ظرفیتهای پژوهش قرآنی در پژوهشگاه فرهنگ و اندیشه اسلامی
گروه دانشگاه: به گفته مدیر گروه علوم قرآنی پژوهشگاه فرهنگ و اندیشه اسلامی، این پژوهشگاه با توجه به اهمیت کارهای پژوهشی، در انتخاب افراد و طرحها سختگیرانه عمل میکند.
بهجتپور در گفتگو با خبرنگار خبرگزاری بینالمللی قرآن (ایکنا)، در تشریح فعالیتهای انجام گرفته در این مرکز گفت: اعضای هیئت علمی این پژوهشکده را هفت نفر از افراد توانمند در عرصه قرآنپژوهی تشکیل میدهند. ضمناینکه به زودی علاوه بر پژوهش در حوزه قرآن، مطالعات در زمینه حدیث هم در این گروه انجام خواهد گرفت.
وی ادامه داد: اعضای هیئت علمی در چند شاخه مختلف در حال انجام تحقیق و بررسی هستند که یکی از آن موارد تحقیق در حوزه مباحث قرآن و مطالعات سیاسی است و سعی شده میان حوزه مباحث سیاسی و قرآن ارتباط برقرار شود و در حال حاضر هم پژوهشی با عنوان تکلیف سیاسی در قرآن در حال انجام است.
بهجتپور افزود: اعضای هیئت علمی در زمینه مطالعات علوم قرآنی تمرکز بر روی مباحث اعجازپژوهی دارند که در آن به بررسی ابعاد جدیدی از مسائل مرتبط با اعجاز قرآن مانند اعجاز تاثیری قرآن و پاسخ به شبهات نوآمد درباره اعجاز و بازخوانی آنها میشود.
وی به دیگر فعالیتهای در حال انجام اعضای هیئت علمی این پژوهشکده اشاره کرد و گفت: در حوزه قرآن و مباحث حقوقی مطالعاتی در حال انجام است که در آن سعی شده به مجموعه مبانی حقوقی با رویکرد به قرآن و پاسخ به شبهات حقوقی که ناظر به آیات قرآنی است، پرداخته شود. همچنین در زمینه تولید اثری تفسیری از قرآن که قابل استفاده در جامعه باشد هم در حال پژوهش و مطالعه هستیم.
بهجتپور با بیان اینکه سبک جدیدی به نام سبک تنزیلی (تفسیر قرآن به ترتیب نزول سوره) در تفسیر به وجود آمده است، گفت: ما مطالعات نظری این سبک را در قالب پژوهش انجام دادهایم که خروجی آن کتاب «تفسیر تنزیلی، مبانی، اصول و قواعد» منتشر و برگزیده کتاب سال حوزه شد. اکنون در مباحث موضوعی به ترتیب نزول در حال پژوهش هستیم که مهندسی قرآن در مباحث مختلف استخراج میشود.
مدیر گروه علوم قرآنی پژوهشگاه فرهنگ و اندیشه اسلامی اضافه کرد: در کنار فعالیتهای نام برده شده چند پروژه بزرگ دیگر در حال انجام است که یکی از آنها شامل آیاتالاحکام با رویکرد جدید میشود و مجموعه آیات قرآن را که به حوزه احکام مرتبط میشود را دربرمیگیرد. در این پروژه مباحث نظری و قواعد فقهی از قرآن استخراج میشود و در ذیل آیات، مباحثی که در حوزه فقه و حقوق هستند را در اختیار جامعه علمی قرار میدهد.
بهجتپور ادامه داد: پروژه دیگری را در ادامه تلاشهای علمی مرحوم آیتالله محمدهادی معرفت در حال انجام هستیم. مرحوم معرفت در زمان حیات خود مجموعه آیات قرآن و روایاتی که از معصومان، اصحاب و تابعین تا سه قرن از تفسیرنگاریها وجود داشت را در 70 هزار فیش و شش جلد تا پایان سوره بقره انجام داده بود.
وی در ادامه گفت: پژوهشگاه فرهنگ و اندیشه اسلامی مجموعه فیشها را با شیوه مرحوم معرفت و بعد از فوت وی در حال آمادهسازی دارد و تا 16 جلد آن را تهیه کرده است. همچنین دایرهالمعارف قرآن را که به حوزههای مختلف دانش توجه کرده را در حال نگارش داریم و در آن به تولیدات اروپاییان با دفاع از مذهب تشیع و قرآن و پاسخ به شبهات پرداختهایم.
بهجتپور با تشریح دیگر پروژه در حال انجام در پژوهشگاه فرهنگ و اندیشه اسلامی در گروه قرآنی گفت: در تلاش برای تولید تفسیر تخصصی حوزه علوم انسانی هستیم تا تفسیر موضوعی قواعد علوم انسانی با توجه به قرآن بیان شود. این اثر میتواند نقش مهم و ارزشمندی در تولید علوم انسانی و اسلامی از قرآن داشته باشد.
وی به پژوهشگرانی که در این مرکز مشغول به فعالیت هستند اشاره کرد و گفت: علاوه بر اعضای هفت نفره هیئت علمی، 40 پژوهشگر در این پژوهشکده حضور دارند و 200 نفر هم در پروژه نگارش دایرهالمعارف قرآن با ما همکاری میکنند.
بهجتپور اضافه کرد: پژوهشگرانی که به این مرکز مراجعه میکنند در قالب پروژه با ما همکاری دارند و پژوهشکده با توجه به اهمیتی که به دقت و اهمیت کارها دارد در انتخاب افراد و طرحها سختگیرانه عمل میکند.
وی با بیان اینکه پروژههای چند جلدی و کلان در صورت تمام مجلدات به صورت یکجا منتشر میشوند، گفت: ما در آثار چند جلدی اقدام به چاپ تکجلدی نمیکنیم و در حال حاضر هم به دلیل وجود مشکلات در روند کسب بودجه، چاپ کتابها با کندی همراه میشود. اما در مجموع علت عمده عدم یا کندی چاپ کتاب به غیر از چند عنوان کتاب، چند جلدی بودن آثار هستند.
بهجتپور به حضور فارغالتحصیلان حوزههای علمیه در پژوهشکده اشاره کرد و گفت: بخش زیادی از پژوهشگران این مرکز را تحصیلکردههای حوزه علمیه که تا مقطع دکتری و سطح چهار حوزه رسیدهاند را تشکیل میدهند. این افراد برای همکاری رسمی با پژوهشگاه باید امتیاز 35 را برای انجام فعالیت پژوهشی کسب کرده باشند. البته برای کسانیکه به عنوان دستیار حضور داشته باشند، سطح سه حوزه علمیه و مدرک کارشناس ارشد دانشگاههای کشور در نظر گرفته شده است.
وی در پایان بیان کرد: استقبال از سوی پژوهشگران برای حضور در پژوهشگاه فرهنگ و اندیشه اسلامی زیاد است ولی ما با محدودیت پذیرش مواجه هستیم.
