یک استاد حوزه و دانشگاه:
آموزش و پرورش در ارائه مفاهیم قرآنی کارآیی لازم را نداشته است/ احکام بدون اخلاق به جان افراد نمینشیند
گروه اندیشه: یک استاد حوزه و دانشگاه گفت: مسئولان فضای مطلوب قرآنی را در جامعه گسترش ندادهاند و در این بین بیشترین تقصیر متوجه آموزش و پرورش است.
حجتالاسلام «مهدی نخاولی»، استاد حوزه و دانشگاه در گفتوگو با خبرگزاری بینالمللی قرآن(ایکنا) از خراسان رضوی، اظهار کرد: در حال حاضر میزان انس مردم با قرآن خیلی کم است که یک طرف این قضیه به مسئولان برمیگردد چرا که فضای مطلوب قرآنی را در جامعه گسترش ندادهاند.
وی افزود: آموزش و پرورش ذهن دانشآموزان را انباشته از مطالبی میکند که اکثر آنها بعد از دیپلم به فراموشی سپرده میشود و کارآیی لازم را در زندگی افراد ندارد اما در مورد درسی مثل قرآن که کتاب هدایت و سعادت انسان است، دانشآموزان فقط دو ساعت در هفته روخوانی قرآن دارند.
وی ادامه داد: نه تنها در آموزش و پرورش مفاهیم قرآنی آنطور که مورد نیاز است، ارائه نمیشود بلکه بسیاری از دانشآموزان پس از کسب مدرک دیپلم، حتی همان روخوانی قرآن را هم درست فرا نگرفتهاند.
نخاولی تصریح کرد: فرآیند انس با قرآن یک فرآیند چند مرحلهای است که از روخوانی و زیباخوانی شروع میشود اما این روخوانی مقدمه است و نباید به این حد اکتفا کرد بلکه پس از کسب مهارت روخوانی باید وارد ترجمه و کسب معارف و در نهایت عمل به قرآن شد.
قرآنی شدن بدون فهم عمیق حاصل نمیشود
وی اظهار کرد: برای این که مفاهیم و راهبردهای قرآنی در عمل وارد زندگی ما شود باید به فهم عمیق آیات قرآن برسیم این درحالی است که ما یا اصلا با قرآن ارتباط برقرار نمیکنیم و یا ارتباطمان کافی نیست.
حجتالاسلام نخاولی یادآور شد: وقتی ادعا میکنیم قرآن کتاب سعادت بخش است و از طرفی به سعادت مطلوب نرسیدهایم به این خاطر است که مفاهیم قرآن را در زندگیمان عملی نکردهایم.
وی با ذکر مثالی اظهار کرد: وقتی انسان پیش بهترین پزشک برود و پزشک بهترین نسخه را برای او تجویز کند اما بیمار داروها را مصرف نکند، طبیعی است که بهبود پیدا نمیکند، این شرح حال ما نسبت به قرآن است که چون به توصیهها و مطالب آن عمل نمیکنیم روز به روز مشکلاتمان بیشتر میشود.
مردم نمیدانند راهحل تمام مشکلات روزمرهشان در آموزههای قرآن است
وی افزود: تمام آسیبهایی که امروز با آن روبهرو هستیم نظیر طلاق، افسردگی، مشکلات خانوادگی، حسد، کینه، غرور و ... همه ناشی از توجه نکردن به آموزههای قرآن است.
این استاد دانشگاه ادامه داد: متاسفانه وقتی جایی صحبت میکنیم و میگوییم در قرآن به عنوان مثال در مورد حسد، کینه و غرور فلان آموزهها وجود دارد، مردم تعجب میکنند و میگویند مگر قرآن در این زمینهها هم مطلب دارد.
نخاولی با اشاره به اینکه ما معتقدیم قرآن کتاب هدایت است، گفت: حداقل هدایت، هدایت از مشکلات اخلاقی و رفتاری است.
وی ادامه داد: انسان سالم، انسان حداقل هدایت یافته و انسان کامل، انسان حداکثر هدایت یافته است.
کمترین نتیجه هدایت قرآنی، جامعه سالم است
نخاولی یادآور شد: اگر با قرآن انس بگیریم و به آموزههای آن عمل کنیم، حداقل نتیجه هدایت قرآنی، فرد سالم، خانواده سالم و جامعه سالم میشود و در حداکثر نتیجه هدایت قرآنی، فرد کامل، خانواده کامل و جامعه کامل را خواهیم داشت.
این استاد حوزه و دانشگاه با بیان اینکه مسئولین باید یک تغییر اساسی در بینششان ایجاد کنند، تصریح کرد: اگر معتقدیم قرآن کتاب هدایت است، نباید استفاده از آن به عنوان یک کتاب مقدس فقط برای بوسیدن و خرید عروسی و سر مزار باشد بلکه باید تمام آموزههای جامعه مخصوصا آموزش و پرورش و صدا و سیما برگرفته از این کتاب باشد.
وی با بیان اینکه متاسفانه جامعه ما دچار چندگانگی فرهنگی شده و مردم در معرض فرهنگهای مختلف قرار دارند، گفت: در حالی که قرآن ما را به قناعت سوق میدهد، متاسفانه صدا و سیما هر روز تجملگرایی و مصرف بیش از حد را رواج میدهد و در نتیجه این دو گانگی، ارزشها از بین میروند.
نخاولی تاکید کرد: بهترین راه برای از بین بردن ارزشها، این است که شعارهایی را بدهیم اما برخلاف آنها عمل کنیم.
در قرآن احکام منهای اخلاق نداریم
وی تصریح کرد: در بیان آموزههای قرآنی نباید صرفا متوجه احکام باشیم، چرا که قرآن جامعیت دارد و احکام فقط یک بخش از بخشهای فراوان قرآن است.
این استاد حوزه و دانشگاه افزود: احکام بدون اخلاق به جان افراد نمینشیند، در واقع اگر احکام را بدون نتایج اخلاقی آن بیان کنیم، گفتنش با نگفتنش یکی است.
وی افزود: ما یا اصلا به مباحث اخلاقی، اعتقادات و تحکیم باورهای صحیح نپرداختهایم یا آنچه پرداختهایم حکیمانه نبوده است.
وی اظهار کرد: قرآن هم جامعیت دارد و هم کمال، ما نیز اگر بخواهیم آموزههای قرآن در افراد تاثیرگذار باشد باید مانند خود قرآن هم جامعیت را مدنظر قرار دهیم هم کمال را، یعنی تمام موضوعات را به نحو مطلوب و مورد نیاز ارائه کنیم.
نخاولی با بیان اینکه جامعیت قرآن به جامعیت لایههای انسانی بر میگردد، گفت: لایههای انسانی حداقل شامل سه لایه رفتاری، اخلاقی و افکاری میشود.
وی با اشاره به این که باورها، محور اصلی را تشکیل میدهند، تصریح کرد: اگر باور صحیح شکل بگیرد اخلاق صحیح و در نهایت رفتار صحیح را خواهیم داشت.
وی افزود: هر سه مورد این لایهها باید در کنار هم مدنظر قرار گیرند این همان کاری است که در قرآن هم انجام شده است.
نخاولی ادامه داد: در قرآن نه تنها احکام منهای اخلاق نداریم بلکه هر جا احکام بیان شده پشتوانه اخلاقی و رفتاری باورهای آن هم بیان شده است.
تفاوت تفاسیر یک فرصت است
وی در ادامه با اشاره به تفاسیر مختلفی که از قرآن وجود دارد، گفت: اختلاف نظر نشان دهنده این است که افراد در حال تامل و تفکر بودهاند.
وی تصریح کرد: در تمام علوم نظیر پزشکی، شیمی و.... همیشه نظرهای متعدد وجود دارد به عنوان مثال در پزشکی برای یک بیماری راه حلهای درمانی مختلف وجود دارد.
نخاولی با بیان اینکه در هیچ رشته تخصصی یک نظر واحد وجود ندارد، گفت: در قرآن هم طبیعی است که تفاسیر مختلف وجود داشته باشد و وجود این تفاسیر متعدد یک فرصت است نه تهدید، چرا که نشان میدهد جوامع بشری فعال بودهاند.
وی افزود: آموزش و پرورش ذهن دانشآموزان را انباشته از مطالبی میکند که اکثر آنها بعد از دیپلم به فراموشی سپرده میشود و کارآیی لازم را در زندگی افراد ندارد اما در مورد درسی مثل قرآن که کتاب هدایت و سعادت انسان است، دانشآموزان فقط دو ساعت در هفته روخوانی قرآن دارند.
وی ادامه داد: نه تنها در آموزش و پرورش مفاهیم قرآنی آنطور که مورد نیاز است، ارائه نمیشود بلکه بسیاری از دانشآموزان پس از کسب مدرک دیپلم، حتی همان روخوانی قرآن را هم درست فرا نگرفتهاند.
نخاولی تصریح کرد: فرآیند انس با قرآن یک فرآیند چند مرحلهای است که از روخوانی و زیباخوانی شروع میشود اما این روخوانی مقدمه است و نباید به این حد اکتفا کرد بلکه پس از کسب مهارت روخوانی باید وارد ترجمه و کسب معارف و در نهایت عمل به قرآن شد.
قرآنی شدن بدون فهم عمیق حاصل نمیشود
وی اظهار کرد: برای این که مفاهیم و راهبردهای قرآنی در عمل وارد زندگی ما شود باید به فهم عمیق آیات قرآن برسیم این درحالی است که ما یا اصلا با قرآن ارتباط برقرار نمیکنیم و یا ارتباطمان کافی نیست.
حجتالاسلام نخاولی یادآور شد: وقتی ادعا میکنیم قرآن کتاب سعادت بخش است و از طرفی به سعادت مطلوب نرسیدهایم به این خاطر است که مفاهیم قرآن را در زندگیمان عملی نکردهایم.
وی با ذکر مثالی اظهار کرد: وقتی انسان پیش بهترین پزشک برود و پزشک بهترین نسخه را برای او تجویز کند اما بیمار داروها را مصرف نکند، طبیعی است که بهبود پیدا نمیکند، این شرح حال ما نسبت به قرآن است که چون به توصیهها و مطالب آن عمل نمیکنیم روز به روز مشکلاتمان بیشتر میشود.
مردم نمیدانند راهحل تمام مشکلات روزمرهشان در آموزههای قرآن است
وی افزود: تمام آسیبهایی که امروز با آن روبهرو هستیم نظیر طلاق، افسردگی، مشکلات خانوادگی، حسد، کینه، غرور و ... همه ناشی از توجه نکردن به آموزههای قرآن است.
این استاد دانشگاه ادامه داد: متاسفانه وقتی جایی صحبت میکنیم و میگوییم در قرآن به عنوان مثال در مورد حسد، کینه و غرور فلان آموزهها وجود دارد، مردم تعجب میکنند و میگویند مگر قرآن در این زمینهها هم مطلب دارد.
نخاولی با اشاره به اینکه ما معتقدیم قرآن کتاب هدایت است، گفت: حداقل هدایت، هدایت از مشکلات اخلاقی و رفتاری است.
وی ادامه داد: انسان سالم، انسان حداقل هدایت یافته و انسان کامل، انسان حداکثر هدایت یافته است.
کمترین نتیجه هدایت قرآنی، جامعه سالم است
نخاولی یادآور شد: اگر با قرآن انس بگیریم و به آموزههای آن عمل کنیم، حداقل نتیجه هدایت قرآنی، فرد سالم، خانواده سالم و جامعه سالم میشود و در حداکثر نتیجه هدایت قرآنی، فرد کامل، خانواده کامل و جامعه کامل را خواهیم داشت.
این استاد حوزه و دانشگاه با بیان اینکه مسئولین باید یک تغییر اساسی در بینششان ایجاد کنند، تصریح کرد: اگر معتقدیم قرآن کتاب هدایت است، نباید استفاده از آن به عنوان یک کتاب مقدس فقط برای بوسیدن و خرید عروسی و سر مزار باشد بلکه باید تمام آموزههای جامعه مخصوصا آموزش و پرورش و صدا و سیما برگرفته از این کتاب باشد.
وی با بیان اینکه متاسفانه جامعه ما دچار چندگانگی فرهنگی شده و مردم در معرض فرهنگهای مختلف قرار دارند، گفت: در حالی که قرآن ما را به قناعت سوق میدهد، متاسفانه صدا و سیما هر روز تجملگرایی و مصرف بیش از حد را رواج میدهد و در نتیجه این دو گانگی، ارزشها از بین میروند.
نخاولی تاکید کرد: بهترین راه برای از بین بردن ارزشها، این است که شعارهایی را بدهیم اما برخلاف آنها عمل کنیم.
در قرآن احکام منهای اخلاق نداریم
وی تصریح کرد: در بیان آموزههای قرآنی نباید صرفا متوجه احکام باشیم، چرا که قرآن جامعیت دارد و احکام فقط یک بخش از بخشهای فراوان قرآن است.
این استاد حوزه و دانشگاه افزود: احکام بدون اخلاق به جان افراد نمینشیند، در واقع اگر احکام را بدون نتایج اخلاقی آن بیان کنیم، گفتنش با نگفتنش یکی است.
وی افزود: ما یا اصلا به مباحث اخلاقی، اعتقادات و تحکیم باورهای صحیح نپرداختهایم یا آنچه پرداختهایم حکیمانه نبوده است.
وی اظهار کرد: قرآن هم جامعیت دارد و هم کمال، ما نیز اگر بخواهیم آموزههای قرآن در افراد تاثیرگذار باشد باید مانند خود قرآن هم جامعیت را مدنظر قرار دهیم هم کمال را، یعنی تمام موضوعات را به نحو مطلوب و مورد نیاز ارائه کنیم.
نخاولی با بیان اینکه جامعیت قرآن به جامعیت لایههای انسانی بر میگردد، گفت: لایههای انسانی حداقل شامل سه لایه رفتاری، اخلاقی و افکاری میشود.
وی با اشاره به این که باورها، محور اصلی را تشکیل میدهند، تصریح کرد: اگر باور صحیح شکل بگیرد اخلاق صحیح و در نهایت رفتار صحیح را خواهیم داشت.
وی افزود: هر سه مورد این لایهها باید در کنار هم مدنظر قرار گیرند این همان کاری است که در قرآن هم انجام شده است.
نخاولی ادامه داد: در قرآن نه تنها احکام منهای اخلاق نداریم بلکه هر جا احکام بیان شده پشتوانه اخلاقی و رفتاری باورهای آن هم بیان شده است.
تفاوت تفاسیر یک فرصت است
وی در ادامه با اشاره به تفاسیر مختلفی که از قرآن وجود دارد، گفت: اختلاف نظر نشان دهنده این است که افراد در حال تامل و تفکر بودهاند.
وی تصریح کرد: در تمام علوم نظیر پزشکی، شیمی و.... همیشه نظرهای متعدد وجود دارد به عنوان مثال در پزشکی برای یک بیماری راه حلهای درمانی مختلف وجود دارد.
نخاولی با بیان اینکه در هیچ رشته تخصصی یک نظر واحد وجود ندارد، گفت: در قرآن هم طبیعی است که تفاسیر مختلف وجود داشته باشد و وجود این تفاسیر متعدد یک فرصت است نه تهدید، چرا که نشان میدهد جوامع بشری فعال بودهاند.
