خراسان؛ پرچمدار تاریخ تمدن اسلامی
گروه هنر: مدیرکل میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری خراسان رضوی بیان کرد: باید اهمیت داشتههای خودمان و نحوه بهرهبرداری از آنها را بدانیم؛ به ویژه در خراسان که پرچمدار تاریخ تمدن اسلامی است.
به گزارش خبرگزاری بینالمللی قرآن(ایکنا) از خراسان رضوی، محمدحسین زارعصفت، مدیرکل میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری خراسان رضوی امروز، 27 تیرماه در نخستین همایش تبیین جایگاه و اهمیت میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری شهرستان مشهد در محل موزه بزرگ خراسان، اظهار کرد: یکی از ساختارهایی که از گذشته در کشورمان وجود داشته و قریب یک سال بر احیای آن تأکید شده، انجمنهای میراث فرهنگی است.
وی افزود: انجمنهایی که در سطح شهرستان، روستا و بخش آغاز به فعالیت کرده است، با کمک فرماندار، بخشدار، مقامات محلی و علاقهمندان حوزه میراث فرهنگی به منظور پاسداشت میراث فرهنگی و جلب توجه عموم به اهمیت میراث فرهنگی در بخش، روستا و شهرستان فعالیت دارند.
زارعصفت با بیان اینکه در دنیای معاصر، بسیاری از جوامع، گمشده خودشان را در تاریخ و تمدن خودشان جستجو میکنند، ابراز کرد: جهان پر از خلأهای هویت است، جامعهای مانند ایران اسلامی با تاریخی کهن چه پیش و چه پس از اسلام میتواند نه تنها برای منطقه خود بلکه برای تاریخ بشریت تمدنساز باشد.
مشهد؛ قطب تجلیبخش فرهنگ
وی ضمن اشاره به این مطلب که ما هیچگونه کمبود و کسری از تاریخ، تمدن، معنویت و میراث فرهنگی نداریم اما آنچه کسری و کمبود ماست، توجه و بهرهبرداری از هویت فرهنگی است، تأکید کرد: باید اهمیت داشتههای خودمان و نحوه بهرهبرداری از آنها را بدانیم؛ به ویژه در خراسان که پرچمدار تاریخ تمدن اسلامی است و شهر مشهد، با وجود مضجع منور رضوی، قبله آمال و مقصد دلهای عاشقان، منطقه ثقل و قطب تجلیبخش فرهنگ ما به شمار میرود.
مدیرکل میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری خراسان رضوی با ذکر فرازی از سخنان امام راحل با این مضمون که آستان قدس رضوی مرکز معنوی ایران است، ادامه داد: از شرق و شمال مشهد گرفته تا مناطق جنوب و غرب آن، خاصه مناطق در مسیر حرکت تاریخی امام رضا(ع) نه تنها به عنوان جاذبههای طبیعی مطرح هستند بلکه نقطه ثقل معنویت و زاویهنشینی بزرگان ما بودهاند.
وی ابراز کرد: کوههای هزار مسجد، محل چلهنشینی بسیاری از بزرگان ما بوده است، نقل است که مولانا، ابن سینا و بسیاری از بزرگان و عرفای ما، این نقطه را به عنوان نقطه خلوتگزینی و توجه به خدای متعال مورد استفاده قرار دادهاند اما هنوز اکثر مردم ما از آنها اطلاع لازم را ندارند.
زارعصفت با بیان اینکه در مقایسه با استان ما، برخی از استانها از مناطق تاریخی و معنوی کمتری برخوردارند اما بهرهبرداری بیشتری از آنها دارند اما در این استان با دارابودن مناطق تاریخی و معنوی فراوان، استفاده کمتری از آنها داشتهایم، اظهار کرد: این انجمنها سعی دارند، مدعی و مدافع داشتههای تاریخی و سرزمینیمان باشند زیرا احیای یک رسم، جشن، شخصیت بزرگ و مکان تاریخی برای ما حائز اهمیت است.
تقابل دو رویکرد؛ هویتسازی جعلی و بیتوجهی به هویت تاریخی
مدیرکل میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری خراسان رضوی با ارائه این پیشنهاد که آموزش و استفاده از راهنمایان تور بسیار میتواند در معرفی درست جاذبههای گردشگری راهگشا باشد، تصریح کرد: در نقاط زیادی از دنیا، کشورها هویتهای جعلی برای خودشان ایجاد میکنند و در پی تثبیت آنها هستند اما ما از آنچه در اختیار داریم، حفاظت و حراست نمیکنیم.
وی اضافه کرد: بسیاری از کشورها نیز مزیت رقابتی خود را بر محور گردشگری متمرکز کردهاند، چه در آمریکای لاتین، اروپا و چه در آسیای میانه و حتی در آفریقا، گاه مشاهده میکنیم، زمانی که مشکلی برای گردشگری پیش میآید، به تبع جریان اقتصادی و سیاسی آنها نیز به هم میریزد.
زارعصفت بیان کرد: نباید همواره همه عوامل را از مراجع دولتی و سیاسی دنبال کنیم، چون مواریث فرهنگی متعلق به همه آحاد جامعه است، نه فقط مردم امروز بلکه به نسل آینده نیز مربوط میشود.
بومگردی؛ راهکاری برای معرفی میراث فرهنگی
وی، بومگردی را یکی از محورهای تمرکز فعالیتهای میراث فرهنگی دانست و گفت: در این راستا باید دید، در روستاهایمان چقدر خانه محلی برای اقامت همه جانبه یک گردشگر خارجی آن هم به صورت بومی نه شهری آماده استفاده داریم.
مدیرکل میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری خراسان رضوی ضمن اشاره به اینکه باید دهیاران، بخشداران، بزرگان و پیشکسوتان روستا با همدیگر بر حفظ و حراست از داشتههای فرهنگیشان همت گمارند، تأکید کرد: گاهی گزارش حفاری غیرمجاز میشود، در اینگونه مواقع باید خود بومیان با اطلاعرسانی به پاسگاه، بسیج، دهیار و یا میراث فرهنگی، جلوی تعرض به اماکن تاریخی را بگیرند.
وی با بیان اینکه باید هر کسی که قصد عضویت در شورای روستا را دارد، حداقل بتواند پنج دقیقه درباره پیشینه و هویت تاریخ روستای خود حرف بزند، گفت: متأسفانه نسل جدید حس تعلقشان نسبت به هویت محلیشان کمتر شده است.
آغاز احیای فرهنگی با یک آئین یا گروه مجازی
زارعصفت با تشریح این موضوع ادامه داد: مسئولان انجمنها باید این موضوعات را از مربیان و مدیران مدارس روستاها مطالبه کنند؛ هر انجمن باید یک آئین و مناسبت تاریخی را احیا کند یا با هدایت دانشجویان یک منطقه، حول محور تشکلی فرهنگی و راهاندازی یک گروه مجازی برای انتشار و انعکاس اخبار روستای خود به حفظ و حراست از هویت فرهنگیمان کمک کند.
وی افزود: برگزاری جشنوارههای موضوعی در هر منطقه یکی از نکاتی است که ریشههای تاریخ و هویتی ما را مستحکم کرده و شاخههای آن را تنومندتر میکند، همچنین میوههای آن رونق، نشاط، معیشت و تحرک را فراهم میآورد.
وی افزود: انجمنهایی که در سطح شهرستان، روستا و بخش آغاز به فعالیت کرده است، با کمک فرماندار، بخشدار، مقامات محلی و علاقهمندان حوزه میراث فرهنگی به منظور پاسداشت میراث فرهنگی و جلب توجه عموم به اهمیت میراث فرهنگی در بخش، روستا و شهرستان فعالیت دارند.
زارعصفت با بیان اینکه در دنیای معاصر، بسیاری از جوامع، گمشده خودشان را در تاریخ و تمدن خودشان جستجو میکنند، ابراز کرد: جهان پر از خلأهای هویت است، جامعهای مانند ایران اسلامی با تاریخی کهن چه پیش و چه پس از اسلام میتواند نه تنها برای منطقه خود بلکه برای تاریخ بشریت تمدنساز باشد.
مشهد؛ قطب تجلیبخش فرهنگ
وی ضمن اشاره به این مطلب که ما هیچگونه کمبود و کسری از تاریخ، تمدن، معنویت و میراث فرهنگی نداریم اما آنچه کسری و کمبود ماست، توجه و بهرهبرداری از هویت فرهنگی است، تأکید کرد: باید اهمیت داشتههای خودمان و نحوه بهرهبرداری از آنها را بدانیم؛ به ویژه در خراسان که پرچمدار تاریخ تمدن اسلامی است و شهر مشهد، با وجود مضجع منور رضوی، قبله آمال و مقصد دلهای عاشقان، منطقه ثقل و قطب تجلیبخش فرهنگ ما به شمار میرود.
مدیرکل میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری خراسان رضوی با ذکر فرازی از سخنان امام راحل با این مضمون که آستان قدس رضوی مرکز معنوی ایران است، ادامه داد: از شرق و شمال مشهد گرفته تا مناطق جنوب و غرب آن، خاصه مناطق در مسیر حرکت تاریخی امام رضا(ع) نه تنها به عنوان جاذبههای طبیعی مطرح هستند بلکه نقطه ثقل معنویت و زاویهنشینی بزرگان ما بودهاند.
وی ابراز کرد: کوههای هزار مسجد، محل چلهنشینی بسیاری از بزرگان ما بوده است، نقل است که مولانا، ابن سینا و بسیاری از بزرگان و عرفای ما، این نقطه را به عنوان نقطه خلوتگزینی و توجه به خدای متعال مورد استفاده قرار دادهاند اما هنوز اکثر مردم ما از آنها اطلاع لازم را ندارند.
زارعصفت با بیان اینکه در مقایسه با استان ما، برخی از استانها از مناطق تاریخی و معنوی کمتری برخوردارند اما بهرهبرداری بیشتری از آنها دارند اما در این استان با دارابودن مناطق تاریخی و معنوی فراوان، استفاده کمتری از آنها داشتهایم، اظهار کرد: این انجمنها سعی دارند، مدعی و مدافع داشتههای تاریخی و سرزمینیمان باشند زیرا احیای یک رسم، جشن، شخصیت بزرگ و مکان تاریخی برای ما حائز اهمیت است.
تقابل دو رویکرد؛ هویتسازی جعلی و بیتوجهی به هویت تاریخی
مدیرکل میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری خراسان رضوی با ارائه این پیشنهاد که آموزش و استفاده از راهنمایان تور بسیار میتواند در معرفی درست جاذبههای گردشگری راهگشا باشد، تصریح کرد: در نقاط زیادی از دنیا، کشورها هویتهای جعلی برای خودشان ایجاد میکنند و در پی تثبیت آنها هستند اما ما از آنچه در اختیار داریم، حفاظت و حراست نمیکنیم.
وی اضافه کرد: بسیاری از کشورها نیز مزیت رقابتی خود را بر محور گردشگری متمرکز کردهاند، چه در آمریکای لاتین، اروپا و چه در آسیای میانه و حتی در آفریقا، گاه مشاهده میکنیم، زمانی که مشکلی برای گردشگری پیش میآید، به تبع جریان اقتصادی و سیاسی آنها نیز به هم میریزد.
زارعصفت بیان کرد: نباید همواره همه عوامل را از مراجع دولتی و سیاسی دنبال کنیم، چون مواریث فرهنگی متعلق به همه آحاد جامعه است، نه فقط مردم امروز بلکه به نسل آینده نیز مربوط میشود.
بومگردی؛ راهکاری برای معرفی میراث فرهنگی
وی، بومگردی را یکی از محورهای تمرکز فعالیتهای میراث فرهنگی دانست و گفت: در این راستا باید دید، در روستاهایمان چقدر خانه محلی برای اقامت همه جانبه یک گردشگر خارجی آن هم به صورت بومی نه شهری آماده استفاده داریم.
مدیرکل میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری خراسان رضوی ضمن اشاره به اینکه باید دهیاران، بخشداران، بزرگان و پیشکسوتان روستا با همدیگر بر حفظ و حراست از داشتههای فرهنگیشان همت گمارند، تأکید کرد: گاهی گزارش حفاری غیرمجاز میشود، در اینگونه مواقع باید خود بومیان با اطلاعرسانی به پاسگاه، بسیج، دهیار و یا میراث فرهنگی، جلوی تعرض به اماکن تاریخی را بگیرند.
وی با بیان اینکه باید هر کسی که قصد عضویت در شورای روستا را دارد، حداقل بتواند پنج دقیقه درباره پیشینه و هویت تاریخ روستای خود حرف بزند، گفت: متأسفانه نسل جدید حس تعلقشان نسبت به هویت محلیشان کمتر شده است.
آغاز احیای فرهنگی با یک آئین یا گروه مجازی
زارعصفت با تشریح این موضوع ادامه داد: مسئولان انجمنها باید این موضوعات را از مربیان و مدیران مدارس روستاها مطالبه کنند؛ هر انجمن باید یک آئین و مناسبت تاریخی را احیا کند یا با هدایت دانشجویان یک منطقه، حول محور تشکلی فرهنگی و راهاندازی یک گروه مجازی برای انتشار و انعکاس اخبار روستای خود به حفظ و حراست از هویت فرهنگیمان کمک کند.
وی افزود: برگزاری جشنوارههای موضوعی در هر منطقه یکی از نکاتی است که ریشههای تاریخ و هویتی ما را مستحکم کرده و شاخههای آن را تنومندتر میکند، همچنین میوههای آن رونق، نشاط، معیشت و تحرک را فراهم میآورد.
