رشد سریع همکاری‌های علمی بین‌المللی جمهوری اسلامی ایران

به گزارش خبرگزاری بین‌المللی قرآن (ایکنا)، به نقل از روابط عمومی وزارت علوم، تحقیقات و فناوری، محمدجواد دهقانی، سرپرست پایگاه استنادی علوم جهان اسلام (ISC) در گفت‌وگویی اظهار کرد: گسترش همکاری و تعامل فعال، سازنده و الهام‌بخش در حوزه علم و فناوری با سایر کشورها و مراکز علمی و فنی معتبر منطقه‌ای و جهانی به‌ویژه جهان اسلام همراه با تحکیم استقلال کشور، استفاده از ظرفیت‌های علمی و فنی ایرانیان مقیم خارج و جذب متخصصان و محققان برجسته سایر کشورها به‌ویژه کشورهای اسلامی حسب نیاز، توسعه و تقویت شبکه‌های ارتباطات ملی و فراملی میان دانشگاه‌ها، مراکز علمی، دانشمندان و پژوهشگران و بنگاه‌های توسعه فناوری و نوآوری داخلی و خارجی و گسترش همکاری‌ها در سطوح دولتی و نهادهای مردمی با اولویت کشورهای اسلامی همگی در این سند به‌صورت بندهای جداگانه مورد تأکید قرار گرفته‌اند. بنابراین توسعه دیپلماسی علمی و فناوری یکی از اولویت‌ها و وظایف نظام آموزش عالی کشور است.
سرپرست ISC اظهار کرد: متداول‌ترین روش سنجش دیپلماسی علمی شمارش تعداد پژوهش‌هایی است که با مشارکت بیش از یک کشور انجام شده باشد. همانند کمیت تولید علم و انتشار مقالات، در محاسبه میزان فعالیت کشورها در حوزه دیپلماسی علمی نیز پایگاه‌های استنادی مبنا قرار می‌گیرند. بررسی میزان انتشارات علمی کشور در معتبرترین مجلات بین‌المللی در پایگاه استنادی آی.اس.آی (تامسون رویترز) در فاصله سال‌های ۲۰۱۰ تا ۲۰۱۴ نشان می‌دهد که دیپلماسی علمی کشور علی‌رغم تحریم‌های بین‌المللی رشد سریعی را تجربه کرده است.
وی گفت: براساس داده‌های مجلات پایگاه استنادی آی.اس.آی، در فاصله سال‌های ۲۰۱۰ تا ۲۰۱۱ میزان ۱۹٪ از کل تولید علم کشور با مشارکت حداقل یک کشور دیگر صورت پذیرفته است. از سال ۲۰۱۲ مجدداً شاهد افزایش تعاملات علمی پژوهشگران کشور با محققان سایر کشورها بوده و در سال ۲۰۱۳  به رقم ٪۲۲ رسیده است. روند رشد دیپلماسی علمی کشور در سال ۲۰۱۴ نیز مجدداً با یک افزایش یک درصدی به ۲۳٪ رسید.
رئیس مرکز منطقه ای اطلاع رسانی علوم و فناوری در ادامه گفت: داده‌های پایگاه استنادی اسکوپوس نیز نشان از افزایش همکاری‌های علمی بین المللی کشور دارند. در سال ۲۰۱۰ پژوهش‌های مشترک بین المللی ۱۸٪ از تولید علم کشور را در بر گرفته بودند. این رقم در سال ۲۰۱۱ به حدود ۱۷٪ کاهش یافت، اما مجدداً در سال ۲۰۱۲ به ۱۸٪ رسید. روند رشد همکاری علمی ایران با سایر کشورهای جهان در سال ۲۰۱۳ به ۲۰٪ و سپس در سال ۲۰۱۴ به ۲۱٪ رسید.
وی تصریح کرد: مهم‌ترین رکن توسعه دیپلماسی علمی پژوهشگران کشورند، از همین رو تشویق و حمایت پژوهشگران برای گسترش تعاملات علمی برون‌مرزی از اهمیت زیادی برخوردار است. یکی از راه‌های افزایش ارتباطات علمی  استفاده از متخصصان و دانشمندان ایرانی غیر مقیم  به‌منظور افزایش همکاری های علمی مشترک و بهره‌مندی از دانش و تجارب ارزشمند این عزیزان به صورت‌های مختلف  است. ایجاد شبکه و گسترش تعاملات علمی در میان منخصصان و دانشمندان ایرانی سراسر دنیا باعث ایجاد شبکه تعاملات مستحکمی خواهد شد.
دهقانی در پایان اظهار کرد: سیاستگذاران علمی کشور لازم است با تعیین کشورهای هدف در رشته‌های مختلف اعم از کشورهای منطقه، جهان اسلام یا کشورهای پیشرفته‌تر علمی و مسئله فعال‌سازی دپیلماسی علم و فناوری کشور را شتاب بخشند. برای دستیابی به این هدف می‌بایست هیئت امنای دانشگاه‌ها و پژوهشگاه‌های کشور این مسئله را به‌عنوان یک هدف اساسی در برنامه‌های استراتژیک و راهبردی دانشگاه‌ها در نظر بگیرند.