نسخه خطی حجج ‌الرضویه در کتابخانه حرم رضوی رونمایی شد

به گزارش ایکنا از خراسان رضوی و به نقل از آستان نیوز، حجت‌الاسلام والمسلمین محمد قربان‌زاده، استاد حوزه و دانشگاه در دویست‌و نود و سومین برنامه سه‌شنبه‌های علمی و فرهنگی آستان قدس رضوی که امروز، ۱۹ خرداد‌ماه با محوریت «رونمایی از نسخه خطی و کتاب تازه منتشر‌شده حجج‌الرضویه» در تالار اندیشه کتابخانه حرم رضوی برگزار شد، اظهار کرد: این اثر خطی در سال 1314 هجری قمری توسط «یحیی بن محمدباقر تفریشی»، به‌ خط نسخ 16 سطری بر روی 257 برگ کاغذ کتابت شده است، همچنین این نسخه اثر اهدایی نظام الاسلام تهرانی در سال 1339 هجری قمری است.

 

وی افزود: کتاب چاپی «حجج ‌الرضویه» نیز به تصحیح و تحقيق سيدجواد طباطبائی، محقق برجسته و به همت سازمان کتابخانه‌ها، موزه‌ها و مرکز اسناد آستان قدس رضوی، در قطع وزیری و 759 صفحه در سال 1405 منتشر شده است، این اثر حاصل تلاش طباطبائی در مدت نزدیک به 6 سال است. 

 

این استاد حوزه و دانشگاه در خصوص ملا‌ک‌های شناسایی و معرفی شخصیت‌های بزرگ و اثرگذار در طول تاریخ تصریح کرد: در راستای شناسایی و معرفی شخصیت‌های بزرگ و اثرگذار در طول تاریخ باید در ابعاد مختلف، پژوهش و بررسی انجام داد. در این میان، بحث اندیشه، مهم‌ترین ملاک در شناسایی یک شخصیت اثرگذار است و از دیگر معیارهای شناسایی شخصیت‌های بزرگ می‌توان به بررسی گفتار و رفتار آن شخصیت و همچنین آثار باقی‌مانده از وی و پیروان آن اشاره کرد.

 

قربان‌زاده ادامه داد: این آثار می‌تواند مستقیم یا با واسطه باشد، به‌طور مثال مجموعه ارزشمند گنجینه رضوی که مملو از دانش‌ها و علوم مختلف و به برکت امام رضا(ع) گردآوری شده، نمونه‌ای از این آثار باواسطه است.

 

وی با تأکید بر اینکه یکی از راه‌های شناسایی شخصیت تأثیرگذاری همچون حضرت رضا(ع)، پیروان این امام همام است، بیان کرد: رهبر شهید(رضوان‌الله تعالی علیه) نیز از جمله شاگردان مکتب اهل بیت(ع) به‌ویژه امام رضا(ع) و الگوی و اسوه این مکتب بودند و زندگی، گفتار، رفتار و آثار ایشان باید مورد بررسی قرار گیرد. 

 

در ادامه سیدمحسن ناجی نصرآبادی، مشاور علمی سازمان کتابخانه‌ها، موزه‌ها و مرکز اسناد آستان قدس رضوی اظهار کرد: یکی از وظایف مراکز علمی و پژوهشی آستان قدس رضوی پرداختن به زندگی و آثار مرتبط با امام رضا(ع) است و در این راستا، کتابخانه حرم رضوی نیز تصحیح متون مرتبط با حضرت رضا(ع) را دنبال می‌کند.

 

وی ضمن معرفی برخی از کتاب‌های نوشته شده درباره امام رضا(ع) و همچنین آثار ارزنده درباره حرم مطهر رضوی، افزود: کتاب درخور و ارزشمند حجج ‌الرضویه در شرح زندگانی، سيره، روايات و معجزات امام رضا(ع) تأليف شده است.

 

ویراستار این کتاب ادامه داد: سيدجواد طباطبائی این کتاب را ابتدا براساس نسخه خطی حجج الرضویه موجود در کتابخانه آستان قدس رضوی استنساخ و سپس از دو نسخه دیگر این اثر اعم از نسخه کامل موجود در کتابخانه مجلس شورای اسلامی و نسخه ناقص موجود در دانشکده ادبیات دانشگاه فردوسی مشهد استفاده کرده است.

 

ناجی نصرآبادی با تأکید بر اینکه طباطبائی در مقدمه حجج ‌الرضویه به مباحث مختلفی پرداخته که می‌تواند مورد توجه فعالان در عرصه تصحیح نسخه‌ قرار گیرد، گفت: این اثر منتشر شده در هشت باب تدوین شده و دارای حدود 10 نمایه(آیات، احادیث، اشخاص، کتاب‌ها، اشعار، اماکن، طوایف و فِرق) است.

 

در ادامه سیدجواد طباطبائی، پدیدآورنده کتاب حجج ‌الرضویه نیز اظهار کرد: با آنکه سال‌هاست در کتابخانه آستان قدس رضوی خدمت می‌کنم، اما همیشه تصمیم داشتم ضمن عرض ارادت به ساحت امام رضا(ع) کار علمی نیز انجام دهم، بنابراین، در مسیر تصحیح و تحقیق بر روی کتاب حجج الرضویه قدم گذاشتم که کتاب جامع و مفیدی برای پژوهشگران است. مراحل تدوین این کتاب چاپی شامل نسخه‌برداری، پیدا کردن سایر نسخه‌ها، تصحیح بر اساس سه نسخه و مستندسازی است و برای تدوین کتاب حجج الرضویه از روش تصحیح بینابینی استفاده شده است. 

 

نویسنده کتاب حجج‌الرضویه با بیان اینکه این کتاب از ابعاد مختلفی دارای اهمیت است، تصریح کرد: کتاب حجج الرضویه از ابعادی همچون جذابیت و جامع بودن کتاب نسبت به موضوع اصلی، مقدمه بنیادی، منابع کتاب، شیوه استدلال، اهمیت تاریخی و سرگذشت‌نامه بزرگان دارای اهمیت است.

 

طباطبائی همچنین با اشاره به برخی از تفاوت‌های نسخه خطی حجج الرضویه موجود در کتابخانه آستان قدس رضوی و کتابخانه ملی مجلس بیان کرد: حدود 40 صفحه موجود در نسخه کتابخانه مجلس در نسخه کتابخانه رضوی وجود ندارد که پژوهشگران باید به این امر توجه داشته باشند. نسخه ناقص موجود در دانشکده ادبیات مشهد نیز از روی نسخه کتابخانه این آستان مقدس کتابت شده است.