آیتالله مصباح یزدی:
اولین راه مبارزه با شیطان ورزیدگی عقلانی است
گروه حوزه های علمیه: رئیس موسسه آموزشی و پژوهشی امام خمینی(ره) با برشمردن راههای نفوذ شیطان در انسان تاکید کرد: اولین راه برای مقابله باشیطان این است که مبادی اعتقادی خود را با عقل اثبات کنیم.
به گزارش خبرگزاری بینالمللی قرآن (ایکنا) آیتالله محمدتقی مصباح یزدی دیشب دهم تیرماه در ادامه جلسات اخلاق خود در دفتر رهبر انقلاب در قم گفت: در قرآن کریم علاوه بر مطالب کلی، داستانهایی را با جزئیات مطرح میکند که فلسفه آن این است که جزئیات تاثیر زیادتری نسبت به عناوین کلی در انسان باقی میگذارد مثلا ریزه کاریهای داسسان حضرت یوسف(ع) هر بخشی آموزندگی مخصوصی دارد و انسان اثر آن را میتواند در زندگی خود حفظ کند.
وی ادامه داد: داستان حضرت موسی(ع) در قرآن مکررا بیان شده به خاطر اینکه شباهت آن با زندگی ما و امتحاناتی که برای بنی اسرائیل رخ داد و برای ما هم رخ میدهد زیاد است.
آیتالله مصباح تصریح کرد: شیطان زمینه و مقدماتی ایجاد میکند که با اینکه میدانیم کار بدی است بر خلاف دستور خدا به سمت کار بد میرویم و این تاثیر یکی در شناخت و دیگری در میل و انگیزه انسان است.
این استاد برجسته حوزه با بیان اینکه شیطان خودش عامل مستقل نیست و میلی را در ما ایجاد نمیکند و از بین نمیبرد بلکه میلی را که در وجود ما هست تقویت میکند؛ یکی از مواردی که در قرآن بر آن تاکید شده مسئله «نسیان» به عنوان یکی از کارهای شیطان است که یک مورد آن در داستان حضرت خضر و موسی(ع) رخ داد.
آیتالله مصباح بیان کرد: نسیان از ترک اولای حضرت آدم(ع) تا کسانی که در آخرت کور محشور میشوند را شامل میشود؛ در آیات قرآن آمده است که برخی افراد در قیامت میگویند خدایا ما در دنیا بینا بودیم چرا ما را کور محشور کردی که به او گفته میشود در دنیا آیات ما به دست تو رسید ولی آیات ما را فراموش کردی و چون تو آیات ما را ندیده گرفتی ما هم تو را ندیده میگیریم و کور محشور کردهایم.
وی افزود: شاید یکی از دلایلی که نام قرآن «ذکر» بیثان شده است همین مسئله باشد تا با قرآن مردم به یاد خدا بیفتند چون یکی از بزرگترین گرفتاریهای انسان این است که انسان از یاد خدا و فطرت و نعمات الهی غافل میشود و آن را فراموش میکند.
آیتالله مصباح یزدی بیان کرد: این نسیان گاهی نسیان اصل مطلب و گاهی نسیان در مقام تحقیق است؛ ما چیزهایی را میدانیم و از ترکیب آن و قیاس این دانستهها، نتیجه میگیریم اما اگر ر نتیجه اشتباه کنیم نتایج باطل را جایگزین میکنیم و یکی از کارهای شیطان این است که یکی از مقدمات را از یاد ما میبرد و ما خیال میکنیم استدلال کردهایم در حالی که همین غفلت سبب میشود تا ر نیجهگیری اشتباه کنیم.
رئیس موسسه آموزشی و پژوهشی امام خمینی(ره) با بیان این که شیطان میتواند در ضروریترین اعتقادات تا جزییترین رفتارها ما را فریب دهد تصریح کرد: مصداق بارز و ساده آن بحث توحید است؛ ما با اینکه میدانیم این عالم خود به خود خلق نشده است ولی چقدر بتپرست در نقاط مختلف دنیا داریم مثلا حتی برای فرزنددار شدن بتهایی از اعضای تناسلی میسازند و به آنان برای بچهدارشدن توسل میجویند و یا هنگام باران بی موقع، به خدای باران فحش میدهند.
شبهات شیطانی
آیت الله مصباح یزدی بیان کرد: بسیاری از اعتقادات باطل در اثر شبهاتی است که شیطان القاء کرده است؛ در مورد انبیاء می گفتند اگر خدا می خواست برای ما پیامی بفرستد توسط بشری مانند خود ما نمیتواند بلکه باید ملک و فرشتهای میفرستاد در حالی که قرآن فرموده اگر در روی زمین فرشتهگان زندگی می کردند ما فرشته را به عنوان رسول میفرستادیم زیرا باید رسول به زبان قوم فرستاده شود تا مردم بتوانند همراه او شوند.
این استاد برجسته حوزه تصریح کرد: بسیاری از ابزارهایی که کشف شد اول فکرش از راه آثار دیدنی رخ داده و انسان به چیزهای نادیده پی برده چون عقل ابزاری برای رسیدن به مسایل غیرحسی است به همین دلیل عقل بر حسیات حاکم و جزء بالاترین نعمات الهی به انسان است از این رو کسانی که گرفتار تجربه و حس هستند بدیهیات عقلی را مانند خدا و فرشته و ... را هذیان و خرافات میدانند.
آیتالله مصباح یزدی بیان کرد: اولین راه برای مقابله باشیطان این است که مبادی اعتقادی خود را با عقل اثبات کنیم، زیرا ممکن است برخی افراد از طریق اجنه برخی مسایل را بدانند بنابراین باید از طریق عقل، فرق میان حقیقت معجزه را با خواب و با این راههای نادرست تشخیص دهیم. زیرا برخی مواقع انسان با این همه زرنگی گرفتار خواب می شود و فرقه های متعددی بر اساس خواب یک انسان ایجاد میشود بنابراین باید برای مقابله با افراط و تفریط عقل سلیم و ورزیدگی عقلانی داشته باشیم.
لزوم ورزیدگی عقلانی
وی تاکید کرد: عقل انسان اگر مورد ورزیدگی قرار گیرد میتواند با تمرین امور کلی از جمله وحی را اثبات کند و اگر عقلانی شویم گرفتار شیادها نخواهیم شد شیادانی که همین الان هم هستند؛ کسانی به نام مسلمان و شیعه معتقد به کسی هستند که امام است و هرسال هم وزنش الماس به او هدیه میدهند. یعنی شیاطین فقط جنی نیستند و انسی هم هستند و قرآن هم موید این مسئله است؛ شیاطین جنی و انسی به همدیگر وحی میکنند و کسی میتواند فرق میان فرد حکیم الهی را با این شیاطین بفهمد عقل است که این کار کار عالم ربانی است.
وی تاکید کرد: امام علی(ع) فرمود انسانها سه دسته هستند یکی عالم ربانی که خداوند ولایت او را پذیرفته است، دسته دوم کسانی هستند که با عالم ربانی ارتباط دارند و از آنان یاد میگیرند و بقیه مردم نیز حکم حشرات بی مبنا را دارند که از این طرف به آن طرف میپرند.