نگهداری قرآن بانوی خوشنویس عهد صفوی در گنجینه مخطوطات آستان قدس
گروه هنر: قرآن خطی نفیس گنجینه مخطوطات آستان قدس رضوی، اثر خوشنویس زن دوره صفوی به عنوان یادگاری از دوران اوج هنر خوش نویسی اسلامی و ایرانی محسوب میشود.
سید محمدرضا فاضلهاشمی، رئیس اداره مخطوطات سازمان کتابخانهها، موزهها و مرکز اسناد آستان قدس رضوی در گفتوگو با خبرگزاری بینالمللی قرآن(ایکنا) از خراسان رضوی عنوان کرد: گنجینه مخطوطات کتابخانه مرکزی آستان قدس رضوی را از آن جهت به عنوان یکی از مجموعههای خطی منحصر به فرد نام میبرند که در آن، آثار نادر و بینظیر نگهداری میشود، یکی از آثار این گنجینه، قرآن خطی نفیسی از دوره صفویه است که یکی از هنرمندان و خوشنویسان زن این دوره به نام مرجان الکاتبالاسلامی کتابت کرده است.
فاضلهاشمی با بیان اینکه این قرآن با خط ممتاز بر روی کاغذ سمرقندی در ابعاد 20 در 5.31 سانتیمتر نوشته شده است، ابراز کرد: این اثر از لحاظ خط و تذهیب، در نوع خود منحصر به فرد و بینظیر به شمار میرود.
وی ادامه داد: تذهیب این قرآن، برگرفته از هنر اصیل اسلامی و از شیوههای دوره صفویه است که در صفحات اوّل و دوم دارای لوح مذهّب و مرصّع با حاشیه سازی مضرّبی با دو سرسوره تفصیلی که در بالا و پایین متن، هر کدام با یک کتیبه ترنجی زرپوش تذهیب شده است.
رئیس اداره مخطوطات سازمان کتابخانهها، موزهها و مرکز اسناد آستان قدس رضوی تشریح کرد: بین سطرهای این اثر خطی نفیس، طلااندازی شده، جدول بندیها دارای زر تحریردار، لاجورد و شنگرف، فواصل آیات، گوی زرّین دانه نشان و کمند کشی زر تحریردار هستند.
وی ادامه داد: جلد این قرآن، روغنی دوروست، روی جلد، یک ترنج مثمن مشکی، با ترنج و سرترنج و چهار ابرو نقش بسته است که با نقاشی گل و برگ زرین و زمینه شنگرف، مذهّب شده است. دوران صفویه را اوج هنر خوش نویسی اسلامی بیان می کنند، چراکه در این دوره، خوشنویسان و هنرمندان بزرگی پا به عرصه هنر نهادند.
فاضلهاشمی مرجان الکاتبالاسلامی را یکی از این خوشنویسان برجسته این دوره خواند و گفت: وی آثار گرانبهایی از خود به یادگار گذاشته است، آثاری که نمونههایی از آن را میتوان در کتابخانه کاخ گلستان مشاهده کرد.
