حجتالاسلام والمسلمين حسين احمدی قمی، استاد حوزه علميه قم در گفتوگو با خبرگزاری بينالمللی قرآن(ايكنا) در خصوص ويژگیهای انتخاب اصلح از منظر قرآن و روايات، گفت: قرآن كريم، به عنوان كاملترين سند الهی موجود، در بردارنده معارف عميقی است كه در قالب داستانها، گفتوگوی مستقيم با پيامبر(ص) و همچنين با مردم، بيان شده است.
وی افزود: قرآن كريم،«تبيان لكل شی» است و به همين دليل در هر موضوعی بايد به قرآن رجوع و پاسخ خود را دريافت كرد؛ البته تفاوت در اين ميان، آن است كه رجوع به قرآن همانگونه كه پيامبر(ص) نيز در حديث شريف ثقلين بيان فرمودهاند شرايط و لوازمی را طلب میكند كه مهمترين آن رجوع به ائمه اطهار(ع) برای تفسير قرآن است.
اين پژوهشگر كلام اسلامی، عنوان كرد: در داستانهای قرآنی پيرامون افرادی كه به مسئوليتهای مهم اجتماعی و سياسی دست يافتهاند سخن به ميان آمده است؛ اين افراد از منظر قرآن دارای تصاوير شخصيتی بودهاند كه به خودی خود نشانگر وجه شخصيتی آنان و همچنين رويكرد آنان در مسايل مختلف اجتماعی، فردی و سياسی و فرهنگی است.
وی گفت: به عنوان مثال وقتی قرار است كه نمونه بد يك حاكم را از منظر سياسی ذكر كند، با آوردن مثالهای تاريخی به افرادی چون فرعون اشاره میكند؛ يا به شخصيتهايی چون جالوت و هامان و... اشاره میكند كه هر يك از آنان نشانگر يك چهره زشت از تسلط بر مردم بودند؛ در كنار آن به پيامبرانی كه با عمل به وظيفه بندگی بر مردم حكومت كردند نيز به عنوان نمونههای مثبت حكمرانی اشاره میكند كه از اين میتوان مولفههای مثبت و منفی را از يكديگر بازشناخت.
احمدی يادآور شد: در كنار آن، روايات كثيری از ائمه اطهار(ع) نقل شده است كه در آن ويژگیهای حاكم بيان شده است؛ در كنار آن رهبری پيامبر اسلام، 5 سال خلافت امام علی(ع) و همچنين كشمكشهای سياسی در زمان حضرت و ماقبل و مابعد حضرت به عنوان نمونه عملی حكمرانی و همچنين منش و روش سياسی را به ما آموزش میدهد.
وی گفت: از ديگر منظر، شيوه رفتار و منش امام علی(ع) در موقع غصب خلافت و خانه نشينی، احراز پست خلافت، شيوه حكومتداری ايشان، همچنين ويژگیهای حكومتداری امام زمان(عج) كه در روايات بيان شده از جمله مباحثی است كه بايد در ذكر مولفههای حكومت اسلامی و حاكم متشرع به آن اشاره كرد.
اين پژوهشگر و نويسنده عرصه كلام اسلامی، تصريح كرد: تعبد به ارزشهای اسلامی، امانتداری، علم و آگاهی، پرهيز از تجملگرايی، استقلالخواهی و بيگانهستيزی، صداقت در گفتار و رفتار، لياقت و شايستگی به همراه شجاعت و شهامت» از ويژگیهای اوليه و شروط لازم يك مسئول در نظام اسلامی است كه ريشههای آن را به وضوح در آيات و روايات میتوان ديد.
وی اظهار كرد: خداوند در سوره انعام بيان میدارد كه « الذین آمنوا ولم يلبسوا ايمانهم بظلم اولئك لهم الامن و هم مهتدون » و يا در سوره يونس چنين آمده است كه « الذين آمنوا و كانوا يتقون» و آيات مشابهی كه در اين زمينه وجود دارد بيانگر اين است كه ارزش در حكومت اسلامی، رعايت ايمان و تقوا حفظ حدود الهی است و يك حاكم اسلامی بايد در اين حدود حركت كند.
اين پژوهشگر حوزوی با اشاره به نامه امام علی(ع) به يكی از كارگزارانش اظهار كرد: ايشان در اين نامه بيان داشتهاند كه بر تو شايسته است كه با هواهای نفسانی مخالفت و از دين خود دفاع كنی، هرچند برای تو ساعتی از زندگی نمانده باشد؛ خدا را به خاطر رضايت احدی از مردم خشمگين مكن، زيرا خداوند جايگزين همه چيز میشود اما هيچ چيزی جانشين خداوند نمیتواند باشد كه نشان دهنده اين مسئله است كه هر كاری در كشور بايد با نيت جلب رضايت الهی انجام شود.
وی گفت: دفاع ملت ايران از ملت مظلوم فلسطين، دشمنی با آمريكا و اسراييل، تن دادن به جنگی نابرابر از ابتدای انقلاب تا كنون، حفظ حقوق هستهای و ايستادگی و مقاومت در مقابل اين فشارها، قطعا به خاطر لجاجت يك رهبر سياسی با غرب نيست بلكه به دليل حفظ همين حدود الهی و تلاش برای جلب رضايت خداوند است؛ پس اگر رييس جمهوری در اين كشور تلاش كند كه از اين حدود خارج شود و برای رضايت صوری و مقطعی مردم شعارهای غيرواقعی مطرح كند و يا بخواهد دست از دشمنی با دشمنان خدا بردارد، قطعا شايستگی حكومت بر اين كشور اسلامی و امام زمانی(عج) را نخواهد داشت.
احمدی قمی يادآور شد: خداوند در قرآن صابران، مبارزه كنندگان با ظلم و مظلومان را برندگان واقعی اين دنيا معرفی و آنان را پيروزمند معرفی كرده است كه به رغم تحمل مشقات و مشكلات، بر تمام دشمنان پيروز میشوند؛ پس حركت در مسير الهی تنها مجوز كسب پيروزی است.
وی اظهار كرد: حفظ روحيه امانتداری، چنان كه در قرآن نيز به آن اشاره شده است از جمله در سوره مباركه مومنون و معارج و...؛ علم و آگاهی به كنترل و حل مشكلات همچون يوسف نبی(ع، پرهيز از تجملگرايی و مقدم دانستن مردم بر خود در نوع زندگی، تلاش برای ايجاد تعادل اقتصادی و اجتماعی و اعطای فرصتهای برابر به مردم همچون زمان حكومت امام علی(ع) و همچنين شجاعت و شهامت و ايستادگی در مسير از ديگر ويژگیهای يك حكمران است.