صدور مجوز دورههای تحصیلات تکمیلی «کاملاً آنلاین» برای دانشجویان خارجی
رئیس سازمان امور دانشجویان از تحول در نظام آموزش عالی با رویکرد آموزش فرامرزی خبر داد. وی با اشاره به توافق برای برگزاری دورههای ارشد و دکتری بهصورت آنلاین، سامانه «اَدَب» را ابزاری کلیدی برای تسهیل فرآیندهای آموزشی دانشجویان بینالملل در شرایط نوین معرفی کرد.
به گزارش ایکنا به نقل از روابط عمومی وزارت علوم، نشست مجازی «آموزش به زبان دوم ویژه دانشجویان بینالملل» با حضور سعید حبیبا معاون وزیر علوم و رئیس سازمان امور دانشجویان، قنبری باغستان معاون بورس و امور دانشجویان خارج، جعفری مدیرکل امور دانشجویان بینالملل، رؤسا و نمایندگان ۳۰ دانشگاه برتر در حوزه دانشجویان بینالملل برگزار شد.
ضرورت تحول در نظام آموزش عالی
حبیبا در این نشست با بیان اینکه نظام آموزش عالی کشور با توجه به تغییرات فرهنگی و کاهش تقاضا در برخی دانشگاهها، نیازمند تحول جدی است؛ گفت: برخی دانشگاههای غیردولتی و حتی دولتی با بحران کاهش دانشجو و صندلیهای خالی روبهرو هستند به همین منظور باید برای پایداری و ارتقای شأن نظام آموزش عالی چارهاندیشی شود
رئیس سازمان امور دانشجویان با اشاره به اهداف برنامه هفتم توسعه کشور گفت: در این برنامه، تکلیف جذب ۳۲۰ هزار دانشجوی خارجی با حفظ کیفیت آموزش به سازمان امور دانشجویان محول شده است.
وی از انجام اقدامات مؤثر در حوزه جذب دانشجویان بینالملل خبر داد و افزود: با هماهنگی نهادهای مرتبط از جمله وزارت امور خارجه، فراجا و پلیس مهاجرت، موفق شدیم مصوبهی اقامت بهطول دوره تحصیل برای دانشجویان بینالملل را دریافت کنیم که اقدامی بزرگ در تسهیل تحصیل آنان محسوب میشود.
وی همچنین به برگزاری آزمون زبان فارسی بهصورت متمرکز و منظم اشاره کرد و گفت: برای نخستین بار، آزمون زبان فارسی با همکاری سازمان سنجش برگزار شد تا نظاممندسازی در ارزیابی دانشجویان بینالملل محقق شود.
معاون وزیر علوم با بیان اینکه دانشگاههای بزرگ کشور باید در جذب دانشجویان بینالمللی فعالتر شوند؛ اظهار کرد: دانشگاههای کوچکتر در این حوزه علاقهمندتر هستند اما انتظار میرود دانشگاههای تراز اول با توان علمی و رتبهبندی جهانی خود، سکانداری این مسیر را برعهده بگیرند.
حبیبا، با بیان اینکه سازمان امور دانشجویان در سال گذشته چند طرح مهم از جمله، اعطای اختیار بورس تحصیلی به دانشجویان مستعد بینالملل در ۵۰ دانشگاه بزرگ کشور، راهاندازی سامانه «اَدَب» برای امور آموزشی دانشجویان بینالملل و توسعه برنامه آموزش به زبان دوم در ۳۰ دانشگاه بزرگ دولتی را به مرحله اجرا رسانده است.
وی درباره سامانه ادب افزود: این سامانه که با تلاش شبانهروزی همکاران در شرایط سخت جنگی توسعه یافت، فرایندهای مربوط به دانشجویان بینالملل را تسهیل کرده است و دانشگاهها موظفاند هرچه سریعتر از سامانه قبلی به این سامانه منتقل شوند.
آموزش به زبان دوم؛ راهی برای برندسازی دانشگاههای ایرانی
حبیبا آموزش به زبان دوم را فرصتی برای برندسازی و تقویت مرجعیت علمی دانشگاهها دانست و گفت: دانشگاههای دنیا امروز به سمت آموزش فرامرزی و دورههای آنلاین حرکت کردهاند؛ ما نیز باید از این مسیر عقب نمانیم. در حال حاضر در برخی کشورها از جمله انگلستان، تعداد دانشجویان آنلاین از دانشجویان حضوری خارجی بیشتر است.
وی از توافق با معاونت آموزشی وزارت علوم برای صدور مجوز برگزاری دورههای تحصیلات تکمیلی بهصورت کاملاً آنلاین خبر داد و افزود: آموزش به زبان دوم مقدمهای برای گذار جدی به آموزش فرامرزی است. در فضای پسا جنگ، تنها با برنامههای تحولی میتوان آموزش عالی کشور را پویا نگه داشت.
در پایان این نشست، حبیبا ضمن تقدیر از تلاشهای دانشگاهها در مدیریت آموزش دانشجویان خارجی در دوران جنگ و اعزام ایمن بیش از ۸۵ هزار دانشجوی بینالملل به کشورهایشان، برای همه مسئولان و خانوادهها آرزوی سلامتی و موفقیت کرد.
تأکید بر تلفیق کمیت و کیفیت در جذب دانشجویان بینالملل
در ادامه این نشست، قنبری باغستان با اشاره به سیاستهای وزارت علوم در حوزه جذب دانشجویان بینالملل اظهار کرد: در سالهای اخیر توجه به افزایش کمّی جذب دانشجویان خارجی در کنار ارتقای کیفیت آموزش همواره مورد تأکید قرار گرفته است و در این مسیر تلاش شده است توسعه این حوزه با حفظ استانداردهای آموزشی دنبال شود.
وی افزود: یکی از مهمترین اقدامات در حوزه ارتقای کیفیت آموزش برای دانشجویان بینالملل، اجراییسازی آموزش به زبان دوم است. در همین راستا شورای عالی انقلاب فرهنگی در جلسه ۸۹۶ خود با هدف تنوعبخشی به شیوههای آموزشی برای دانشجویان خارجی، ارائه آموزش به زبان دوم را مورد تصویب قرار داد.
معاون بورس و امور دانشجویان خارج از کشور ادامه داد: با توجه به رقابت فشرده در بازار بینالمللی آموزش عالی، اجرای آموزش به زبان دوم از جمله اقداماتی بود که بدون آن امکان حضور مؤثر در عرصه جذب دانشجویان خارجی وجود نداشت. از آنجا که موضوع آموزش در حوزه معاونت آموزشی وزارت علوم قرار دارد، سازمان امور دانشجویان برای اجراییسازی این طرح با معاونت آموزشی هماهنگیهای لازم را انجام داد.
انتخاب 30 دانشگاه برتر برای اجرای آموزش به زبان دوم
قنبری باغستان تصریح کرد: در گام نخست از معاونت آموزشی وزارت علوم درخواست شد تا به معرفی دانشگاههایی که از توانمندی لازم برای ارائه آموزش به زبان دوم برخوردار هستند، بپردازد. بر اساس ارزیابیهای کیفی انجام شده، حدود ۳۰ دانشگاه که از ظرفیت و استانداردهای آموزشی مناسب برخوردار بودند به سازمان امور دانشجویان معرفی شدند.
وی گفت: در انتخاب این دانشگاهها دو شاخص اصلی: یک « توانمندی در ارائه آموزش به زبان دوم » و دو«وجود سازوکارهای نظارتی و استانداردهای آموزشی قوی در داخل دانشگاهها برای تضمین کیفیت آموزشی» مورد توجه قرار گرفت. بر همین اساس فهرستی متشکل از ۳۰ دانشگاه تهیه و برای بررسی به کارگروه پذیرش شورای راهبردی سیاستگذاری کلان دانشجویان خارجی ارائه شد.
معاون بورس و امور دانشجویان خارج از کشور خاطرنشان کرد: موضوع آموزش به زبان دوم در چندین جلسه تخصصی این شورا مورد بحث و بررسی قرار گرفت و در نهایت پس از انجام رایزنیها و بررسیهای کارشناسی، مجوز اجرای این طرح برای دانشگاههای منتخب صادر شد.
وی افزود: اگرچه صدور این مجوز در ظاهر یک جمله کوتاه است، اما برای دستیابی به آن حدود یک سال زمان صرف شد و تلاشهای گستردهای برای اقناع و هماهنگی میان بخشهای مختلف صورت گرفت.
وی ادامه داد: پس از دریافت مجوز، طی مکاتبهای با رؤسای دانشگاههای منتخب اعلام شد که این دانشگاهها مجاز به اجرای دورههای آموزشی به زبان دوم هستند. با این حال، با توجه به حساسیت موضوع کیفیت، مسئولیت اجرایی و نظارتی این دورهها در داخل دانشگاهها بر عهده معاونان آموزشی گذاشته شد تا استانداردهای لازم بهطور دقیق رعایت شود.
قنبری باغستان همچنین به نقش کارگروه ملی جذب دانشجویان بینالملل اشاره کرد و گفت: این کارگروه که متشکل از نمایندگان تامالاختیار رؤسای دانشگاهها است، بهعنوان بازوی فکری سازمان امور دانشجویان در بسیاری از تصمیمات و اقدامات این حوزه فعالیت دارد. جلسات این کارگروه بهصورت مستمر برگزار میشود و تجربیات دانشگاهها در زمینه جذب دانشجویان خارجی که طی حدود دو دهه شکل گرفته است، در این جلسات مورد استفاده قرار میگیرد.
وی افزود: موضوع آموزش به زبان دوم نیز با مشورت اعضای همین کارگروه مورد بررسی و پیگیری قرار گرفت و ابعاد اجرایی، نظارتی و عملیاتی آن در جلسات متعدد بررسی شد.
وی با اشاره به برخی محدودیتها و شرایط خاص سال گذشته گفت: آغاز اجرای این طرح در میانه نیمسال تحصیلی بود و در سال گذشته نیز شرایط خاصی از جمله تحولات منطقهای و برخی محدودیتها وجود داشت که قابل درک است. با این حال انتظار میرود در نیمسال تحصیلی آینده شاهد تحرک و تحول بیشتری در اجرای این برنامه باشیم.
دکتر قنبری باغستان تأکید کرد: دانشگاههای منتخب از ظرفیت علمی و آموزشی بالایی برخوردارند و اساتید توانمندی در حوزه آموزش به زبانهای خارجی از جمله انگلیسی و عربی در اختیار دارند؛ بنابراین انتظار میرود در چارچوب استانداردهای آموزشی، اجرای این برنامه با جدیت بیشتری دنبال شود.
آموزش به زبان دوم؛ بستری برای دورههای مشترک و آموزش مجازی
وی همچنین به برنامههای مکمل در حوزه بینالمللیسازی آموزش عالی اشاره کرد و گفت: توسعه آموزش به زبان دوم میتواند زمینهساز اجرای برنامههایی مانند آموزش فرامرزی، برگزاری دورههای مشترک با دانشگاههای خارجی و همچنین گسترش آموزش مجازی بینالمللی باشد.
معاون بورس و امور دانشجویان خارج از کشور افزود: در گذشته برگزاری دورههای مشترک با دانشگاههای خارجی تنها برای دانشگاههایی با رتبههای بسیار بالای بینالمللی امکانپذیر بود، اما با تسهیلاتی که در این دوره ایجاد شد، این محدودیتها کاهش یافت تا دانشگاههای کشور بتوانند با دانشگاههای سایر کشورها نیز همکاریهای آموزشی مشترک داشته باشند.
وی با اشاره به برخی اقدامات انجام شده در این زمینه گفت: دانشگاههایی مانند دانشگاه علم و صنعت ایران و دانشگاه شهید بهشتی در این زمینه پیشگام بودهاند و موفق شدهاند مجوز برگزاری دورههای مشترک با برخی دانشگاههای خارجی از جمله دانشگاههایی در عراق و سایر کشورها را دریافت کنند.
قنبری باغستان همچنین به موضوع توسعه آموزش مجازی برای دانشجویان خارجی اشاره کرد و اظهار داشت: از دانشگاهها درخواست شده است رشتههایی که قابلیت ارائه بهصورت کاملاً مجازی و آنلاین برای دانشجویان بینالملل دارند را معرفی کنند تا با هماهنگی شورای گسترش آموزش عالی، مجوزهای لازم برای ارائه این دورهها صادر شود.
وی افزود: در حال حاضر اغلب مجوزهای آموزشی برای دورههای حضوری صادر شده و تنها تعداد محدودی از دانشگاهها مجوز ارائه آموزش بهصورت مجازی دارند، اما هدف این است که در آینده امکان ارائه گستردهتر آموزش الکترونیکی برای دانشجویان خارجی فراهم شود تا دانشجویان بدون نیاز به حضور فیزیکی در ایران نیز بتوانند از ظرفیتهای آموزشی دانشگاههای کشور بهرهمند شوند.
آغاز طراحی رشتهها به زبانهای انگلیسی و عربی
معاون بورس و امور دانشجویان خارج از کشور در بخش دیگری از سخنان خود با ارائه گزارشی از اقدامات دانشگاهها در زمینه اجرای آموزش به زبان دوم گفت: بر اساس گزارشهای دریافت شده، برخی دانشگاهها اقدامات اولیه را برای راهاندازی رشتهها به زبانهای انگلیسی و عربی انجام دادهاند و در برخی رشتهها بهویژه در حوزه علوم انسانی مانند زبان و ادبیات عربی، حقوق و الهیات دورههایی به زبان دوم طراحی شده است.
وی افزود: در کنار این رشتهها، در برخی دانشگاهها نیز تلاشهایی برای ارائه برخی رشتههای فنی و مهندسی به زبان انگلیسی صورت گرفته است که قابل تقدیر است.
قنبری باغستان در پایان ضمن قدردانی از توجه و همکاری دانشگاهها در این حوزه، از نمایندگان دانشگاههای حاضر در جلسه خواست دیدگاهها، تجربیات و چالشهای اجرایی خود را در زمینه اجرای آموزش به زبان دوم مطرح کنند تا با همفکری و تعامل بیشتر، زمینه توسعه هرچه بهتر این برنامه در دانشگاههای کشور فراهم شود.
یادآور میشود، در این نشست مجازی نمایندگان 30 دانشگاه اراک، دانشگاه ارومیه، دانشگاه اصفهان، دانشگاه الزهراء، دانشگاه ایلام، دانشگاه بوعلیسینا، دانشگاه بینالمللی امام خمینی(ره)، دانشگاه تبریز، دانشگاه تربیت مدرس، دانشگاه تهران، دانشگاه خوارزمی دانشگاه رازی، دانشگاه شهید باهنر کرمان، دانشگاه شهید بهشتی، دانشگاه شیراز، دانشگاه صنعتی اصفهان، دانشگاه صنعتی امیرکبیر، دانشگاه صنعتی خواجه نصیرالدین طوسی، دانشگاه صنعتی شریف، دانشگاه صنعتی شیراز، دانشگاه صنعتی نوشیروانی بابل، دانشگاه علامه طباطبایی، دانشگاه فردوسی مشهد، دانشگاه کردستان، دانشگاه گیلان، دانشگاه مازندران، دانشگاه محقق اردبیلی، دانشگاه یزد، علم و صنعت ایران حضور داشتند.
