برگزاری نشست سکولار شدن ایران معاصر در مشهد
گروه سیاسی: نشست تخصصی سکولار شدن ایران معاصر در محل مجمع عالی حکمت اسلامی شعبه مشهد برگزار شد.
به گزارش خبرگزاری بینالمللی قرآن(ایکنا) از خراسان رضوی، نشست سکولار شدن ایران معاصر به همت گروه فلسفه علوم اسلامی مجمع عالی حکمت اسلامی مشهد، شب گذشته، هفتم مهرماه با حضور محمد سعیدی، عضو هیئت علمی پژوهشگاه علوم و فرهنگ اسلامی برگزار و در آن تفاوت مکتب سکولاریسم و سکولار شدن جوامع مورد بررسی قرار گرفت.
سعیدی در این نشست سکولاریسم را تفکری بر مبنای جدایی جوامع از دین دانست و گفت: سکولار شدن جوامع با سکولاریسم متفاوت است و سکولار شدن یک روند اجتماعی است که بدون آگاهی مردم و بدون تغییر محسوس در روند زندگی آنها، به ایجاد فاصله با دین میپردازد.
وی با ارائه کتاب در حال چاپ خود در این نشست بیان کرد: عوامل سکولار شدن جامعه و افراد در ایران معاصر، محدود به دیدگاههای نظری است و در مقام عمل، به تجربه، منجر نشده است و ما در این کتاب با توجه به تعاریف و نگاههای مختلف در سکولار شدن جوامع به تحلیل و بررسی این تعاریف و نظرات پرداختهایم تا بدانیم چه وجوهی از سکولار شدن جوامع در ایران قابلیت اجرا دارد.
سعیدی ادامه داد: ما عوامل تسهیل سکولار شدن جامعه معاصر ایران را دستهبندی کرده و در پایان بررسیها، توصیههایی را برای کاهش روند پیشرفت سکولار شدن جامعه ایران ارائه دادیم و فقط بر سکولار شدن افراد در جامعه از بین سطوحی که در آنها سکولار روی میدهد میپردازیم.
وی اضافه کرد: کسانی که اعتقاد به سکولار شدن جوامع دارند به این نظر تأکید میکنند که دین یک مسئله خصوصی است و دین در جامعه توان اجتماعی ندارد و این شخص است که میتواند انتخاب کند که به دین برسد یا نه و انقلابهای مردمی در واقع دینی نبوده و فقط میزان سکولار شدن جامعه در مقاطعی را کاهش میدهد اما این روند هر چند کند، همچنان ادامه دارد.
سعیدی با بیان اینکه قائلان به نظریه سکولار شدن جوامع، تمسک دینی را یک دفاع فرهنگی در مقابل تحقیر بیرونی میدانند، افزود: در مسیر سکولار شدن جوامع نه میتوان مدرن شدن و پیشرفت را نادیده گرفت نه اینکه تمام علت سکولار شدن را، مدرن شدن جوامع معرفی کرد البته در بحث سکولار شدن ناچار باید به مدرن شدن و پیشرفت اشاره کرد.
عضو پژوهشگاه علوم و فرهنگ اسلامی ضمن تقسیم بندی سه سطحی سکولار شدن به فرد، جامعه و خود دین گفت: کمتر به دین پرداختن در رفتار افراد، نوع فردی سکولار شدن، برداشتهای مطابق با زمان از دین، نوع دینی سکولار شدن و کاهش تسلط دین بر نهادهای اجتماع، سطح جامعهای سکولار شدن است که هر کدام در جای خود مورد بررسی و نقد قرار میگیرد اما هدف ما همان سکولار شدن افراد یک جامعه است.
وی با بیان اینکه جامعه شناسان ابتدا دین را بر مبنای تفکر خود تعریف کرده و آن را بر این اساس قابل سکولار شدن یا نشدن توصیف میکنند، افزود: این نوع نگاه به علت برداشتهای شخصی از ادیان مختلف درست نبوده و ما سعی کردیم تا با یک دستهبندی، نظرات و عوامل سکولار شدن در ایران را مورد بررسی قرار دهیم.
سعیدی با اشاره به نمونهای از این دستهبندیها گفت: دستهای قائل به سکولار شدن در سطح کلان هستند و آن را حاصل از تنوع ایجاد شده در بین ادیان میدانند و برخی به پسا سکولار شدن معتقد بوده و آن را تغییر در نهادهای عرضه کننده دین میدانند که گرایش افراد به عرفانهای نو ظهور و ناکارآمدی ادیان گذشته برای مردم را در پی خواهد داشت.
وی در پایان اضافه کرد: ما در این جلسه به بیان نقشه راه برای جلسات بعد پرداختیم و فقط تعاریف و معانی الفاظ را گفتیم که این مقدمهای برای ورود به بحث، بررسی و نقد نظرات ارائه شده توسط محققان پیشین خواهد بود و ما سعی کردیم تا چهاچوب مباحث مطرح شده در این کتاب را تبیین کرده تا از همان ابتدا با تعاریف موجود در آن پیش برویم نه تعاریفی که هر فرد به تناسب شرایط خود از موضوعات دارد.
سعیدی در این نشست سکولاریسم را تفکری بر مبنای جدایی جوامع از دین دانست و گفت: سکولار شدن جوامع با سکولاریسم متفاوت است و سکولار شدن یک روند اجتماعی است که بدون آگاهی مردم و بدون تغییر محسوس در روند زندگی آنها، به ایجاد فاصله با دین میپردازد.
وی با ارائه کتاب در حال چاپ خود در این نشست بیان کرد: عوامل سکولار شدن جامعه و افراد در ایران معاصر، محدود به دیدگاههای نظری است و در مقام عمل، به تجربه، منجر نشده است و ما در این کتاب با توجه به تعاریف و نگاههای مختلف در سکولار شدن جوامع به تحلیل و بررسی این تعاریف و نظرات پرداختهایم تا بدانیم چه وجوهی از سکولار شدن جوامع در ایران قابلیت اجرا دارد.
سعیدی ادامه داد: ما عوامل تسهیل سکولار شدن جامعه معاصر ایران را دستهبندی کرده و در پایان بررسیها، توصیههایی را برای کاهش روند پیشرفت سکولار شدن جامعه ایران ارائه دادیم و فقط بر سکولار شدن افراد در جامعه از بین سطوحی که در آنها سکولار روی میدهد میپردازیم.
وی اضافه کرد: کسانی که اعتقاد به سکولار شدن جوامع دارند به این نظر تأکید میکنند که دین یک مسئله خصوصی است و دین در جامعه توان اجتماعی ندارد و این شخص است که میتواند انتخاب کند که به دین برسد یا نه و انقلابهای مردمی در واقع دینی نبوده و فقط میزان سکولار شدن جامعه در مقاطعی را کاهش میدهد اما این روند هر چند کند، همچنان ادامه دارد.
سعیدی با بیان اینکه قائلان به نظریه سکولار شدن جوامع، تمسک دینی را یک دفاع فرهنگی در مقابل تحقیر بیرونی میدانند، افزود: در مسیر سکولار شدن جوامع نه میتوان مدرن شدن و پیشرفت را نادیده گرفت نه اینکه تمام علت سکولار شدن را، مدرن شدن جوامع معرفی کرد البته در بحث سکولار شدن ناچار باید به مدرن شدن و پیشرفت اشاره کرد.
عضو پژوهشگاه علوم و فرهنگ اسلامی ضمن تقسیم بندی سه سطحی سکولار شدن به فرد، جامعه و خود دین گفت: کمتر به دین پرداختن در رفتار افراد، نوع فردی سکولار شدن، برداشتهای مطابق با زمان از دین، نوع دینی سکولار شدن و کاهش تسلط دین بر نهادهای اجتماع، سطح جامعهای سکولار شدن است که هر کدام در جای خود مورد بررسی و نقد قرار میگیرد اما هدف ما همان سکولار شدن افراد یک جامعه است.
وی با بیان اینکه جامعه شناسان ابتدا دین را بر مبنای تفکر خود تعریف کرده و آن را بر این اساس قابل سکولار شدن یا نشدن توصیف میکنند، افزود: این نوع نگاه به علت برداشتهای شخصی از ادیان مختلف درست نبوده و ما سعی کردیم تا با یک دستهبندی، نظرات و عوامل سکولار شدن در ایران را مورد بررسی قرار دهیم.
سعیدی با اشاره به نمونهای از این دستهبندیها گفت: دستهای قائل به سکولار شدن در سطح کلان هستند و آن را حاصل از تنوع ایجاد شده در بین ادیان میدانند و برخی به پسا سکولار شدن معتقد بوده و آن را تغییر در نهادهای عرضه کننده دین میدانند که گرایش افراد به عرفانهای نو ظهور و ناکارآمدی ادیان گذشته برای مردم را در پی خواهد داشت.
وی در پایان اضافه کرد: ما در این جلسه به بیان نقشه راه برای جلسات بعد پرداختیم و فقط تعاریف و معانی الفاظ را گفتیم که این مقدمهای برای ورود به بحث، بررسی و نقد نظرات ارائه شده توسط محققان پیشین خواهد بود و ما سعی کردیم تا چهاچوب مباحث مطرح شده در این کتاب را تبیین کرده تا از همان ابتدا با تعاریف موجود در آن پیش برویم نه تعاریفی که هر فرد به تناسب شرایط خود از موضوعات دارد.
