پرهيز از شعارزدگی در ارائه مبانی سبك زندگی اسلامی
گروه حوزههای علميه: رئيس مركز مشاوره اسلامی صدرا بر لزوم ارائه بسته مبانی الگوی سبك زندگی اسلامی به شكل تخصصی و بخشی تاكيد كرد و گفت: نبايد در ارايه سبك زندگی به كليات بسنده كرد و شعارزده شويم.
حجتالاسلام والمسلمين محمدعلی جمشيدی، رئيس مركز مشاوره اسلامی صدرا در گفتوگو با خبرگزاری بينالمللی قرآن(ايكنا) در خصوص مبحث سبك زندگی گفت: بحث سبك زندگی بحثی است كه اگر با همين سنگينی و ثقالت عنوان شود هيچ گاه كار اجرايی و پژوهشی در اين زمينه انجام نمیشود به همين منظور بايد آن را خرد و دستهبندی كرد.
وی افزود: پس از تجزيه مبحث كلی سبك زندگی بايد اين بحث را در حوزههای خردی چون، سبك زندگی در فضای خانواده، روابط بين همسران، اوليا و كودكان، فرزندان با هم، روابط كاری، تقوای سياسی و اجتماعی و فرهنگی... مطرح كرد.
استاد حوزه عنوان كرد: پس از نيازسنجی و ارايه كليات و تقسيمبندی مبانی سبك زندگی میبايست هر كدام از اين بخشها را برای تنظيم مبانی دينی به متخصصان آن حوزه سپرد و الا اين بحثهايی كه امروزه در اين رابطه بيان میشود، همگی در حد شعار و كليات باقی خواهد ماند.
وی گفت: انسان دارای حيطههای محدود به خويش است؛ هيجانات، احساسات، افكار و رفتار مختص به خوش را دارد كه در حوزه فردی و اجتماعی و خانوادگی به اشكال مختلف بروز و ظهور پيدا میكند؛ در اين زمينه بايد تقسيمبندی عالمانهای داشته باشيم و اگر اين تقسيمبندی به اشكال مختلف با يك بحث عالمانه و همه جانبه همراه شود، بسياری از مشكلات اين حوزه از بين خواهد رفت.
جمشيدی عنوان كرد: يكی از اصلیترين دلايلی كه موجب تقسيمبندی مبانی سبك زندگی و تفكيك آنها از هم البته در يك دستهبندی مشخص و مكمل وجود دارد، اين است كه به عنوان مثال نمیشود يك مدل سبك زندگی را نوشت و آن را به تمام اقشار جامعه تسری دارد.
وی افزود: مثلا سبك زندگی يك كودك، با يك جوان و مردم كهنسال به طور كامل متفاوت است به همين جهت بايد اين روابط درونبخشی تنظيم شود و پس از آن در قالب يك چرخه رفتاری درآيد و به تنظيم روابط بيانجامد.
جمشيدی يادآور شد: در اين زمينه بايد گفت كه غربیها مراحل رشد اخلاقی را تنظيم كردهاند و اين محتوا را متناسب با سن و شغل و موقعيت افراد به آنها ارايه میدهند؛ مثلا در حوزه كودكان اعتقاد دارند كه مبانی و محتوای اخلاقی بايد حين بازی به كودكان ارايه شود ولی در بزرگسالان با درجه رشد ذهنی و آموزشها، هر كدام به شكل خاصی بايد ارايه شود.
وی گفت: گام اول برای رسيدن به اين هدف مهم و دريافت خروجی از اين حركت علمی و پژوهشی، اين است كه بتوانيم مبانی حاكم در روابط بين اجزای مختلف اجتماع از سطح خرد به خرد، خرد به كلان، كلان به كلان و كلان به خرد را مورد بررسی قرار دهيم.
رئيس مركز مشاوره اسلامی صدرا تصريح كرد: بايد فضايی ايجاد شود كه در آن، روابط بين مسؤلين با يكديگر، مسؤلين با مردم، مردم با آنها و مردم با خود مشخص و نگاه اسلامی در همه شئون در روابط خانوادگی و برون خانوادگی در اجزای مختلف اجتماعی رعايت شود.
جمشيدی اظهار كرد: در اين زمينه اگر الگوی دقيقی با نظر كارشناسان و با بهرهگيری از منابع ارزشی و دينی تنظيم شده و در اختيار مردم، نهادهای علمی و فرهنگی و فعالان حوزههای علمی و اجتماعی و فرهنگی و سياسی قرار گيرد، تكليف هر كدام از ما در اين روابط مشخص خواهد شد.
وی با ذكر اين مطلب كه امروزه بسياری از مشاورهها در زمينههای رواندرمانی بر اساس الگوهای غربی انجام میگيرد، عنوان كرد: ما بايد به دنبال اسلامی كردن تمام اين شئون باشيم؛ بايد سعی كنيم مشاورههای روانشناسی اسلامی به مردم ارايه دهيم و به جای ارايه متدهای غربی به دنبال ارايه الگوی اسلامی به آنها باشيم.
وی افزود: نبايد مردم را به كارهايی واداشت كه شايد برخی از آنها با روح اسلام در تضاد باشد؛ آن راهی كه دين در پيش روی انسان قرار میدهد، قطعا آرامش حقيقی وی و اطرافيانش را به دنبال خواهد داشت؛ درمانی ماندگارتر، اثربخشتر و قطعیتر كه با هيچ متد و روش غربی نمیتوان به آن دست يافت و مركز مشاوره اسلامی صدرا از ابتدا نيز با همين هدف شكل گرفت.
اين كارشناس مسايل خانواده يادآور شد: روانشناسی خانواده و مطالعه شيوههای روانشناسی در حوزههای مختلف غربی از بديهيات است زيرا اين علوم حاصل سالها تلاش علمی و ميدانی بسياری از دانشمندان در سراسر جهان است ولی اينگونه نيست كه اين مهارتهای غربی را به عنوان پايان راه علم در اين عرصه بدانيم چون معتقديم هم بايد از روشهای موثر آنان بهره برد و هم با الگوی اسلامی اين روشها را اعمال كرد و آنچه را كه با روح دين همسان نيست زدود.
ادامه دارد...
وی افزود: پس از تجزيه مبحث كلی سبك زندگی بايد اين بحث را در حوزههای خردی چون، سبك زندگی در فضای خانواده، روابط بين همسران، اوليا و كودكان، فرزندان با هم، روابط كاری، تقوای سياسی و اجتماعی و فرهنگی... مطرح كرد.
استاد حوزه عنوان كرد: پس از نيازسنجی و ارايه كليات و تقسيمبندی مبانی سبك زندگی میبايست هر كدام از اين بخشها را برای تنظيم مبانی دينی به متخصصان آن حوزه سپرد و الا اين بحثهايی كه امروزه در اين رابطه بيان میشود، همگی در حد شعار و كليات باقی خواهد ماند.
وی گفت: انسان دارای حيطههای محدود به خويش است؛ هيجانات، احساسات، افكار و رفتار مختص به خوش را دارد كه در حوزه فردی و اجتماعی و خانوادگی به اشكال مختلف بروز و ظهور پيدا میكند؛ در اين زمينه بايد تقسيمبندی عالمانهای داشته باشيم و اگر اين تقسيمبندی به اشكال مختلف با يك بحث عالمانه و همه جانبه همراه شود، بسياری از مشكلات اين حوزه از بين خواهد رفت.
جمشيدی عنوان كرد: يكی از اصلیترين دلايلی كه موجب تقسيمبندی مبانی سبك زندگی و تفكيك آنها از هم البته در يك دستهبندی مشخص و مكمل وجود دارد، اين است كه به عنوان مثال نمیشود يك مدل سبك زندگی را نوشت و آن را به تمام اقشار جامعه تسری دارد.
وی افزود: مثلا سبك زندگی يك كودك، با يك جوان و مردم كهنسال به طور كامل متفاوت است به همين جهت بايد اين روابط درونبخشی تنظيم شود و پس از آن در قالب يك چرخه رفتاری درآيد و به تنظيم روابط بيانجامد.
جمشيدی يادآور شد: در اين زمينه بايد گفت كه غربیها مراحل رشد اخلاقی را تنظيم كردهاند و اين محتوا را متناسب با سن و شغل و موقعيت افراد به آنها ارايه میدهند؛ مثلا در حوزه كودكان اعتقاد دارند كه مبانی و محتوای اخلاقی بايد حين بازی به كودكان ارايه شود ولی در بزرگسالان با درجه رشد ذهنی و آموزشها، هر كدام به شكل خاصی بايد ارايه شود.
وی گفت: گام اول برای رسيدن به اين هدف مهم و دريافت خروجی از اين حركت علمی و پژوهشی، اين است كه بتوانيم مبانی حاكم در روابط بين اجزای مختلف اجتماع از سطح خرد به خرد، خرد به كلان، كلان به كلان و كلان به خرد را مورد بررسی قرار دهيم.
رئيس مركز مشاوره اسلامی صدرا تصريح كرد: بايد فضايی ايجاد شود كه در آن، روابط بين مسؤلين با يكديگر، مسؤلين با مردم، مردم با آنها و مردم با خود مشخص و نگاه اسلامی در همه شئون در روابط خانوادگی و برون خانوادگی در اجزای مختلف اجتماعی رعايت شود.
جمشيدی اظهار كرد: در اين زمينه اگر الگوی دقيقی با نظر كارشناسان و با بهرهگيری از منابع ارزشی و دينی تنظيم شده و در اختيار مردم، نهادهای علمی و فرهنگی و فعالان حوزههای علمی و اجتماعی و فرهنگی و سياسی قرار گيرد، تكليف هر كدام از ما در اين روابط مشخص خواهد شد.
وی با ذكر اين مطلب كه امروزه بسياری از مشاورهها در زمينههای رواندرمانی بر اساس الگوهای غربی انجام میگيرد، عنوان كرد: ما بايد به دنبال اسلامی كردن تمام اين شئون باشيم؛ بايد سعی كنيم مشاورههای روانشناسی اسلامی به مردم ارايه دهيم و به جای ارايه متدهای غربی به دنبال ارايه الگوی اسلامی به آنها باشيم.
وی افزود: نبايد مردم را به كارهايی واداشت كه شايد برخی از آنها با روح اسلام در تضاد باشد؛ آن راهی كه دين در پيش روی انسان قرار میدهد، قطعا آرامش حقيقی وی و اطرافيانش را به دنبال خواهد داشت؛ درمانی ماندگارتر، اثربخشتر و قطعیتر كه با هيچ متد و روش غربی نمیتوان به آن دست يافت و مركز مشاوره اسلامی صدرا از ابتدا نيز با همين هدف شكل گرفت.
اين كارشناس مسايل خانواده يادآور شد: روانشناسی خانواده و مطالعه شيوههای روانشناسی در حوزههای مختلف غربی از بديهيات است زيرا اين علوم حاصل سالها تلاش علمی و ميدانی بسياری از دانشمندان در سراسر جهان است ولی اينگونه نيست كه اين مهارتهای غربی را به عنوان پايان راه علم در اين عرصه بدانيم چون معتقديم هم بايد از روشهای موثر آنان بهره برد و هم با الگوی اسلامی اين روشها را اعمال كرد و آنچه را كه با روح دين همسان نيست زدود.
ادامه دارد...
