کد خبر: 4328740
تاریخ انتشار : ۲۶ دی ۱۴۰۴ - ۰۲:۱۴
پژواک اندیشه در هفته‌ای که گذشت

از ریشه‌های یک مهجوریت پنهان و بررسی ابعاد شخصیتی خمسه طیبه تا عقل عاقل‌پرور

هفته گذشته در سرویس اندیشه ایکنا، مجموعه‌ای از رویدادهای علمی، پژوهشی و فرهنگی برگزار شد؛ از همایش ملی فقه و اخلاق و گفت‌گو پیرامون حدیث شریف کسا و مهجوریت قرآن تا برگزاری درس اخلاق و درس گفتارهای نمی از رحمت علی(ع). این برنامه‌ها تصویری زنده از تلاش‌های علمی و تربیتی کشور و پیوند میان پژوهش، اخلاق و عمل ارائه کرد.

از ریشه‌های یک مهجوریت پنهان و بررسی ابعاد شخصیتی خمسه طیبه تا عقل عاقل‌پرور

به گزارش ایکنا، با توجه به حوادث اخیر و هتک حرمت به قرآن و مقدسات توسط آشوبگران که منجر به عدم برگزاری بسیاری از رویدادها در کشور از جمله حوزه معارف و اندیشه شد، سرویس اندیشه و معارف با اخبار، رویدادها و مناسبت‌هایی که به صورت محدود برگزار شد با مخاطبان خود همراه بوده است که در پایان هفته مروری بر مهم‌ترین اخبار، رویدادها و نشست‌های اندیشه‌ای هفته گذشته ارائه می‌شود. از برگزاری همایش ملی فقه و اخلاق، گفت‌وگو پیرامون مهجوریت قرآن و حدیث شریف کسا تا برگزاری جلسات اخلاق و تفسیر قرآن و درس‌گفتارهایی از کلام امیرالمؤمنین توسط استاد جعفری همچنین صدور بیانیه‌ها و سخنان مراجع و اساتید حوزه و دانشگاه پیرامون حوادث اخیر که جلوه‌ای از تلاش مستمر برای ترویج اندیشه، علم و اخلاق اسلامی را نشان می‌دهند. آنچه در ادامه می‌آید، مروری است بر مهم‌ترین اخبار و رویدادهایی که در ادامه می‌خوانیم:

 

مرور رویدادهای دانشگاه:

بسته آخر هفته

فراخوان پذیرش مقالات دوفصلنامه «مطالعات میان‌رشته‌ای قرآن کریم»

سازمان قرآنی دانشگاهیان کشور وابسته به جهاددانشگاهی با هدف ترویج و تعمیق مطالعات میان رشته‌ای قرآن کریم در میان دانشجویان و ایجاد زمینه انتشار آثار نوآورانه و تحلیلی در حوزه مطالعات قرآنی فراخوان مقاله برای دو‌فصلنامه علمی «مطالعات میان‌رشته‌ای قرآن کریم» منتشر کرد. 

در بخش شرایط و ضوابط فراخوان مقاله تأکید شده است که مقاله باید حاصل پژوهش اصیل دانشجویی بوده و رویکردی میان‌رشته‌ای داشته باشد. همچنین مقاله باید از موضوعی برخوردار باشد که محتوای تحلیلی قرآنی را به‌صورت روشن و روشمند ارائه دهد. مقالات پس از داوری علمی منتشر خواهند شد و به دانشجویان علاقه‌مند در این حوزه، مشاوره تخصصی ارائه می‌شود.

همچنین، علاقه‌مندان برای اطلاع از جزئیات مربوط به شیوه‌نامه نگارش، زمان‌بندی ارسال مقالات و نحوه ثبت‌نام می‌توانند به پایگاه اینترنتی دوفصلنامه به نشانی http://ijqs.ir مراجعه کنند.

 

بسته آخر هفته

فراخوان پذیرش دانشجویان بین‌المللی در پژوهشگاه حوزه و دانشگاه

پژوهشگاه حوزه و دانشگاه از پذیرش دانشجویان بین‌المللیtarget="_blank"> در مقاطع کارشناسی ارشد و دکتری برای سال‌های تحصیلی 1404_ 1405 ورودی بهمن و 1406_ 1405 خبر داد.  این مجموعه علمی و پژوهشی در مقطع کارشناسی ارشد در رشته‌های اقتصاد، علوم قرآن و حدیث، تاریخ و در مقطع دکتری در رشته‌های روان‌شناسی و مشاوره، اقتصاد، مدیریت، جامعه‌شناسی، علوم تربیتی(فلسفه تعلیم و تربیت) و علوم قرآن و حدیث دانشجو می‌پذیرد.

 

 

مرور رویدادهای اندیشه:

 

بسته آخر هفته

حدیث کساء از ذخایر فرهنگی شیعه است

حدیث شریف کساء از ذخایر فرهنگی شیعه است که توصیه به خواندن و توسل به آن در کلام امامان معصوم(ع) فراوان به چشم می‌خورد، چرا که خاصه مفهوم تولی و تبری در این حدیث به روشنی برجسته شده است. کتاب ترجمه و شرح حدیث کساء از آیت‌الله سیدعباس اسلامی کاشانی به ابعاد شخصیتی خمسه طیبه از منظر حیات عارفانه ایشان می‌پردازد.

این اثر با هدف معرفی فضایل و بیان بلندای وجود ایشان نگارش یافته و به گواهی عالمان دینی‌، به شبهات فراوانی درباره حدیث کساء پاسخ می‌دهد و در این راه از ادله عقلی و نقلی با زبانی شیوا و رسا استفاده شده است. ویژگی دیگر کتاب، ترجمه حدیث کساء به زبان انگلیسی است که عالمان فرهنگ‌های دیگر را برای موشکافی محتوای بلند این حدیث شریف فراخوان می‌کند.

سرویس اندیشه ایکنا  در این هفته با آیت‌الله سیدعباس اسلامی کاشانی، استاد حوزه و دانشگاه و نویسنده کتاب‌هایی چون «نیایش عرفه»، «چیستی دعا»، «دکترین موعود در ادیان»، «راز ماندگای فرهنگ عاشورا»، «بازخوانی امامت در عرفه»، «خطابه غدیر و روایت فدک» و «جستاری نقد گونه بر عقاید و افکار محیی الدین» به گفت‌وگو نشسته است. 

 

 

بسته آخر هفته

علوم تجربی مؤید خداباوری است نه الحاد

نویسنده کتاب «خدا و کیهان‌شناسی نوین» 21 دی‌ماه در نشست علمی نقد و بررسی این کتاب که به همت گروه کلام اسلامی و الهیات جدید و گروه مطالعات پیشرفت و تمدن پژوهشگاه فرهنگ و اندیشه اسلامی برگزار شد با بیان اینکه الحاد نوین در قرن بیستم بر پایه علوم تجربی مبتنی بر چند حوزه دانشی یعنی زیست‌شناسی، کیهان‌شناسی و علوم شناختی شکل گرفت، گفت: این اثر معطوف به حوزه کیهان‌شناسی است و بنده تلاش کرده‌ام تا تأکید کنم که نظریات فیزیکی جدید در باب آفرینش در درون خود لوازم الهیاتی دارند؛ همچنین توجه به دلالت‌های متافیزیکی نظریات کیهان‌شناسی و دستاوردهای آن بر حوزه متافیزیک و الهیات و برعکس به بحث گذاشته شده است.  
 
 
 

درسگفتاری در محضر استاد سیدمحمدمهدی جعفری، نهج‌البلاغه‌پژوه؛ با عنوان نمی از باران رحمت علی(ع)

بسته آخر هفته

میلاد حضرت علی(ع) فرصتی مغتنمی است تا کلمات نورانی ایشان، به‌ویژه در نهج‌البلاغه، که مجموعه‌ای از اندیشه‌های اخلاقی، سیاسی، اجتماعی و دینی است را بازخوانی کنیم و از آن پندهای اخلاقی برای ساخت زندگی بهتر بسازیم. به همین مناسبت، خبرگزاری ایکنا سلسله درس‌گفتارهایی با محوریت آموزه‌های اخلاقی و انسانی حضرت علی(ع) را با بیان سیدمحمدمهدی جعفری، نهج‌البلاغه‌پژوه و استاد دانشگاه با عنوان نمی از رحمت علی(ع) تهیه کرده است.

استاد جعفری در ۱۴ جلسه به تبیین نکات عمیق و راهگشای نهج‌البلاغه پرداخته است. مجموعه درس‌گفتارهای ارائه شده در این هفته به اختصار:

ارزش کار توأم با اخلاص از نگاه علی(ع)/قسمت6

پاداش خیر و کیفر شر از نگاه امیرالمؤمنین(ع)/قسمت7

هیچ کار خیری کوچک نیست/قسمت8

پرواپیشگی، پیام خطبه همام/قسمت9

ساده‌زیستی مسئولان در نگاه امیرمؤمنان(ع)/قسمت10

خویشان همچون بال پرواز هستند/ قسمت11

اهمیت حق‌الناس در کلام امیرمؤمنان(ع)/قسمت12

 

بسته آخر هفته

ریشه‌های یک مهجوریت پنهان

قرآن کریم در جامعه دینی و در محافل و آیین‌ها حضوری پررنگ دارد، اما به‌نظر می‌آید نسبت آن با زندگی اجتماعی، اخلاق عمومی و تصمیم‌گیری‌های کلان همچنان محل پرسش است. احمدعلی افتخاری، نویسنده کتاب «مهجوریت قرآن کریم در حوزه درون‌دینی و برون‌دینی» در گفت‌وگو با ایکنا، از شکل‌های پنهان و حتی مقدس‌نمای مهجوریت قرآن سخن می‌گوید؛ مهجوریتی که گاه در پوشش تلاوت، تبرک جستن و احترام ظاهری پنهان می‌شود. او بر این باور است که بازگشت قرآن به زندگی، نه با افزایش مناسک و محافل بلکه با تدبر‌، فهم، مسئولیت‌پذیری و التزام عملی ممکن است؛ بازگشتی که می‌تواند به تعبیری حیات طیبه را دوباره به متن جامعه دینی بازگرداند.

نویسنده کتاب مهجوریت قرآن معتقد است این کتاب آسمانی در میان ما جامعه مسلمین حضور دارد اما مهجور و این مهجوریت دلایل متعدد و زمینه‌های بی‌شماری دارد. او از شکل‌های پیدا و پنهان مهجوریت قرآن سخن می‌گوید و بر این باور است که بازگشت قرآن به زندگی نه با افزایش مناسک و محافل بلکه با تدبر‌، فهم، مسئولیت پذیری و التزام عملی ممکن است؛ بازگشتی که در ترجمه و تببین معارف قرآنی به زبان روز و نیازهای واقعی جامعه محقق می‌شود.

 

گزارش همایش ملی فقه و اخلاق 

بسته آخر هفته

همایش فقه و اخلاق 23 دی‌ماه از سوی پژوهشگاه قرآن و حدیث مؤسسه دارالحدیث قمtarget="_blank"> در این مؤسسه و با حضور آیت‌الله اعرافی؛ مدیر حوزه‌های علمیه، آیت‌الله کریمی جهرمی، آیت‌الله علیدوست و حجج اسلام والمسلمین قاضی عسگر، محمدتقی سبحانی، عالم‌زاده نوری، معاون تهذیب حوزه و رضا برنجکار و جمعی از محققان و پژوهشگران حوزه اخلاق و فقه برگزار شد. 

 

 

مسئولان و روحانیت باید خادم مردم باشند

بسته آخر هفته

آیت‌الله علیرضا اعرافی؛ مدیر حوزه‌های علمیه، 23 دی‌ماه در همایش ملی فقه و اخلاق با اشاره به هزار و پانصدمین سال میلاد پیامبر اکرم(ص) و مبعث، گفت: امیر بیان در نهج‌البلاغه در مورد سیمای پیامبر(ص) فرموده است که ایشان خورشید فروزان و چراغ منیری بود که بر جهان تابید و جهان را تا قیامت به انوار معرفت منور کرد و خود نبی اعظم(ص) هم فرمود: انی بعثت لمکارم الاخلاق.

وی اظهار کرد: تمایز علوم به یک معنا حقیقی و به یک معنا قراردادی است. زمانی تعلیم و تربیت علم نبود اما اکنون علوم تربیتی داریم و پزشکی هم اینطور است. بنابراین نباید خیلی نگران باشیم که کسانی بگویند اخلاق و فقه از هم جدا هستند، چون این وحدت و تفکیک مانعی برای مقاصد روشن هر دو ندارد.
 
مدیر حوزه‌های علمیه با بیان اینکه در ارتباط بین فقه و اخلاق موجود چند نظریه وجود دارد، تصریح کرد: یکی اینکه این دو کاملا مستقل از هم هستند؛ یکی اینکه این دو یکی است و دیگری اینکه هسته‌های مستقل ثابت در هر دو هست اما بخش‌های فراوانی از اخلاق در فقه وجود دارد و باید وارد فقه شود.
 
 
بسته آخر هفته
آیت‌الله سیدمهدی میرباقری؛ عضو مجلس خبرگان رهبری و استاد حوزه علمیه، 23 دی‌ماه در همایش ملی فقه و اخلاق که از سوی پژوهشگاه قرآن و حدیث مؤسسه دارالحدیث در قم برگزار شد با بیان اینکه ارتباط دین و اخلاق زوایای مختلفی دارد، گفت: در این زمینه ابتدا باید از وجودشناسی بحث کنیم و بگوییم این حقایق اخلاقی آیا ما به ازاء دارند یا خیر؛ دوم اینکه حقایق اخلاقی در کجا محقق هستند که ما معتقدیم در نفس عقل کل، انبیاء، اولیاء و ائمه(ع) محقق است و سپس باید انسان‌شناسی داشته باشیم.
عضو مجلس خبرگان رهبری با بیان اینکه اخلاق نفس‌الامری در ذیل اوصاف الهی است و اوصاف حقیقی دارند، اظهار کرد: اگر الوهیت از عالم سلب شود اخلاق معنا ندارد؛ پایگاه اخلاق، الوهیت است و اخلاق در ذیل خداوند شکل می‌گیرد. بنابراین اخلاق از امور اعتباری نیست چه اعتبار را از منظر علامه طباطبایی و یا شهید مطهری در نظر بگیریم. 
 
استاد حوزه علمیه با بیان اینکه اگر در عالم، الهی نیست که واجد همه اسماء حسنی است در این صورت تکثر در اله‌ها رخ می‌دهد که تکثر اخلاق به دنبال دارد، افزود: پایگاه اخلاق الوهیت است و اخلاق در ذیل پرستش خداوند متعال ایجاد می‌شود. 
 
سایر اخبار این همایش به اختصار
 
 
مرور رویدادهای حوزه علمیه:
 
بسته آخر هفته
 
آیت‌الله العظمی جوادی آملی؛ مفسر قرآن کریم، 24 دی‌ماه در درس اخلاق خود در مسجد اعظم با بیان اینکه براساس فرمایش حضرت امیر(ع) انسان تا زنده است باید کار کند، گفت: صاحب وسائل از حضرت امیر(ع) نقل کرده است: مردم کشوری که آب و خاک و امکانات دارند تولید و کشاورزی دارند و کار نکنند خدا آنان را از رحمتش دور می‌کند، بنابراین ما تا زنده هستیم باید کار کنیم.
 
وی در بخش دیگری از سخنانش با بیان اینکه هشام از شاگردان امام کاظم(ع) بود و حضرت رهنمودهای خاصی به ایشان داشتند، گفت: ایشان خطاب به هشام فرمود: خدا عقل را در قرآن بسیار ستود اما چه کسی عاقل است و عقل چیست؟ امام کاظم(ع) خطاب به هشام عقل را معنا کرد و فرمود: ان العقل مع العلم؛ تا علم نباشد عقل نیست و علمی که به عقل منتهی نشود جهل است؛ رب عالم قتل جهله؛ یعنی چه بسا عالمانی که گرفتار و کشته جهالت هستند؛ یعنی در جنگ داخلی بین علم و جهل، جهل پیروز است. 
 
بسته آخر هفته

هرگونه فتنه‌گری خیانت به نظام و انقلاب است

آیت‌الله نوری همدانی در بیانیه‌ای به محکومیت اغتشاشات پرداخت و تأکید کرد: هرگونه فتنه‌گری، خیانت به نظام، انقلاب و خاک کشور است.
 
ایشان در بخشی از بیانیه خود با اشاره به سوء استفاده مجدد آمریکا و رژیم صهیونی و پادوهای داخلی‌شان از خواسته به حق مردم نسبت به مشکلات معیشتی با ایجاد آشوب و تخریب گسترده اموال عمومی و شخصی آورده است: آمریکا و اسرائیل در تمام این سال‌ها همچون جنگ ۱۲ روزه نشان دادند هیچ خط قرمزی برای از بین بردن این خاک ندارند و تمام هدفشان تکه تکه کردن سرزمین عزیز ایران اسلامی و غارت منابع کشور است.
 
این مرجع تقلید با تأکید بر اینکه مردم باید مرز خود را از اغتشاشگران جدا و خائنین به این ملت را رسوا نمایند، ضمن حمایت از رهبر معظم انقلاب و خواسته به‌حق هموطنان، هرگونه فتنه‌گری و خیانت به نظام، انقلاب و خاک کشور را محکوم و از مسئولان خواست با تلاش شبانه‌روزی در مسیر رفع مشکلات اقتصادی مردم گام بردارند.
 
بسته آخر هفته

نه چوب حراج بر روایات بزنیم و نه راحت آن را بپذیریم

 
آیت‌الله محمد عندلیب همدانی؛ استاد درس خارج حوزه علمیه، شامگاه 19 دی‌ماه در نشست علمی «روش فهم متون دینی بر پایه مسلک اضطرار» که از سوی مؤسسه فهیم در قم برگزار شد با بیان اینکه بین دین موجود و دین نازل و شریعت موجود و شریعت نازله تفاوت وجود دارد، گفت: مسلک اضطرار به دنبال این است که در دوره غیبت که دوره شدت محنت و اوج حیرت و نهایت مرارت و مشقت و اضطرار شیعه است راه‌های خروج اضطراری را بیان کند و اگر به این مسلک اضطرار می‌گوییم به این معناست نه اضطرار در قبال اکراه که جزء احکام ثانوی است. 
 
استاد درس خارج حوزه در تبیین مسلک اضطرار برای رفع بن‌بست در اجتهاد در دوران غیبت، تاکید کرد: تراث روایی شیعه ارزشمندترین تراث اسلامی هستند که نباید به راحتی چوب حراج به علت ضعف سندی و یا متنی بر آن بزنیم و نه باید به راحتی آن را بپذیریم؛ مسلک اضطرار معتقد به تلاش سخت اجتهادی برای فهم روایات است.
 
بسته آخر هفته

مرکز مدیریت حوزه‌های علمیه خواستار برخورد جدی با تخریب‌گران شد

 
مرکز مدیریت حوزه‌های علمیه در محکومیت اقدامات اغتشاشگران در شهادت مدافعان امنیت، مردم بی دفاع و تعرض به اموال عمومی بیانیه‌ای صادر کرده است. 
 
بسم الله الرحمن الرحیم
 
«لَتُبْلَوُنَّ فِی أَمْوَالِکُمْ وَأَنْفُسِکُمْ وَلَتَسْمَعُنَّ مِنَ الَّذِینَ أُوتُوا الْکِتَابَ مِنْ قَبْلِکُمْ وَمِنَ الَّذِینَ أَشْرَکُوا أَذًی کَثِیرًا وَإِنْ تَصْبِرُوا وَتَتَّقُوا فَإِنَّ ذَٰلِکَ مِنْ عَزْمِ الْأُمُورِ» (آیه ۱۸۶ سوره آل‌عمران).
 
ملت تاریخ‌ساز و قهرمان ایران، دشمنان استقلال عزت و یکپارچگی ایران زمین با توطئه جدید خود تصمیم گرفته‌اند یکبار دیگر ملت ایران را بیازمایند، همان دشمنانی که بیش از ده‌ها سال به دنبال چپاول ثروت‌های این سرزمین بوده‌اند و پس از انقلاب اسلامی دستشان از منابع کشور قطع شده به دنبال این هستند که یکبار دیگر سلطه خود بر ایران احیاء نمایند.....
 
سایر اخبار به اختصار:
 
کتاب و مجلات: 
 
بسته آخر هفته

چرا اطلاق فرقه به بهائیت، دشنام نیست؟

 
شماره ۳۵ فصلنامه فرهنگی اجتماعی بهایی‌شناسی به صاحب امتیاز و مدیرمسئولی عبدالحسین فخاری در جدیدترین شماره خود به یادداشتی از خوان کول، بهائی مستبصر، گفت‌وگو با مجید تفرشی، خاطرات انور ودود و بررسی مفهوم حکم امر به معروف و نهی از منکر در بهائیت پرداخت.
 
 
 
جلسات تفسیر قرآن:
 
بسته آخر هفته

مؤمن واقعی کافران را اولیاء خود قرار نمی‌دهد

 
آیت‌الله مهدی هادوی تهرانی؛ استاد درس خارج حوزه علمیه، 21 دی‌ماه در ادامه سلسله مباحث تفسیری به ادامه تفسیر سوره مبارکه آل عمران پرداخت.
 
وی با بیان اینکه خداوند در آیه 28 سوره مبارکه آل عمران فرموده است: مؤمنین، کافرین را به عنوان ولی نگیرند، گفت: براساس این آیه مؤمنین به جای اینکه دنبال ولایت مؤمنین باشند و الگوی زندگی خود را از آنان بگیرند حق ندارند دنبال ولایت کافران و سبک زندگی آنان باشند و تحت تأثیر ارزش‌های آنان قرار گیرند. در ادامه فرموده است اگر کسی گوش نکرد و کافران را به عنوان ولی خود در نظر گرفت خداوند از این انسان، اعلام برائت می‌کند؛ به تعبیر دیگر اگر کسی کافر را ولی خود قرار داد و تحت تأثیر افکار و کنشگری آنها زندگی کرد به هیچ وجه جزء عبادت‌کنندگان خدا نیست اما به ظاهر مؤمن است.
 
آیت‌الله هادوی تهرانی افزود: خداوند نفرموده است که مؤمن نیست بلکه فرموده مؤمنی که چنین کاری کند در نزد ما هیچ مقبولیتی ندارد و هیچ چیزی نیست. این تعبیر، بسیار تند است و خدا از او برائت کامل می‌جوید. مؤمنی که در اینجا مطرح است منظور مسلمین‌اند و امروز شاهدیم بسیاری از افراد با توجه به اینکه خود را مسلمان می‌دانند اما تحت ولایت مستکبرین و کفار قرار هستند. 
انتهای پیام
دبیر:
سلما آرام
captcha