واقعه مسجد گوهرشاد مظلومترین قیام ایران علیه ظلم است
یک پژوهشگر گفت: واقعه مسجد گوهرشاد، مظلومترین قیامی است که در ایران علیه ظلم انجام شده و هنوز هم مظلوم است و در کتابها اطلاعاتی جزئی از این قیام وجود دارد و بسیاری از مباحث تاریخ شفاهی این واقعه منتشر نشده است.
به گزارش ایکنا از خراسان رضوی و به نقل از آستاننیوز، حجتالاسلام والمسلمین سیدمحمد امیراحمدی طباطبایی، پژوهشگر در مراسم رونمایی از اسناد واقعه کشف حجاب و کشتار متحصنین مسجد گوهرشاد که در تالار کنفرانس کتابخانه مرکزی آستان قدس رضوی برگزار شد، دخالت گروههای مختلف در قیام مسجد گوهرشاد را مورد بررسی قرار داد و اظهار کرد: قیام گوهرشاد مظلومترین قیامی است که در ایران علیه ظلم انجام شده و هنوز هم مظلوم است.
طباطبایی مستندات و تاریخ شفاهی بهجای مانده از این واقعه را بسیار محدود مطرح کرد و گفت: در کتابها اطلاعاتی جزئی از این قیام وجود دارد و بسیاری از مباحث تاریخ شفاهی این واقعه منتشر نشده است. تغییر لباس از 1305 شروع و تا 1314 ادامه مییابد و علمای بزرگ مشهد همچون حسین قمی از خاندان قمی و یونس اردبیلی بزرگترین عالم شهر مشهد، با مشورت هم به نشانه اعتراض از مشهد بهسمت تهران حرکت میکنند تا عدم رضایت خود را به گوش شاه برساند.
وی ادامه داد: این جریان با موافقت اسدی نایبالتولیه حرم مطهر رضوی و پاکروان استاندار وقت مواجه شد تا مشهد را از قدرت علما خالی کند و خود قدرت را به دست گیرند. در ادامه به جریان تحصن آقا حسین قمی در شاه عبدالعظیم و در ادامه تبعید ایشان به عتبات نیز میتوان اشاره کرد.
این پژوهشگر اظهار کرد: با اشاره به جایگاه مردمی حوزه علمیه مشهد و حضور علمای به نام شیعه در آن، میتوان از سیدعبدالله شیرازی، شیخ هاشم قزوینی، سیدعلی سیستانی، علیاکبر آشتیانی، شیخ غلامحسین تبریزی، سیدعبدالحسین دستغیب، سیدیونس اردبیلی، نواب احتشام رضوی، شیخ غلامرضا واعظ طبسی و شیخ محمد حسین مطهری بهعنوان علمای تأثیرگذار حوزه علمیه مشهد در جریان واقعه گوهرشاد یاد کرد.
غلامرضا آذری خاکستر، کارشناس اسناد سازمان کتابخانهها، موزهها و مرکز اسناد آستان قدس رضوی نیز در ادامه این مراسم، اسناد مربوط به قیام مسجد گوهرشاد و مسئله کشف حجاب موجود در آرشیو این سازمان را معرفی کرد و گفت: قیام مسجد گوهرشاد (۱۸ تا ۲۲ تیرماه ۱۳۱۴)، در اعتراض به قانون تغییر لباس توسط حکومت پهلوی بود و رئیس نظمیه مشهد کسانی را که در برابر قانون تغییر لباس مقاومت داشتند به زندان میانداخت.
این کارشناس اسناد به فشار بر خدمه حرم مطهر رضوی برای تغییر لباس اشاره و تصریح کرد: در نهایت با مقاومت ایشان مواجه شد و عدم تمکین مالی در تهیه لباس را بهانهای برای نپوشیدن آن قرار دادند. عدم توجه به تغییر لباس در حرم مکاتباتی از سوی دربار با اسدی نائبالتولیه را در پی داشت و این مکاتبات به حدی بود که خدمه را مجبور به تغییر لباس کرده و عکسی از آنها را به تهران فرستاد.
وی سانسور شدید اخبار و خفقان روزنامههای حکومتی را مانعی بر اطلاع از وقایع آن قیام خواند و افزود: ترس از بیان این واقعه به حدی بود که تا 15 سال بعد از آن شاهدان همچنان از ذکر آن میترسیدند. 19 تا 21 تیرماه 1314 گوهرشاد شاهد تحصن و اجتماع است که منطبق بر اسناد بالغ بر 5000 نفر در آن شرکت داشتند. با توجه به مستنداتی از گزارشهای بهجای مانده از سفیر امریکا در تهران نیز تعداد کشتهشدگان این جریان بین 500 تا 800 نفر ذکر شده است.
آذری خاکستر گفت: پیرامون واقعه گوهرشاد 150 برگ سند در خصوص قانون کشف حجاب در مرکز اسناد آستان قدس رضوی وجود دارد و در بخش تاریخ شفاهی با 30 نفر از شاهدان واقعه کسانی که معاصر قیام بودند حدود 50 ساعت گفتوگو صورت گرفته است.
انتهای پیام
