شهادت پیشوای دهم/
زیارت جامعه کبیره امام هادی(ع) دانشنامه اعتقادی شیعه است
گروه اندیشه: یک مدرس جامعه المصطفی العالمیه گفت: یکی از مهمترین یادگارهایی که از امام هادی(ع) برای ما باقی مانده است زیات جامعه کبیره است که به راستی دانشنامه اعتقادی شیعه به شمار میرود.
به گزارش خبرگزاری بینالمللی قرآن(ایکنا) از خراسان رضوی، ایسنا نوشت: حجتالاسلام و المسلمین محمدعلی مروی، در مورد امام هادی(ع) و درسهای ایشان برای بشریت، اظهار کرد: حجم قابل توجهی از میراث این امام بزرگوار در زیارت جامعه کبیره انباشته شده و در خصوص جامعه کبیره مطالب گفتنی بسیار زیاد است و نمیتوانم همه عظمت این اقیانوس عظیم را در ضمن چند جمله و جلسه خلاصه کرد.
وی ادامه داد: متاسفانه از گذشته تا کنون اعتقادات دینی مردم دارای افراط و تفریط های فراوان بوده است و در هر زمانی عقاید خلاف مذهب حق در بین مردم رواج داشته است. گاهی غلو کردن در حق اهل بیت و گاهی پایین آوردن شان و مقام آنها درحد انسانهای عادی، همه از مصادیق این افراط و تفریطها است.
این کارشناس مذهبی عنوان کرد: در زمان امام هادی(ع) نیز دو نوع تفکر درباره مقام و منزلت امامان معصوم وجود داشت. گروهی با غلو کردن در حق امامان اعتقاد داشتند که آنها مقامی ربوبی و همپایه خداوند دارند و تدبیر همه هستی توسط خداوند به آنها تفویض شده است. گویا که خداوند با سپردن عالم هستی به امامان خود مشغول استراحت شده و دیگر کاری به کار این جهان ندارد!
این پژوهشگر دینی تصریح کرد: در مقابل دیدگاه دیگری نیز اعتقاد داشت که ایشان همانند سایر مردم هستند و تفاوتی در شان و مقام ندارند آنها ائمه را عالمان دینی میدانستند که رای و نظر آنها در مسائل دینی همانند رای ونظر دیگر عالمان و ناشی از اجتهاد و استنباط شخصی خودشان است؛ بنابراین رجحان ذاتی بر دیگر نظریات ندارد.
این مدرس جامعه المصطفی العالمیه خاطرنشان کرد: این گروه در واقع با نفی ویژگیهایی همچون عصمت و مصون بودن از اشتباه و خطا و نیز نفی اتصال آنان به عالم غیب، اینگونه در بین مردم الغاء مینمودند که مخالفت با رای و نظر آنان مخالفت با دین نیست.
وی افزود: این تصور در واقع از همان زمان پیامبر وجود گرفته بود که تصور میکردند صحابه حق دارند در مقابل رای و نظر پیامبر(ص) خود را صاحب رای و نظر اجتهاد بدانند.
مروی اضافه کرد: وجود این دو گونه از اعتقاد خطرناک در عصر امام هادی(ع) ضرورت بازآموزی عقاید صحیح درباره اهل بیت(ع) را دو چندان میکرد و حضرت امام هادی علیه السلام با آموزش دادن «زیارت جامعه کبیره» نقش مهمی در استحکام بخشیدن به عقاید شیعیان و پیوستگی عاطفی آنان با اهل بیت(علیه السلام) ایفا کردند.
این کارشناس مذهبی اظهار کرد: تاثیر این حرکت به نحوی بود که تا امروز، همچنان این زیارت، یک متن مرجع در ایمن سازی عقیدتی جامعه امامیه محسوب میشود. به تعبیر دقیق تر زیارت جامعه کبیره راهنمای شناخت انسان کامل است .شناخت انسان کامل از اهمیت زیادی برخوردار است چون انسان کامل خلیفه خداوند است که هم در عالم تکوین و هم در عالم تشریع نقش و مسئولیت مهمی دارد.
این پژوهشگر دینی گفت: سعادت انسان در گرو شناخت و اتصال انسان کامل (که همان امام معصوم زمان خویش به شمار میرود) است.
این مدرس جامعه المصطفی العالمیه عنوان کرد: گاهی شنیده میشود که برخی زیارت جامعه کبیره را متهم به غلو میدانند .اگرچه پاسخ به این شبهه و سوال در جای خودش و به طور مفصل داده شده است، اما بدیهی است که بهترین ملاک برای بررسی یک اعتقاد و نظریه چنانکه خود اهل بیت هم بارها بر آن تصریح کردهاند، عرضه کردن آن بر قرآن است.
وی ادامه داد: قرآن سند جاودانی هدایت و حرکت در صراط مستقیم خداوند در جامعه اسلامی است. نکته مهم این است که در تمام زیارت جامعه نمیتوان کلمه یا فرازی را پیدا کرد که مخالف با مفهوم و روح کلی قرآن کریم باشد. این خود نشاندهنده آن است که این دو متن با ارزش هردو ریشه در یک منبع و دارای یک سرچشمه هستند. قرآن و جامعه کبیره هر دو یک پیام واحد دارند و آن شامل سه بخش است.
حجتالاسلام مروی تصریح کرد: نخست اینکه ایمان به این كه جز خدای یكتا خدائی نیست و او از هر گونه شریك منزّه است.
این مدرس جامعه المصطفی العالمیه افزود: دومین بخش این پیام واحد شامل ایمان به حضرت محمّد صلی اللّه علیه وآله بنده خاصّ و برگزیده و رسول پسندیده خداوند است و سوم اینکه امامان شیعه نیز پیشوایان و امامان راهنما و راهدان و دارای عصمت و كرامت هستند كه ارزش آنها از بزرگداشت خدا نسبت به آنان ناشی شده است.
این کارشناس مذهبی خاطرنشان کرد: علاوه بر این دقت در فرازهای مختلف زیارت جامعه کبیره نشان دهنده این واقعیت است که وصول به این مقام رفیع برای اهل بیت ناشی از تلاشها و طی کردن راهی سخت و طولانی در عمل به دستورات الهی است.
وی افزود: این به آن علت است که آنها همیشه دعوتکننده به خدا بودهاند و نه به خود و این مهمترین ویژگی رهبران الهی است که هیچگاه مردم را به خودشان دعوت نکردهاند. این دعوتكنندگان به سوی حقّ دارای چند ویژگی هستند كه اصالت آنها را در مسیر الهی شان روشن میكند.
این مدرس جامعه المصطفی العالمیه ادامه داد: نخست اینکه آنان دعوتكنندگان به سوی خدا و راهنمایان مردم به طریق رضایت و خشنودی حضرت احدیّتاند و دوم آنکه آنان همیشه یاد خدا را به بزرگی یاد کرده و جلال خداوند متعال و مقام ذات اقدس حقّ و لطف و كرمش را به مجد و بزرگی ستودهاند و سوم آنکه آنان در برقرار داشتن عهد و میثاق الهی و محكم نمودن پیمان طاعت آن ذات اقدس همیشه پایدار بودهاند.
این پژوهشگر دینی اضافه کرد: همچنین آنان در راه اطاعت از اوامر خداوند متعال ثابت قدم بوده اند؛ آنها محبّت تام و تمام به خداوند متعال دارند وتسلیم در برابر قضا و قدر الهیاند. همچنین آنان در توحید خداوند متعال اخلاص کامل دارند.
وی خاطرنشان کرد: از طرف دیگر ویژگی این داعیان آشكار كردن شعائر الهی از قبیل امر و نهی خداوند متعال است. آنان هیچگاه در كلام و گفتار و همچنین در عمل از امر خداوند متعال پیشی نمیگیرند. ویژگی آنان نصیحت كردن مردم و خیرخواهی برای آنان در آشكار و پنهان برای رضای خدا است.
مروی ادامه داد: آنان دعوت کننده مردم به راه حقّ به وسیله برهان و حكمت و پند و موعظه نیكوهستند و ایثار دائم در راه خداوند به واسطه گذشتن از جان و صبر كردن بر ناملایمات از خصوصیات آنان است.
این مدرس جامعه المصطفی العالمیه اظهار کرد: برپا داشتن نماز و پرداخت زكات و عمل كردن دائم به سایر عبادات و حدود دین مقدّس اسلام از دیگر ویژگی های آنان است؛ تأكید بر وحدت راه پیامبران و تصدیق پیامبران گذشته و حفظ شریعت اسلامی به جهت سالم ماندن از تحریف و در نهایت تلاش همیشگی برای برپایی عدل و عدالت در قالب برپایی حکومت اسلامی داشتهاند و پایان دردهای بشر را در برپایی حکومت الله میدانند. (برگرفته از کتاب ادب فنای مقربان، شرح زیارت جامعه کبیره، اثر آیت الله جوادی آملی)
این پژوهشگر دینی عنوان کرد: اینها همه ویژگیهای ممتاز امامان است که از فرازهای مختلف زیارت جامعه به دست میآید.
این کارشناس مذهبی اظهار کرد: براساس آیات قرآن این همان ویژگیهای پیامبران الهی است که نزد خدای متعال مقامی بلند مرتبه داشتهاند و در عالم تکوین و تشریع به اذن الهی صاحب تاثیر بودهاند.
وی خاطرنشان کرد: امامان معصوم نیز با داشتن همین خصوصیات است که دارای چنین مقامی شده اند. بنابراین زیارت جامعه شرح و تفسیر همان آیات قرآن است که از زبان قرآن ناطق امام هادی(ع) بیان شده است و امید است که ما از پویندگان راه آن امام همام باشیم.
وی ادامه داد: متاسفانه از گذشته تا کنون اعتقادات دینی مردم دارای افراط و تفریط های فراوان بوده است و در هر زمانی عقاید خلاف مذهب حق در بین مردم رواج داشته است. گاهی غلو کردن در حق اهل بیت و گاهی پایین آوردن شان و مقام آنها درحد انسانهای عادی، همه از مصادیق این افراط و تفریطها است.
این کارشناس مذهبی عنوان کرد: در زمان امام هادی(ع) نیز دو نوع تفکر درباره مقام و منزلت امامان معصوم وجود داشت. گروهی با غلو کردن در حق امامان اعتقاد داشتند که آنها مقامی ربوبی و همپایه خداوند دارند و تدبیر همه هستی توسط خداوند به آنها تفویض شده است. گویا که خداوند با سپردن عالم هستی به امامان خود مشغول استراحت شده و دیگر کاری به کار این جهان ندارد!
این پژوهشگر دینی تصریح کرد: در مقابل دیدگاه دیگری نیز اعتقاد داشت که ایشان همانند سایر مردم هستند و تفاوتی در شان و مقام ندارند آنها ائمه را عالمان دینی میدانستند که رای و نظر آنها در مسائل دینی همانند رای ونظر دیگر عالمان و ناشی از اجتهاد و استنباط شخصی خودشان است؛ بنابراین رجحان ذاتی بر دیگر نظریات ندارد.
این مدرس جامعه المصطفی العالمیه خاطرنشان کرد: این گروه در واقع با نفی ویژگیهایی همچون عصمت و مصون بودن از اشتباه و خطا و نیز نفی اتصال آنان به عالم غیب، اینگونه در بین مردم الغاء مینمودند که مخالفت با رای و نظر آنان مخالفت با دین نیست.
وی افزود: این تصور در واقع از همان زمان پیامبر وجود گرفته بود که تصور میکردند صحابه حق دارند در مقابل رای و نظر پیامبر(ص) خود را صاحب رای و نظر اجتهاد بدانند.
مروی اضافه کرد: وجود این دو گونه از اعتقاد خطرناک در عصر امام هادی(ع) ضرورت بازآموزی عقاید صحیح درباره اهل بیت(ع) را دو چندان میکرد و حضرت امام هادی علیه السلام با آموزش دادن «زیارت جامعه کبیره» نقش مهمی در استحکام بخشیدن به عقاید شیعیان و پیوستگی عاطفی آنان با اهل بیت(علیه السلام) ایفا کردند.
این کارشناس مذهبی اظهار کرد: تاثیر این حرکت به نحوی بود که تا امروز، همچنان این زیارت، یک متن مرجع در ایمن سازی عقیدتی جامعه امامیه محسوب میشود. به تعبیر دقیق تر زیارت جامعه کبیره راهنمای شناخت انسان کامل است .شناخت انسان کامل از اهمیت زیادی برخوردار است چون انسان کامل خلیفه خداوند است که هم در عالم تکوین و هم در عالم تشریع نقش و مسئولیت مهمی دارد.
این پژوهشگر دینی گفت: سعادت انسان در گرو شناخت و اتصال انسان کامل (که همان امام معصوم زمان خویش به شمار میرود) است.
این مدرس جامعه المصطفی العالمیه عنوان کرد: گاهی شنیده میشود که برخی زیارت جامعه کبیره را متهم به غلو میدانند .اگرچه پاسخ به این شبهه و سوال در جای خودش و به طور مفصل داده شده است، اما بدیهی است که بهترین ملاک برای بررسی یک اعتقاد و نظریه چنانکه خود اهل بیت هم بارها بر آن تصریح کردهاند، عرضه کردن آن بر قرآن است.
وی ادامه داد: قرآن سند جاودانی هدایت و حرکت در صراط مستقیم خداوند در جامعه اسلامی است. نکته مهم این است که در تمام زیارت جامعه نمیتوان کلمه یا فرازی را پیدا کرد که مخالف با مفهوم و روح کلی قرآن کریم باشد. این خود نشاندهنده آن است که این دو متن با ارزش هردو ریشه در یک منبع و دارای یک سرچشمه هستند. قرآن و جامعه کبیره هر دو یک پیام واحد دارند و آن شامل سه بخش است.
حجتالاسلام مروی تصریح کرد: نخست اینکه ایمان به این كه جز خدای یكتا خدائی نیست و او از هر گونه شریك منزّه است.
این مدرس جامعه المصطفی العالمیه افزود: دومین بخش این پیام واحد شامل ایمان به حضرت محمّد صلی اللّه علیه وآله بنده خاصّ و برگزیده و رسول پسندیده خداوند است و سوم اینکه امامان شیعه نیز پیشوایان و امامان راهنما و راهدان و دارای عصمت و كرامت هستند كه ارزش آنها از بزرگداشت خدا نسبت به آنان ناشی شده است.
این کارشناس مذهبی خاطرنشان کرد: علاوه بر این دقت در فرازهای مختلف زیارت جامعه کبیره نشان دهنده این واقعیت است که وصول به این مقام رفیع برای اهل بیت ناشی از تلاشها و طی کردن راهی سخت و طولانی در عمل به دستورات الهی است.
وی افزود: این به آن علت است که آنها همیشه دعوتکننده به خدا بودهاند و نه به خود و این مهمترین ویژگی رهبران الهی است که هیچگاه مردم را به خودشان دعوت نکردهاند. این دعوتكنندگان به سوی حقّ دارای چند ویژگی هستند كه اصالت آنها را در مسیر الهی شان روشن میكند.
این مدرس جامعه المصطفی العالمیه ادامه داد: نخست اینکه آنان دعوتكنندگان به سوی خدا و راهنمایان مردم به طریق رضایت و خشنودی حضرت احدیّتاند و دوم آنکه آنان همیشه یاد خدا را به بزرگی یاد کرده و جلال خداوند متعال و مقام ذات اقدس حقّ و لطف و كرمش را به مجد و بزرگی ستودهاند و سوم آنکه آنان در برقرار داشتن عهد و میثاق الهی و محكم نمودن پیمان طاعت آن ذات اقدس همیشه پایدار بودهاند.
این پژوهشگر دینی اضافه کرد: همچنین آنان در راه اطاعت از اوامر خداوند متعال ثابت قدم بوده اند؛ آنها محبّت تام و تمام به خداوند متعال دارند وتسلیم در برابر قضا و قدر الهیاند. همچنین آنان در توحید خداوند متعال اخلاص کامل دارند.
وی خاطرنشان کرد: از طرف دیگر ویژگی این داعیان آشكار كردن شعائر الهی از قبیل امر و نهی خداوند متعال است. آنان هیچگاه در كلام و گفتار و همچنین در عمل از امر خداوند متعال پیشی نمیگیرند. ویژگی آنان نصیحت كردن مردم و خیرخواهی برای آنان در آشكار و پنهان برای رضای خدا است.
مروی ادامه داد: آنان دعوت کننده مردم به راه حقّ به وسیله برهان و حكمت و پند و موعظه نیكوهستند و ایثار دائم در راه خداوند به واسطه گذشتن از جان و صبر كردن بر ناملایمات از خصوصیات آنان است.
این مدرس جامعه المصطفی العالمیه اظهار کرد: برپا داشتن نماز و پرداخت زكات و عمل كردن دائم به سایر عبادات و حدود دین مقدّس اسلام از دیگر ویژگی های آنان است؛ تأكید بر وحدت راه پیامبران و تصدیق پیامبران گذشته و حفظ شریعت اسلامی به جهت سالم ماندن از تحریف و در نهایت تلاش همیشگی برای برپایی عدل و عدالت در قالب برپایی حکومت اسلامی داشتهاند و پایان دردهای بشر را در برپایی حکومت الله میدانند. (برگرفته از کتاب ادب فنای مقربان، شرح زیارت جامعه کبیره، اثر آیت الله جوادی آملی)
این پژوهشگر دینی عنوان کرد: اینها همه ویژگیهای ممتاز امامان است که از فرازهای مختلف زیارت جامعه به دست میآید.
این کارشناس مذهبی اظهار کرد: براساس آیات قرآن این همان ویژگیهای پیامبران الهی است که نزد خدای متعال مقامی بلند مرتبه داشتهاند و در عالم تکوین و تشریع به اذن الهی صاحب تاثیر بودهاند.
وی خاطرنشان کرد: امامان معصوم نیز با داشتن همین خصوصیات است که دارای چنین مقامی شده اند. بنابراین زیارت جامعه شرح و تفسیر همان آیات قرآن است که از زبان قرآن ناطق امام هادی(ع) بیان شده است و امید است که ما از پویندگان راه آن امام همام باشیم.
ناشناس
| 
۰۸:۱۶ - ۱۳۹۵/۰۱/۲۴
پاسخ
ممنون بابت این مطلب زیبا و به جا فقط کاش روز شهادت زودتر منتشر می کردید 
