کشور وارد فاز پیری و سقوط جمعیت می‌شود

حجت‌الاسلام امیرحسین حق‌خواه، دکترای جمعیت شناسی و مدیر شبکه کشوری فرزند بیشتر در گفت‌وگو با خبرگزاری بین‌المللی قرآن(ایکنا) از خراسان رضوی، به معرفی «شبکه فرزند بیشتر» پرداخت و درباره اقدامات انجام‌شده در این سازمان مردم‌نهاد گزارشی ارائه داد.
حجت‌الاسلام حق‌خواه با بیان اینکه «شبکه فرزند بیشتر» به همراه 17 موسسه دیگر تحت نظارت وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی و وزارت علوم‌ تحقیقات و فناوری فعالیت می‌کند، اضافه کرد: این شبکه از حدود هفت سال پیش که رهبر معظم انقلاب درباره خطر کاهش جمعیت تذکرهای جدی دادند، آغاز به کار کرد.
وی با اشاره به فعالیت «شبکه فرزند بیشتر» در سطح کشور، افزود: این شبکه با مرکزیت و مدیریت مشهد اداره می‌شود، اما به‌ صورت هلدینگی در کل کشور با مؤسسات دیگر در ارتباط هستیم و همکاری داریم؛ در مشهد نیز شش دفتر از جمله دفتر نمونه‌پردازی، ماهنامه، فرهنگی، پژوهش، امر به‌ معروف و شبکه‌های اجتماعی فعالیت دارند که مرکز اصلی در میدان گنبد سبز، ساختمان وحیدی قرار دارد.
وی به ارائه گزارشی از طرح‌های تهیه‌شده توسط شبکه فرزند بیشتر پرداخت و ادامه داد: این شبکه طرح جامع «افزایش جمعیت؛ فرزندآوری بیشتر» را به شورای عالی انقلاب فرهنگی عرضه کرده، نمونه‌اش خدمت رهبر معظم انقلاب ارائه شده و هم‌اکنون در مجلس در حال بررسی است؛ با توجه به تأکید رهبر معظم انقلاب به نقش رسانه در فرهنگ‌سازی برای افزایش جمعیت، ما طرح «رسانه و راهکارهای افزایش جمعیت» را نیز تهیه کردیم و مواد آن از سوی شورای عالی انقلاب فرهنگی به رسانه‌ها اعلام شده است.
براساس توضیحات حجت‌الاسلام حق‌خواه، تهیه اسناد و آمارهای جمعیتی دقیق از گذشته، حال و برای آینده، نگارش کتاب‌های مختلف در 110 جلد و انتشار برخی از آن‌ها نیز از دیگر فعالیت‌های شبکه فرزند بیشتر است که وی دراین‌باره توضیح داد: در ماهنامه، فصلنامه و برخی از کتاب‌هایمان از اعضای موسسه، طلاب، دغدغه‌مندان مقوله جمعیت و در برخی از آن‌ها از تجربه‌های ماماها و پزشکان زنان و زایمان استفاده شده است.
وی با اشاره به ماهنامه فرزندآوری که توسط شبکه فرزند بیشتر منتشر می‌شود، اضافه کرد: این ماهنامه تنها ماهنامه فرزندآوری در کشور است که با مجوز وزارت ارشاد فعالیت دارد و در کشور به‌ صورت سراسری پخش می‌شود؛ فصلنامه علمی و تخصصی جمعیت نیز که شامل مقاله‌هاست به ضمیمه ماهنامه تولید می‌شود.
حجت‌الاسلام حق‌خواه به طراحی و انتشار اولین پوستر فرزندآوری توسط شبکه فرزند بیشتر اشاره و بیان کرد: این پوستر اینفوگرافیک به رهبر معظم انقلاب نیز ارائه شد و پس از آن 140 پوستر ناب دیگر نیز در همین زمینه منتشر کرده‌ایم.
مدیر شبکه فرزند بیشتر با اظهار این مطلب که فعالیت‌های چندرسانه‌ای از جمله تولید کلیپ و برنامه در فضای مجازی از دیگر فعالیت‌های این شبکه است، ادامه داد: تبلیغ شعارهای جمعیتی در بسته‌بندی کالاهای خوراکی و نوشت‌افزاری نیز یکی دیگر از اقدامات شبکه فرزند بیشتر است؛ توضیح اینکه ما به شرکت‌های مختلف در کشور پیشنهاد دادیم که در صورت چاپ شعارها و یا تصاویر تبلیغ افزایش جمعیت، برند شرکت و کالاهایشان را به‌ صورت رایگان در سایت پر بازدید «فرزند بیشتر» که رتبه یک گوگل را داراست و همچنین در صفحه‌های فضای مجازی و ماهنامه فرزندآوری تبلیغ می‌کنیم.
وی اضافه کرد: در نتیجه این پیشنهاد، حدود 80 شرکت معروف و معمولی با محصولات مختلف‌شان به تبلیغ افزایش جمعیت می‌پردازند که برخی از این کالاها در نمایشگاه پژوهش خراسان رضوی ارائه شده است.
مدیر شبکه فرزند بیشتر در پاسخ به سؤالی درباره «نقش محدودیت‌های اقتصادی برای داشتن فرزند بیشتر در برخی خانواده‌های ایرانی» و اقدامات شبکه فرزند بیشتر در راستای حل این مشکلات، اظهار کرد: اینکه یک موسسه هرچند در مقیاس کشوری در راستای افزایش جمعیت فعالیت کند، خیلی خوب است اما طبق فرمایش رهبر معظم انقلاب، حکومت و دولت باید دراین‌باره دغدغه داشته باشد و پا به میدان بگذارد؛ البته ما به‌عنوان یک سازمان مردم‌نهاد و به اندازه توانمان در رابطه با مشمول بیمه ‌شدن برخی موارد درمان ناباروری که دارای هزینه‌های بالایی است و رایگان‌شدن زایمان طبیعی که این مورد اتفاق افتاده، رایزنی داشته‌ایم.
وی با بیان اینکه کمیسیون فرهنگی مجلس شورای اسلامی بار اصلی بررسی قوانین مربوط به افزایش جمعیت را به عهده دارد، افزود: امیدواریم در ماه‌های آینده کلیات طرح‌ها در صحن علنی مجلس تصویب و پس از آن به‌طور کامل تصویب شود و بتوانیم گام‌های مهمی برداریم.
حجت‌الاسلام حق‌خواه در بخش دیگری از سخنانش درباره وضعیت نرخ رشد جمعیت در ایران، اظهار کرد: ما ازاستاندارد جهانی نرخ جمعیت یعنی 2.1 فرزند به ازای هر پدر و مادر، به 1.6 فرزند افول کرده‌ایم و با اینکه حدود هفت سال از اولین سخنرانی رهبر معظم انقلاب در این موضوع می‌گذرد، نرخ رشد جمعیت ما به 1.9 رسیده و ما برای ثابت ماندن جمعیت کشور هنوز با استاندارد جهانی فاصله داریم.
وی با بیان اینکه با روند فعلی رشد جمعیت تا حدود 20 سال دیگر، پنجره جمعیتی به روی کشور ما بسته خواهد شد، افزود: تا 20 سال دیگر متولدان دهه‌های 50 تا 70 از تولید و اقتصاد خارج می‌شوند و قرار است متولدان دهه‌های 80 و 90 که بیشترشان تک‌فرزندی یا دوفرزندی خواهند بود، جایگزین نسل‌های قبل شوند؛ در این وضعیت زنگ خطر به صدا درمی‌آید و ما مانند کشورهای ژاپن و آلمان می‌شویم که وارد فاز پیری و مجبور به استفاده از سیاست‌های مهاجرپذیری یا استفاده از ربات‌ها برای تأمین نیروی انسانی شده‌اند.
مدیر شبکه فرزند بیشتر با اظهار این مطلب که طبق بیانات رهبر معظم انقلاب، تبلیغ فرزندآوری و توجه به مقوله افزایش جمعیت یک وظیفه همگانی است، اضافه کرد: طبق بیانات ایشان دلیلش هم این است که بحران جمعیت یک تهدید ملی و اسلامی یعنی فراملی است؛ متأسفانه ما برای اولین بار در اسفندماه سال 1395 نرخ رشد جمعیت صفر را تجربه کردیم که اگر روند به همین صورت ادامه پیدا کند، شاهد رشد منفی نیز خواهیم بود؛ بنابراین باید برای جبران این کمبود تلاش کنیم.
وی با اظهار اینکه طبق اعلام همه کارشناسان بین‌المللی، ایران با منفی 70 درصد سقوط نرخ جمعیت، بالاترین نرخ سقوط در تاریخ بشریت را داشته است، اضافه کرد: این نشانه بحران است که باید دست‌ به ‌دست هم بدهیم و با کمک امام زمان از این بحران نیز عبور کنیم.