کتاب «فرقههای اسلامی در سرزمین شام» منتشر شد
گروه اندیشه: کتاب «فرقههای اسلامی در سرزمین شام» از سوی بنیاد پژوهشهای اسلامی آستان قدس رضوی، برای دومین نوبت در هزار نسخه منتشر شد.
به گزارش خبرگزاری بینالمللی قرآن(ایکنا) از خراسان رضوی، به نقل از پایگاه اطلاعرسانی آستان قدس رضوی، کتاب «فرقههای اسلامی در سرزمین شام درعصر اموی» به قلم حسین عطوان و ترجمه حمیدرضا شیخی برای دومین بار در هزار نسخه وارد بازار چاپ شد.
مؤلف در این کتاب که اثری تحقیقی، کلامی و تاریخی در رابطه با آن دسته از فِرَق اسلامی است که در روزگار امویان در مناطق شامات میزیستهاند، به بررسی حیات فکری در سرزمین شام، از صدر اسلام تا نیمه قرن دوم مبادرت ورزیده؛ چرا که فعالیّت فکری شامیان بعد از فتح این سرزمین آغاز و تا دوران حاکمیت امویان ادامه مییابد و دامنه آن تا حکومت عباسیان کشیده میشود.
در کتاب «فرقههای اسلامی در سرزمین شام» نویسنده سعی کرده تا آراء و عقاید مذهبی، اجتماعی، اقتصادی و سیاسی هر یک از این فِرَق را روشن سازد؛ ریشهها و خواستگاههای آنان را نشان دهد و برای وصول به این هدف، در اخبار مربوط به این فِرَق تتبّع کرده است.
این کتاب حاوی مقدمه و چهار فصل است؛ فصل اول به فرقه قدریّه اختصاص دارد، در این فصل از ایجاد فرقه قدریّه، منشأ آراء و عقائد این فرقه، نظریات رهبر آن غیلان دمشقی و نیز از موضع گیریها و مخالفتهای قدریّه در برابر امویان و بالعکس گفتگو میشود.
در فصل دوم از فرقه جبریّه و جعد بن درهم، رئیس این فرقه در شام، مذهب و آرای او، مخالفت مرجثه جبریّه با امویان و مبارزه امویان با این فرقه بحث شده است؛ فصل سوم، اختصاص به آن دسته از صحابه، تابعین و امویانی دارد که در سلک عبّاد و زهّاد بودهاند و در شام حیات و معیشت داشتهاند.
نهایتاً فصل چهارم مربوط به امویان میشود که در این فصل از نظریه آنان درباره خلافت و ولایتعهدی به تفصیل بحث میشود و از علل و به وجود آمدن این دو نظریه، به ویژه نظریه ولایتعهدی و چگونگی رواج آن سخن به میان میآید و در ادامه مؤلف بحث سیاستها و خط مشیهای خلفای اموی از معاویه بن ابی سفیان تا هشام به طور خاص و خلفای پس از او به طور عام را مدنظر قرار داده است.
مؤلف بعد از بررسی فِرَق اسلامی در سرزمین شام در عصر اموی به این نتیجه رسیده که شالوده نهضت فکری در شام، در ظلال فرهنگ اسلامی - عربی و اوضاع سیاسی صدر اسلام و عصر بنی امیه ریخته شد، در عین حال این نهضت تا حدّی از بینشهای مذهبی و فکری ادیان آسمانی و دیگراننیز تأثیر پذیرفت.
