رهبر شهید علم را به فناوری، صنعت و اقتصاد پیوند زد

به گزارش ایکنا از خراسان رضوی، حسینعلی اخلاقی امیری، رئیس دانشکده مهندسی دانشگاه فردوسی مشهد، امروز 20خردادماه، در نشست «علم و فناوری در اندیشه رهبر شهید» که در دانشکده مهندسی دانشگاه فردوسی برگزار شد، اظهار کرد: بی‌شک رهبر شهید انقلاب اثرگذارترین فرد در ترویج علم و فناوری در تاریخ معاصر ایران است و حتی در طول تاریخ ایران نیز نظیری برای ایشان نمی‌توان یافت؛ چه در دوران پیروزی انقلاب، چه در دوره رهبری و چه در دوره‌ای که روشنفکران و برخی سردمداران اعتقاد داشتند ایرانیان جز آفتابه نمی‌توانند بسازند.

وی افزود: ثمره اعتقاد رهبر شهید به جوانان نخبه را در صنایع دفاعی مشاهده می‌کنیم. برای مثال، ایشان در ایام کرونا در مقابل دوربین‌ها واکسنی را که جوانان ایرانی ساخته بودند تزریق کردند و در دوران جنگ نیز اثبات کردند که در کنار مردم ایران هستند و در نهایت جان خود را فدای این کشور و مردم آن کردند. ایشان به حوزه علم و فناوری باور و اعتقاد عملی داشتند.

وی با بیان خاطره‌ای از سردار حاجی‌زاده درباره باور رهبر شهید به توانایی جوانان در حوزه موشکی در دوران دفاع مقدس، عنوان کرد: رهبری که در آن ایام رئیس‌جمهور بودند، از تولید موشک در ایران به جای واردات آن حمایت کردند. همچنین در دوره رهبری خود، پس از فروپاشی شوروی، با خرید موشک از شوروی سابق، با وجود قیمت ارزان آن، مخالفت کردند.

اخلاقی امیری ادامه داد: رهبری شهید تأکید زیادی بر علم نافع داشتند. علم نافع، علمی است که منجر به تولید محصول و تجاری‌سازی شود، با صنعت پیوند داشته باشد و به حل مسائل کشور کمک کند.

وی گفت: ایشان بر ایجاد چرخه علم، پژوهش و فناوری تأکید داشتند و بسیاری از تغییرات مثبت در آیین‌نامه‌های وزارت علوم نتیجه تأکیدات ایشان است. رهبری شهید به حدیث «العلم سلطان» از امام علی(ع) اعتقاد راسخ داشتند و همواره تأکید می‌کردند که باید علم را به فناوری، فناوری را به صنعت و صنعت را به اقتصاد متصل کنیم. معاونت علمی، بنیاد نخبگان و توسعه شرکت‌های دانش‌بنیان نیز با نظر ایشان شکل گرفت و ایشان از این حرکت علمی حمایت کردند و قوانین مترقی مانند قانون جهش تولید دانش‌بنیان پدید آمد.

رئیس دانشکده مهندسی دانشگاه فردوسی با اشاره به اینکه رهبر شهید سالی دو بار جلسات منظم با نخبگان داشتند، عنوان کرد: ایشان چندین ساعت به سخنان همه نخبگان گوش می‌دادند. رهبری شهید شخصاً با بدنه بروکراتیک و کند کشور مقابله می‌کردند و نقش ایشان در رشد علوم و فناوری‌هایی همچون نانوفناوری، هسته‌ای، زیست‌فناوری، هوافضا، هوش مصنوعی و ... غیرقابل چشم‌پوشی است. ایشان تأکید داشتند که باید در زمره ۱۰ کشور برتر دنیا در حوزه هوش مصنوعی قرار بگیریم و ما دانشگاهیان باید این خواسته رهبر شهید را محقق کنیم.

در ادامه، حجت‌الاسلام مهدی ایمانی‌مقدم، مسئول نهاد نمایندگی مقام معظم رهبری در دانشگاه فردوسی مشهد، با اشاره به اینکه رهبر شهید از وضعیت علوم انسانی موجود در دانشگاه‌ها به‌شدت ناراضی بودند، بیان کرد: ایشان معتقد بودند که این راه به ترکستان است و به نتیجه لازم نمی‌رسد؛ اما صرفاً به انتقاد اکتفا نکردند و مراکز لازم برای تحول در علوم انسانی را ایجاد یا از آن‌ها حمایت کردند. ایشان در طول دوره زعامت خود در ۱۴ سخنرانی از وضعیت علوم انسانی در دانشگاه‌ها گلایه کردند. البته ایشان تقید ویژه‌ای به ارتباط با دانشگاهیان، اساتید و دانشجویان داشتند و سالانه چهار بار با دانشجویان، اساتید و نخبگان دیدار می‌کردند.

وی افزود: رهبر شهید همواره می‌گفتند که علوم انسانی کنونی در کشور بومی و متعلق به ما نیست و متکی به فلسفه، معارف و مسائل غرب است و مسائل ما را حل نمی‌کند. علوم انسانی موجود را دیگران برای خودشان طرح مسئله کرده‌اند و برای مشکلات جوامع خودشان راه‌حل ارائه داده‌اند. ایشان تأکید داشتند که علوم انسانی در کشور ما پدیده‌ای ترجمه‌ای است و ابتنای آن بر جهان مادی است؛ در حالی که علوم انسانی در کشور ما باید بر مبنای قرآن و حدیث باشد. رهبری اعتقاد داشتند که علوم انسانی، اجتماعی، سیاسی و اقتصادی برای اداره کشور لازم است و بنابراین باید به سمت تحول در علوم انسانی حرکت کرد.

مسئول نهاد نمایندگی رهبری در دانشگاه فردوسی با اشاره به سخنان رهبری درباره تحجر در محیط دانشگاهی، عنوان کرد: مسئله تحجر فقط بلای محیط دینی نیست، بلکه در همه محیط‌ها، به‌ویژه دانشگاه، تحجر و جزم‌اندیشی یک مشکل اساسی است. اصلاح علوم انسانی بدون اصلاح پایه‌های معرفتی ممکن نیست و این امر از مسیر ارتباط با حوزه می‌گذرد. جنایت‌هایی که امروز در جهان مشاهده می‌کنیم، محصول علم بدون اخلاق و دین است. ایشان دستور دادند پژوهشگاه مطالعات حوزه و دانشگاه و مؤسسه امام خمینی تأسیس شود.

وی بیان کرد: برخلاف تلقی رایج، علوم انسانی امری بسیار پیچیده و چندلایه است؛ زیرا ذات انسان پیچیده است. عدم ثبات مدیریت در کشور باعث شده است مدیران به دنبال کارهای زودبازده باشند، در حالی که در علوم انسانی، کار مفید بین هفت تا ۱۰ سال برای نتیجه‌دهی زمان نیاز دارد. اقتصاد مقاومتی اگر بخواهد تحقق پیدا کند، باید مبانی تربیتی آن ترویج شود و تا علم، دینی و توحیدی نشود، دانشگاه نیز توحیدی نخواهد شد. اگر دانشکده علوم تربیتی ما نتواند مشکل روحی دانشجویان خوابگاهی خود را حل کند، چگونه می‌تواند مشکل جامعه را حل کند؟

ایمانی‌مقدم با اشاره به اینکه ما در علوم انسانی با ۵۰ سال فاصله از غرب حرکت می‌کنیم، عنوان کرد: انسان، حیوان هوشمند ابزارساز که غایت آن سود و نفع مادی باشد نیست، بلکه خلیفةالله است و غایت او تعالی مادی و معنوی است. فرهنگ‌سازی، غرب‌زدایی اعتدالی، تقویت فرهنگ بومی، نقد نظریات و مبانی علوم انسانی غربی و تولید، ترویج و اشاعه نظریات جدید در علوم انسانی از رهنمودهای رهبر شهید است و ایشان بارها بر راه‌اندازی کرسی‌های نظریه‌پردازی تأکید داشتند.

در پایان نشست، مهدی بادپا، عضو هیئت علمی دانشکده علوم دانشگاه فردوسی، با بیان اینکه همه ما مدیون امام خمینی(ره) هستیم، عنوان کرد: امام روح یأس و ناامیدی را در ایران شکستند و مسیر جسارت و تولید علم را در ایران گشودند. آنچه مورد نظر رهبر شهید بود، عبور از مرزهای رایج در علم و فناوری و رسیدن به مرزهای دانش بود؛ زیرا عقب‌ماندگی ۲۰۰ ساله ما باید با حرکت جهادی و پرشتاب علمی جبران می‌شد. جنبش نرم‌افزاری و نهضت علمی از کلیدواژه‌های مورد استفاده رهبر شهید بود. ایشان در عرصه علم و فناوری ساختارسازی کردند و صرفاً برخورد مصداقی و گزینشی با مسائل علمی کشور نداشتند و نهادهایی مانند معاونت علمی و بنیاد نخبگان از نتایج این ساختارسازی علمی هستند.

وی افزود: تأکید رهبر شهید بر رسیدن ایران به جایگاه علمی و فناوری شایسته خود در منطقه و جهان بود و در دهه‌های ۸۰ و ۹۰ بر تکمیل چرخه تبدیل علم به فناوری و تجاری‌سازی آن تأکید می‌کردند. حمایت از پژوهشگاه رویان، هوافضا، هوش مصنوعی و ... از نمونه‌های نگاه دقیق رهبر شهید به عرصه علم و فناوری است. ایشان در بیانیه گام دوم انقلاب، تأکید اصلی و اولویت خود را بر علم و پژوهش معطوف کردند و اشاره می‌کردند که لازمه اقتدار نظامی و اقتصادی، اقتدار علمی و فناورانه است. همچنین بر لزوم از بین بردن غربت علوم پایه، به‌ویژه ریاضیات، تأکید ویژه داشتند و برای حل این معضل ساختارسازی‌های خاصی انجام دادند که تأسیس معاونت علمی و فناوری ریاست جمهوری، بنیاد ملی نخبگان و توسعه شرکت‌های دانش‌بنیان از نتایج آن است.