حجتالاسلام والمسلمین احمدحسین شریفی، رئیس دانشگاه قم، در گفتوگویی با ایکنا به مناسبت ایام تشییع رهبر و قائد شهید، در توصیف شخصیت ایشان اظهار کرد: واقعیت این است که رهبر و قائد شهید ما، شخصیتی جامعالاطراف و بینظیر بودند. ایشان در تاریخ اسلام، شخصیتی کمنظیر و حقیقتاً از مردان تاریخساز بهشمار میروند؛ از آن دسته مردانی که هر یک میتوانند به اندازه یک امت تحولآفرینی کنند و ایشان نیز توانستند تحولاتی عظیم در ملت ایران و جبهه مقاومت ایجاد نمایند.
وی افزود: ایشان جامعِ عقل نظری و عملی و حکیم به معنای واقعی کلمه بودند و همزمان در جایگاه رهبر فکری و فرمانده میدانی مقاومت ظاهر شدند. ایشان در عرصههای فلسفه، فقه و اقتصاد مقاومت، نظریهپرداز و صاحبفکر بودند و در عین حال، الگوی تمام مجاهدان معاصر در عرصههای مختلف جهادی بهشمار میرفتند؛ بهواقع یک رهبر جهاد به معنای واقعی کلمه بودند.
رئیس دانشگاه قم در ادامه اشاره کرد: ایشان در بیانیه گام دوم، مفهوم جهاد را توسعه دادند و ۱۹ نوع جهاد — از علم و فناوری و اخلاق و معنویت گرفته تا مبارزه با استکبار و زورگویان عالم — را نام بردند. این توسعه در اندیشه جهاد، نوآوریای بود که پیشتر مورد توجه صاحبنظران اسلامی قرار نگرفته بود.
شریفی با بیان اینکه رهبر شهید، صاحبنظری عمیق در تاریخ اسلام و اهل بیت(ع) داشتند، تصریح کرد: ایشان از معدود فقهایی بودند که شناخت تاریخ اسلام را در اجتهاد دخیل میدانستند و معتقد بودند شناخت تاریخ ۲۵۰ ساله (از دوران پیامبر ص تا زمان غیبت)، از علوم ضروری برای اجتهاد و نظریهپردازی است.
وی اظهار کرد: رهبر شهید متفکری قرآنی و با شناخت وسیع از تاریخ جهان بودند که همواره در پی «امتداد جنبه عینی اندیشه اسلامی» بود. من هیچ اندیشمندی را به اندازه قائد شهید نمیشناسم که به دنبال امتداد اجتماعی فکر و اندیشه اسلامی در حوزههای فقه، فلسفه، تفسیر و الهیات باشد. ایشان ایدهها و نمونههای بسیاری را برای حوزویان و عالمان بیان کردند که بر اساس آنها میتوان همایشهای متعددی برگزار کرد و آثار پژوهشی ارزشمندی تولید نمود.
مبارز واقعی و عالم آگاه به زمان
وی در ادامه افزود: حضرت آیتالله العظمی خامنهای، رهبر و متفکری «زمانمند» و آگاه به مسائل روز بودند؛ ایشان بدون آنکه تفکر اسلامی را دچار «زمانزدگی» کنند، اندیشهی اسلامی را متناسب با شرایط زمان و مکان امتداد بخشیدند و تبیین کردند. ایشان مبارزی تمامعیار بودند که حیاتشان از نوجوانی تا لحظهی شهادت، در مسیر جهاد، مبارزه، تفکر، تدریس و تحصیل سپری شد؛ مسیری که از نوجوانی با جهاد آغاز گشت و در نهایت با صلابت و استواری به دیدار معبود شتافتند.
رئیس دانشگاه قم با تأکید بر اینکه قائد شهید تجسم عینی و حقیقی مجاهدت بود، اظهار کرد: ایشان در هر کجا که باطلی — چه در حوزهی اخلاق و سبک زندگی و چه در اقتصاد، سیاست و روابط بینالملل — میدیدند، در برابر آن میایستادند؛ تا جایی که گاه حتی صمیمیترین دوستان خود را فدای مبارزه با باطل کردند. زندگی ایشان از دوران نوجوانی با قیام برای خدا آغاز شد و با مقاومت پایان یافت. ایشان همواره بر عدم عقبنشینی در برابر ظلم و استکبار تأکید داشتند و در عمل نیز این عزم را به نمایش گذاشتند، تا جایی که در واپسین لحظات عمر نیز در خدمت مردم بودند و با مشت گرهکرده به شهادت رسیدند. امیدواریم بتوانیم راه این رادمرد بزرگ را ادامه دهیم و قدردان ایشان باشیم. سلام خدا بر ایشان در روز ولادت، شهادت و تمامی ایام زندگی باد.
در پاسخ به این پرسش که «آیا شخصیت علمی و اخلاقی ایشان در ورای جایگاه سیاسیشان مورد غفلت قرار نگرفته است؟»، رئیس دانشگاه قم تصریح کرد: واقعیت این است که هنوز برداشتهای نادرست و ناصوابی از مفهوم «سیاست» در میان متدینین و حتی اقشار روحانی وجود دارد؛ تصور میشود که سیاست، فضایی غیرعلمی، غیراندیشگی و به دور از اخلاق است. حال آنکه رهبر ما، از عالم تفکر، اندیشه و اخلاق به عرصهی سیاست وارد شدند و لذا در طول انقلاب و پیش از آن، هیچ تغییری در شخصیت ایشان رخ نداد. ایشان از زمان نگارش کتاب «طرح کلی اندیشه اسلامی در قرآن» تا پایان عمر، بر همان مبانی اندیشگی استوار ماندند و این تفکر در گذر زمان، عمیقتر و همهجانبهتر شد.
وی افزود: ایشان در بیانیه «حوزه سرآمد»، تحلیلی از منشور حوزه و روحانیت امام(ره) ارائه دادند و فرمودند که امام(ره) قدسیت دین را بیش از هر کجا، در میادین جهاد سیاسی، نظامی و فکری بروز دادند. از دیدگاه ایشان، عرفان و معنویت دینی اساساً در همین میادین تجلی مییابند و قوت علمی و اندیشگی ایشان نیز دقیقاً در همین عرصههای سیاسی، نظامی، اقتصادی و مدیریتی متجلی گشت.
رهبر و متفکر قرآنی در عرصه سیاست
رئیس دانشگاه قم در تبیین رابطه میان تفکر قرآنی و حکمرانی تصریح کرد: اگر نگاهی جامع به اسلام و مطابق با آموزههای پیامبر(ص) و امیرالمؤمنین(ع) داشته باشیم، خواهیم دید که تجسم معرفت اسلامی در امامین انقلاب متجلی شده است. ما باید تصویر خود از سیاست و حکمرانی اسلامی را بازتعریف و اصلاح کنیم؛ چرا که تنها یک متفکر قرآنی با ابعادی فکری، جامع و همهجانبه است که میتواند حکمرانی اسلامی را به درستی اجرا کرده و رهبری نماید.
وی در ادامه با اشاره به ابعاد علمی ایشان افزود: فارغ از جنبههای سیاسی، مجموعه تفاسیر رهبری شهید، گوهری گرانبهاست که نشان میدهد هیچ مفسری در تاریخ اسلام، به اندازه ایشان نگاهی «اجتماعی» و «تمدنی» به قرآن نداشته است. من به عنوان متخصص فلسفه، مدعی هستم که هیچ فیلسوف صدرایی به اندازه امام شهید، ظرفیت و قوت فلسفه صدره و امکانات آن برای «جامعهسازی» را نشناخت. هرچند رشته تحصیلی ایشان فلسفه نبود و اثری صرفاً فلسفی از ایشان نداریم، اما ایشان «فیلسوف واقعی» بودند و ظرفیت فلسفه اسلامی را بهتر از هر فیلسوفی و حتی برجستهترین اندیشمندانی چون علامه طباطبایی، شهید مطهری، علامه مصباح و آیتالله جوادی آملی شناختند و به کار بستند.
شریفی همچنین در مورد رویکرد فقهی ایشان تأکید کرد: هیچ فقیهی به اندازه ایشان، نگاهی «تمدنی»، «جامعهپرداز» و «نظامساز» به فقه شیعی نداشت. ایشان این نگاه تحولی را مطالبه کردند و فریاد زدند، اما متأسفانه حوزه و دانشگاه هنوز نتوانستهاند در افق اندیشه ایشان تدبر کنند، چه رسد به اینکه بر اساس آن برنامهریزی و حرکت نمایند.
رئیس دانشگاه قم در پایان بیان کرد: حقیقتاً ما گوهر گرانبهایی را از دست دادیم؛ شخصیتی بینظیر در ابعاد علمی، سیاسی و حکمرانی و تمامی حوزههای زیست اجتماعی. ما امروز در سوگ بزرگواری نشستهایم که هنوز عمق فقهی، اخلاقی و علمی ایشان برای ما به طور کامل روشن نشده است و تنها میتوانیم شکرگزار باشیم که چنین رهبر فرزانهای داشتیم.
انتهای پیام 
