کد خبر: 2529043
تاریخ انتشار : ۱۶ ارديبهشت ۱۳۹۲ - ۱۰:۴۹

بررسی تاريخ‌نگاری مسلمانان در كتاب «تاريخ­‌شناسی و تاريخ­‌نگاری»

گروه انديشه: كتاب «گفتگوهايی در باب تاريخ‌شناسی و تاريخ­‌نگاری» هجدهمين عنوان از كتاب‌­های انتشارات پژوهشكده تاريخ اسلام است كه در آستانه نمايشگاه كتاب به بازار نشر عرضه شده و يكی از دو فصل آن با چهار گفتار به «تاريخ‌نگاری مسلمانان» اختصاص يافته است.

به گزارش خبرگزاری بين‌المللی قرآن (ايكنا)، كتاب «گفتگوهايی در باب تاريخ‌شناسی و تاريخ­‌نگاری» هجدهمين عنوان از كتاب‌­های انتشارات پژوهشكده تاريخ اسلام است كه در آستانه نمايشگاه كتاب به بازار نشر عرضه شده است.
بنا بر اين گزارش، اين مجموعه، مشتمل بر هشت مقاله مستخرج از نشست­‌های تخصصی گروه جريان‌های فكری در باب تاريخ­‌نگاری است كه در دو فصل با عناوين «تاريخ‌شناسی» و «تاريخ‌نگاری مسلمانان» تنظيم و تدوين يافته است.
بخش نخست اين اثر، با عنوان تاريخ­‌شناسی مشتمل بر چهار اقتراح و گفت‌وگو در باب مباحث بنيادين دانش تاريخ است. گفتار نخست، با عنوان «مفاهيم بنيادين دانش تاريخ» گفت‌وگويی با محمدعلی اكبری است كه در آن به مفاهيم اساسی علم تاريخ همچون تاريخ، علم تاريخ، تاريخ­‌نگاری، وقايع‌نگاری، تاريخ نظری و ... پرداخته شده است.
گفتار دوم فصل نخست «معرفت‌شناسی و روش­‌شناسی تاريخی» گفت‌وگويی است با حسين مفتخری كه در آن سعی بر آن بوده است كه دو مفهوم اساسی در مباحث روشی دانش تاريخ كه تبيين درست و دقيق آنها می­‌تواند بينش نظری تاريخ­‌پژوهان را در مواجهه با مقولات تاريخی ارتقاء بخشد، مورد بررسی قرار گيرد.
«پارادايم تاريخ­‌نگری و تاريخ­‌نگاری مدرن» و «پست‌مدرنيسم و تاريخ‌نگاری» عناوين گفتارهای دوم و سوم است كه در گفت‌وگو با داريوش رحمانيان و حسينعلی نوذری صورت گرفته و به تاريخ‌نگری و تاريخ­‌نگاری مدرن و پست­‌مدرن اختصاص يافته است.
اولين گفتار بخش دوم كه به تاريخ­‌نگاری مسلمانان اختصاص دارد، گفت‌وگويی است با صادق آيينه‌وند با عنوان «جايگاه تاريخ و علم تاريخ در نصوص اسلامی و تمدن مسلمانان» كه به ويژه به بحث در باب جايگاه تاريخ در قرآن كريم پرداخته است. آيينه­‌وند با اشراف به جديدترين پژوهش­‌ها در جهان عرب درباره علم تاريخ و جايگاه آن در قرآن كريم، به تبيين ديدگاه­‌های جديد در باب تاريخ­‌شناسی و تاريخ‌نگاری در جهان عرب نيز پرداخته است.
«تاريخ­‌نگری و تاريخ­‌نگاری مسلمانان در سده­‌های نخست هجری»، موضوع گفت‌وگوی دوم اين فصل با علی‌محمد ولوی است و با توجه به اين كه دو سده نخست هجری از حيث بستر شكل­‌گيری تاريخ‌نگاری مسلمانان و سمت و سويی كه نگرش تاريخی مسلمانان پيدا می­‌كند، بسيار حائز اهميت است، در اين گفت‌وگو سعی شده است تا رويكردهای نخستينی كه در نگرش و نگارش تاريخی مسلمانان تكون يافته، تبيين شود.
«مؤلفه­‌های تاريخ‌نگاری در سرزمين­‌های مغرب اسلامی»، موضوع گفت‌وگوی سوم با حجت­‌الله جودكی و عبدالله ناصری طاهری است و از اين جهت كه تحولات مغرب اسلامی از حيث تاريخ‌نگاری به شدت متأثر از آثار و انديشه­‌های ابن­‌خلدون است، اين گفت‌وگو نيز سمت و سويی ابن­‌خلدونی يافته است.
گفت‌وگوی پايانی اين بخش با عنوان «مؤلفه­‌های تاريخ‌نگاری هند اسلامی»، با فتح­‌الله مجتبايی انجام شده و ويژگی­‌های تاريخ‌نگاری هند اسلامی و شكل­‌گيری نحله­‌های ناسيوناليستی در تاريخ‌نگاری هند معاصر، از مهم­‌ترين مباحث اين گفتار است.
كتاب «گفتگوهايی در باب تاريخ‌شناسی و تاريخ­‌نگاری» به كوشش حسن حضرتی و عباس برومند اعلم تنظيم و در 236 صفحه، با قيمت 80 هزار ريال، توسط انتشارات پژوهشكده تاريخ اسلام منتشر شده است.
علاقه‌مندان به تهيه اين كتاب می‌توانند در ايام برگزاری نمايشگاه بين‌المللی كتاب تهران با مراجعه به محل غرفه انتشارات پژوهشكده تاريخ اسلام واقع در شبستان اصلی مصلای تهران، راهروی 26 اين كتاب را تهيه كنند.
captcha