورده، نه تنها از تبليغ غدير به عنوان رسالت نبوی دست برنداشتند، بلكه در هر شرايطی به احيای آن پرداخته و با استدلال به آن از حقوق خود و رسالت پيامبر(ص) دفاع كردهاند.
كتاب «محمد بن مسلم الطائفی» از الشيخ محمدمحسن الطبسی يكی ديگر از آثار تازه منتشر شده انتشارات دليل ما است كه در 172صفحه به چاپ رسيده و با قيمت50 هزار ريال منتشر شده است.
محمد بن مسلم از اصحاب امام باقر(ع) و امام صادق(ع) بوده كه بنا بر روايات موجود، از احياكنندگان سنت نبوی محسوب میشود. صحابه او را به صداقت میشناختند و از كسانی است كه علم فقه را از او میآموختند. از او چند هزار حديث در علم فقه و معارف علوم اهل بيت(ع) نقل شده و از كسانی است كه امام صادق(ع) به او بشارت بهشت داده است، اما با اين حال برخی از نصوص به ذم و قدح و ايجاد شك و شبهه در مورد او پرداختهاند و كتاب مذكور بر اساس آراء و نظرات به بررسی و كنكاش در اين موضوع و دفاع از محمد بن مسلم میپردازد.
مؤلف بر آن است كه خواننده پس از مطالعه اين تحقيقات، بیترديد با جلالت شأن و جايگاه والای محمد بن مسلم نزد امامان(ع) روبرو خواهد شد. فصل اول كتاب به شخصيت محمد بن مسلم نزد ائمه (ع)، اصحاب و اهل سنت میپردازد و فصل دوم نيز نقد روايات نقل شده در مذمت اوست كه از لحاظ سند و دلالت روايت بررسی شده است.
كتاب «بانوی آفتاب» نوشته مرضيه محمدزاده پژوهشی است در زمانه و زندگی حضرت زينب(س) كه در 260 صفحه و با قيمت 80 هزار ريال منتشر شده است.
زندگینامه حضرت زينب(س) در اين كتاب به دو فصل مجزا تقسيم شده است؛ فصل اول از بدو تولد تا شهادت امام حسين(ع) را در بر میگيرد و فصل دوم به دوران اسارت تا وفات آن حضرت اختصاص دارد.
ولادت آن حضرت و زندگی ايشان در خانواده پدر، فضايل و ويژگیهای شخصيتی، بررسی رفتار و مواضع ايشان در دوران حكومت پدر و دوران امامت امام مجتبی(ع) و سپس دوران همراهی با سيدالشهداء(ع) از مدينه تا روز عاشورا و آثار تأثيرگذار ايشان در كاروان حسينی در فصل اول و طی چهار بخش مورد بررسی قرار گرفته است. آشنايی با روحيات حضرت زينب(س)، اطاعتپذيری از امام معصوم(ع)، شيوه زندگی و جايگاه ويژه ايشان در كاروان كربلا از نكات قابل توجه اين فصل است.
در فصل دوم نيز مواردی همچون وقايع عصر عاشورا، نقش حضرت زينب(س) در همراهی كاروان اسرا در كوفه و شام و بارگاه يزيد، شكست بازار يزيديان و احيای مكتب اهل بيت(ع) در كوفه و شام و مدينه با عملكرد بسيار حساب شده و اقدامات الهی ايشان مطرح شده است. در اين فصل متن خطبههای حضرت زينب(س) در كوفه در مجلس يزيد آمده است و در ادامه از آثار ماندگار خطبه كوبنده و دگرگونكننده آن حضرت سخن رفته است. مرگ يزيد، قيام توابين و مختار و بالاخره رحلت حضرت زينب(س) ديگر مطالب اين فصل كتاب «بانوی آفتاب» را تشكيل میدهد.
«شناخت وهابيت» به عنوان يكی از كاملترين كتابها در معرفی وهابيت و وهابيان كه علاوه بر آشنايی تاريخی با اين جريان، به نقد و بررسی آراء و معتقدات آن نيز پرداخته، اثری است از نجمالدين طبسی كه در 940 صفحه و با قيمت 280 هزار ريال منتشر شده است.
پيشينه و كنونه، افراطها و تفريطها و باورها عنوان سه بخش اصلی اين كتاب هستند. كه در بخش اول و طی پنج فصل، پيشينه فكری و رفتاری وهابيت در قرون نخستين، شخصيتهای فكری، مواضع سياسی و فكری و روشهای تبليغی آنها معرفی شده است. همچنين در اين فصل از تاريخ شروع تفكرات وهابی تا تشكيل حكومت سعودی و حمايت سياسی نظامی از مواضع وهابيت به تفصيل سخن رفته است.
در بخش دوم با افراطها و تفريطهای ساختگی آنان در احكام و سنت پيامبر(ص) آشنا میشويم و خواننده با نگاهی ريزبينانه به جزئيات و شيوههای دشمنی آنان با دين و خاندان اهل بيت(ع) پی برده و با پردازش كنندگان اين عقايد و شيوه عملكرد آنها در دشمنی با اهل بيت(ع) آشنا میشود. فصل سوم از اين بخش بحث مشبعی در خصوص غلو وهابيان در بزرگداشت شخصيتهای معروف مكتب خلفا است. مبحث تكفير مسلمين و متهم كردن مسلمانان به كفر و شرك از سوی سردمداران وهابيت، فتاوای مختلف مفتيان و مبحث ترور و ايجاد وحشت از سوی وهابيان و ذكر جنايات آنان در طول تاريخ، دو فصل پايانی اين بخش است.
آخرين بخش كتاب باورهای وهابيت در مورد خدا، پيامبر(ص) و سنتهای مختلف رسول خدا(ص) مثل توسل، تبرك، زيارت قبور، مراسم سوگواری، نذر و بنای بر قبور است؛ كه به طور مفصل با ذكر شواهد قرآنی و روايی و با نقد و بررسی روايات ساختگی آنان و بيان سيره پيامبران(ص) مورد كنكاش قرار گرفته است. در مجموعة حاضر برای نقد آراء وهابيان، از منبع روايی و تاريخی اهل سنت استفاده شده تا نشان داده شود كه آنها حتی بر اساس منابع اهل سنت نيز پايبند به اعتقادات اسلامی نيستند. اينان پايهگذار جريان نفاق و دشمنی با اسلام و مسلمانان بوده و از بدو تأسيس بنای تفرقه در اسلام، و ايجاد بستر مناسب برای حاكميت كفار و مشركين را در برنامههای خود داشته و دارند.
ترجمه تفسير فرات كوفی نيز كه توسط معصومه عبدالله و حكيمه حاجیعلیاكبر و از روی تصحيح عربی محمد الكاظم از اين تفسير انجام شده است، در قالب آخرين كتاب انتشارات دليل ما در اسفندماه سال گذشته، در 728 صفحه و به قيمت 220 هزار ريال منتشر شد.
«تفسير فرات كوفی» تفسير قرآن به زبان عربی و به شيوه روايی است كه توسط ابوالقاسم فرات بن ابراهيم بن فرات كوفی، محدث و مفسر شيعی قرن سوم و چهارم هجری قمری نگاشته شده است.
اين تفسير بر اساس ترتيب سورهها تنظيم شده و برخلاف مفسران متقدم شيعه مانند قمی و عیّاشی، تنها آياتی را برگزيده است كه در شأن نزول و تفسير يا تأويل قريب و بعيد آنها، روايتی درباره تعاليم و اعتقادات شيعی از ائمه شيعه(ع) يا صحابه و برخی تابعين در دست داشته است.
گفتنی است «تفسير فرات» در برخی جوامع تفسيری شيعی و سنی بعد از خود، كمرنگ بوده و نام اين تفسير در كتب تراجم و رجال كهن نيامده و افرادی مانند كَشّی، نجاشی، شيخ طوسی از رجال متقدم و علامه حلی، ابن داود و محمدبن علی اردبيلی از رجال متأخر، هيچ اطلاعی درباره «ابوالقاسم فرات» ندادهاند، اما محدثانی همچون علی بن بابويه قمی و حسن بن محمدبن سعيد هاشمی از اين تفسير برای شيخ صدوق نقل كرده و برخی متأخران با توجه به اين كه روايات اين تفسير به امام رضا(ع) ختم شده، فرات را در شمار اصحاب آن حضرت يا امام نهم و دهم میدانند.
«وضوی پيامبر(ص)؛ بحث تاريخی» اثر سيدعلی شهرستانی و با ترجمه سيدهادی حسينی در 640 صفحه، يكی از كتابهايی است كه اخيراً توسط انتشارات دليل ما منتشر شده است.
مسئله وضو از جمله مسائل اختلافی كلامی است كه در جريان حكومت خلفا نسبت به نص پيامبر(ص)، از تغيير مصون نمانده و هم اكنون چند وضوی متفاوت در جوامع اسلامی مشاهده میشود. نويسنده كتاب «وضوی پيامبر(ص)» پژوهش خود در اين زمينه را در چهار بُعد تاريخی، روايی، قرآنی و لغوی، فقهی و لغوی به تفصيل بيان داشته است.
كتاب حاضر به جنبه تاريخی اين موضوع پرداخته و در اين بُعد با وارسی تاريخ اختلاف مسلمانان در وضو از عهد پيامبر(ص) تا پايان دوره عباسی اول (232هـ ق) زمان اختلاف و انگيزههای آن را مشخص كرده و در بيان مطالب، به مسائل پشت پرده آن نيز اشاره كرده است.
بخش اول كتاب با موضوع وضو در عهد پيامبر(ص) و خلفا آغاز میشود و سپس پيدا شدن اختلاف در وضو از عصر عثمان و بدعتهای دوره عثمان پيگيری میشود. در پايان اين بخش، موضوع دوران خلافت امام علی(ع) و موضع آن حضرت در مورد وضو مطرح شده است.
و در اين بخش به موضوعاتی در باب وضو در دوران امويان و عباسيان پرداخته شده است؛ موضوعاتی مانند توجه امويان به فقه عثمانی، اختلاف مردم با دولت در وضو، نظريهسازی، نظرات صحابه در وضوهای مختلف، وضوی بعضی از تابعان و اهل بيت(ع) و وحدت فقهی علويان. اين بخش با پژوهشی در تاريخ دوران عباسی اول در موضوعاتی همچون نقش حاكمان در فقه و تغيير مفاهيم روايی و ديدگاه حاكمان، عباسيان و پايهگذاری مذاهب اربعه، وضوی ثُلاثی غَسْلی و ثُنايی مَسْحی در دوره عباسيان و بيان مسائل اختلافی در دور اموی و عباسی ادامه و پايان میيابد.
روش نويسنده بيان باورها و دليلهای مكتب اهل بيت(ع) است و اين كه ديگران نيز بتوانند نظرات مختلف در وضو را در كتاب به شيوهای واقعگرايانه وارسی كنند چرا كه هدف آن بوده است كه جستاری علمی با روشی نو و قابل عرضه در مراكز علمی ارائه شود كه نتيجه آن رسيدن به حقيقت فقه اسلامی باشد.
«تبليغ غدير در سيره معصومين(ع)» نوشته محمدباقر انصاری كه چگونگی تبليغ غدير و دفاع از آن توسط معصومين(ع) را مورد بررسی قرار داده است از ديگر آثار تازه منتشر شده انتشارات دليل ما است كه در 272 صفحه به چاپ رسيده و با قيمت 80 هزار ريال عرضه شده است.
شيوههای كلی تبليغ غدير توسط معصومين(ع)، پشتوانههای تبليغی غدير در شيوه معصومين(ع)، روشهای عملی تبليغ و فرهنگسازی تبليغ و جهتگيریهای تبليغی غدير توسط معصومين(ع)، كيفيت برخورد معصومين(ع) با دشمنان غدير و موفقيتهای معصومين(ع) در تبليغ غدير عناوين فصول اين كتاب است كه در آنها موضوعات فرعی و دستهبندیهای آن، با ذكر شواهدی از متون تاريخی، آيات و روايات مستندسازی شده است.
هدف اين كتاب تبيين دقت معصومين(ع) در تبليغ غدير، دستيابی به راهكارهای تبليغ غدير برای امروز، اهميت دادن به ارزش آشنايی ما با غدير و تشويق برای تبليغ غدير است و نويسنده بر اين نكته تأكيد دارد كه معصومين(ع) در دوران سخت زندگی خود و با دشمنیهای حاكمان ظالم و مخالفان قسم خورده، نه تنها از تبليغ غدير به عنوان رسالت نبوی دست برنداشتند، بلكه در هر شرايطی به احيای آن پرداخته و با استدلال به آن از حقوق خود و رسالت پيامبر(ص) دفاع كردهاند.
كتاب «محمد بن مسلم الطائفی» از الشيخ محمدمحسن الطبسی يكی ديگر از آثار تازه منتشر شده انتشارات دليل ما است كه در 172صفحه به چاپ رسيده و با قيمت50 هزار ريال منتشر شده است.
محمد بن مسلم از اصحاب امام باقر(ع) و امام صادق(ع) بوده كه بنا بر روايات موجود، از احياكنندگان سنت نبوی محسوب میشود. صحابه او را به صداقت میشناختند و از كسانی است كه علم فقه را از او میآموختند. از او چند هزار حديث در علم فقه و معارف علوم اهل بيت(ع) نقل شده و از كسانی است كه امام صادق(ع) به او بشارت بهشت داده است، اما با اين حال برخی از نصوص به ذم و قدح و ايجاد شك و شبهه در مورد او پرداختهاند و كتاب مذكور بر اساس آراء و نظرات به بررسی و كنكاش در اين موضوع و دفاع از محمد بن مسلم میپردازد.
مؤلف بر آن است كه خواننده پس از مطالعه اين تحقيقات، بیترديد با جلالت شأن و جايگاه والای محمد بن مسلم نزد امامان(ع) روبرو خواهد شد. فصل اول كتاب به شخصيت محمد بن مسلم نزد ائمه (ع)، اصحاب و اهل سنت میپردازد و فصل دوم نيز نقد روايات نقل شده در مذمت اوست كه از لحاظ سند و دلالت روايت بررسی شده است.
كتاب «بانوی آفتاب» نوشته مرضيه محمدزاده پژوهشی است در زمانه و زندگی حضرت زينب(س) كه در 260 صفحه و با قيمت 80 هزار ريال منتشر شده است.
زندگینامه حضرت زينب(س) در اين كتاب به دو فصل مجزا تقسيم شده است؛ فصل اول از بدو تولد تا شهادت امام حسين(ع) را در بر میگيرد و فصل دوم به دوران اسارت تا وفات آن حضرت اختصاص دارد.
ولادت آن حضرت و زندگی ايشان در خانواده پدر، فضايل و ويژگیهای شخصيتی، بررسی رفتار و مواضع ايشان در دوران حكومت پدر و دوران امامت امام مجتبی(ع) و سپس دوران همراهی با سيدالشهداء(ع) از مدينه تا روز عاشورا و آثار تأثيرگذار ايشان در كاروان حسينی در فصل اول و طی چهار بخش مورد بررسی قرار گرفته است. آشنايی با روحيات حضرت زينب(س)، اطاعتپذيری از امام معصوم(ع)، شيوه زندگی و جايگاه ويژه ايشان در كاروان كربلا از نكات قابل توجه اين فصل است.
در فصل دوم نيز مواردی همچون وقايع عصر عاشورا، نقش حضرت زينب(س) در همراهی كاروان اسرا در كوفه و شام و بارگاه يزيد، شكست بازار يزيديان و احيای مكتب اهل بيت(ع) در كوفه و شام و مدينه با عملكرد بسيار حساب شده و اقدامات الهی ايشان مطرح شده است. در اين فصل متن خطبههای حضرت زينب(س) در كوفه در مجلس يزيد آمده است و در ادامه از آثار ماندگار خطبه كوبنده و دگرگونكننده آن حضرت سخن رفته است. مرگ يزيد، قيام توابين و مختار و بالاخره رحلت حضرت زينب(س) ديگر مطالب اين فصل كتاب «بانوی آفتاب» را تشكيل میدهد.
«شناخت وهابيت» به عنوان يكی از كاملترين كتابها در معرفی وهابيت و وهابيان كه علاوه بر آشنايی تاريخی با اين جريان، به نقد و بررسی آراء و معتقدات آن نيز پرداخته، اثری است از نجمالدين طبسی كه در 940 صفحه و با قيمت 280 هزار ريال منتشر شده است.
پيشينه و كنونه، افراطها و تفريطها و باورها عنوان سه بخش اصلی اين كتاب هستند. كه در بخش اول و طی پنج فصل، پيشينه فكری و رفتاری وهابيت در قرون نخستين، شخصيتهای فكری، مواضع سياسی و فكری و روشهای تبليغی آنها معرفی شده است. همچنين در اين فصل از تاريخ شروع تفكرات وهابی تا تشكيل حكومت سعودی و حمايت سياسی نظامی از مواضع وهابيت به تفصيل سخن رفته است.
در بخش دوم با افراطها و تفريطهای ساختگی آنان در احكام و سنت پيامبر(ص) آشنا میشويم و خواننده با نگاهی ريزبينانه به جزئيات و شيوههای دشمنی آنان با دين و خاندان اهل بيت(ع) پی برده و با پردازش كنندگان اين عقايد و شيوه عملكرد آنها در دشمنی با اهل بيت(ع) آشنا میشود. فصل سوم از اين بخش بحث مشبعی در خصوص غلو وهابيان در بزرگداشت شخصيتهای معروف مكتب خلفا است. مبحث تكفير مسلمين و متهم كردن مسلمانان به كفر و شرك از سوی سردمداران وهابيت، فتاوای مختلف مفتيان و مبحث ترور و ايجاد وحشت از سوی وهابيان و ذكر جنايات آنان در طول تاريخ، دو فصل پايانی اين بخش است.
آخرين بخش كتاب باورهای وهابيت در مورد خدا، پيامبر(ص) و سنتهای مختلف رسول خدا(ص) مثل توسل، تبرك، زيارت قبور، مراسم سوگواری، نذر و بنای بر قبور است؛ كه به طور مفصل با ذكر شواهد قرآنی و روايی و با نقد و بررسی روايات ساختگی آنان و بيان سيره پيامبران(ص) مورد كنكاش قرار گرفته است. در مجموعة حاضر برای نقد آراء وهابيان، از منبع روايی و تاريخی اهل سنت استفاده شده تا نشان داده شود كه آنها حتی بر اساس منابع اهل سنت نيز پايبند به اعتقادات اسلامی نيستند. اينان پايهگذار جريان نفاق و دشمنی با اسلام و مسلمانان بوده و از بدو تأسيس بنای تفرقه در اسلام، و ايجاد بستر مناسب برای حاكميت كفار و مشركين را در برنامههای خود داشته و دارند.
ترجمه تفسير فرات كوفی نيز كه توسط معصومه عبدالله و حكيمه حاجیعلیاكبر و از روی تصحيح عربی محمد الكاظم از اين تفسير انجام شده است، در قالب آخرين كتاب انتشارات دليل ما در اسفندماه سال گذشته، در 728 صفحه و به قيمت 220 هزار ريال منتشر شد.
«تفسير فرات كوفی» تفسير قرآن به زبان عربی و به شيوه روايی است كه توسط ابوالقاسم فرات بن ابراهيم بن فرات كوفی، محدث و مفسر شيعی قرن سوم و چهارم هجری قمری نگاشته شده است.
اين تفسير بر اساس ترتيب سورهها تنظيم شده و برخلاف مفسران متقدم شيعه مانند قمی و عیّاشی، تنها آياتی را برگزيده است كه در شأن نزول و تفسير يا تأويل قريب و بعيد آنها، روايتی درباره تعاليم و اعتقادات شيعی از ائمه شيعه(ع) يا صحابه و برخی تابعين در دست داشته است.
گفتنی است «تفسير فرات» در برخی جوامع تفسيری شيعی و سنی بعد از خود، كمرنگ بوده و نام اين تفسير در كتب تراجم و رجال كهن نيامده و افرادی مانند كَشّی، نجاشی، شيخ طوسی از رجال متقدم و علامه حلی، ابن داود و محمدبن علی اردبيلی از رجال متأخر، هيچ اطلاعی درباره «ابوالقاسم فرات» ندادهاند، اما محدثانی همچون علی بن بابويه قمی و حسن بن محمدبن سعيد هاشمی از اين تفسير برای شيخ صدوق نقل كرده و برخی متأخران با توجه به اين كه روايات اين تفسير به امام رضا(ع) ختم شده، فرات را در شمار اصحاب آن حضرت يا امام نهم و دهم میدانند.
