حجتالاسلام والمسلمین مسعود عمرانی، عضو هیئت علمی دانشگاه فرهنگیان مشهد در گفتوگو با ایکنا از خراسانرضوی، با اشاره به تداوم اندوه اسارت اهلبیت(ع) پس از
واقعه کربلا اظهار کرد: محرم با حماسه و اندوه عاشورا (۱۰ محرم ۶۱ ق) به اوج میرسد، اما غربت خاندان پیامبر اکرم(ص) با پایان یافتن محرم پایان نیافت، بلکه در نخستین روز
ماه صفر، کاروان اسرای کربلا وارد شهر شام شدند. در حقیقت ماه صفر استمراردهنده رنجهای اسارت و غربتی است که پس از شهادت
امام حسین(ع) آغاز شد.
وی ادامه داد: اگر محرم را ماه حماسه و شهادت بنامیم، صفر ماه استمرار پیام آن از طریق صبر در اسارت و غربت است. این پیوند، یک توالی زمانی ساده نیست، بلکه پیوندی ماهوی است که در آن صبر
حضرت زینب(س) و امام سجاد(ع)، شکوه یک نهضت را در تاریخ تثبیت کرد.
این استاد دانشگاه درباره ریشه نامگذاری این ماه، به وجود دو دیدگاه اصلی در منابع تاریخی اشاره کرد و افزود: رایجترین دیدگاه، ریشه در واژه «صِفر» به معنای خالی دارد. در دوران جاهلیت، پس از پایان یافتن ماههای حرام که جنگ در آنها ممنوع بود، مردم به سفرهای جنگی میرفتند و خانهها و شهرها خالی میماندند، از اینرو آن را صفر نامیدند.
وی با تحلیل مفهوم تهیشدن در واقعه کربلا گفت: صبر حضرت زینب(س) و امام سجاد(ع)، پرکننده خلأ حاصل با پیام عزت و افشاگری بوده است. آنها با صبر ویژه خود در مقابل یزید، چنان غوغایی به پا کردند که دشمن ناچار به عقبنشینی شد و این نشان میدهد که در مکتب اهلبیت(ع)، حتی یک ماه تهی نیز با بهرهگیری از صبر به ماهی برای ابدیت بخشیدن به حقایق تبدیل میشود.
عضو هیئت علمی دانشگاه فرهنگیان بیان کرد: دیدگاه دوم معطوف به واژه «صُفره» (زردی) است که اشاره به زردی برگ درختان در فصل پاییز دارد؛ یعنی همان زمانیکه این ماه در آن دوران نامگذاری شده بود. این نگاه طبیعی به ماهها، نشاندهنده دقت عربها در تقویمنویسی براساس تغییرات اقلیمی است.
عمرانی با برشمردن وقایع تلخ این ماه، اظهار کرد: صفر ماهی است که بار سنگینی از حوادث جانسوز را بر دوش دارد و علاوه بر ورود
اسرای کربلا به شام (۱ صفر ۶۱ ق)، شهادت حضرت رقیه(س) در مسیر اسارت، اربعین حسینی (۲۰ صفر ۶۱ ق) که مصادف با بازگشت کاروان اسرا به کربلا است، رحلت پیامبر اکرم(ص) (۲۸ صفر ۱۱ ق)، شهادت امام حسن مجتبی(ع) (۲۸ صفر ۵۰ ق) و شهادت امام رضا(ع) (آخر صفر ۲۰۳ ق) که همگی بر سنگینی و اندوه این ماه میافزایند.
این استاد دانشگاه با اشاره به برخی روایات که از ماه صفر به نحسی یاد کردهاند، افزود: باید توجه داشت که این نحوست عمدتاً به رخدادهای تلخ سالهای نخستین اسلام بازمیگردد و بههیچوجه به معنای بدشگونی ذاتی و همیشگی این ماه نیست. برای درک واژه نحسی در قرآن، باید به این نکته توجه داشت که کتاب آسمانی مسلمانان این واژه را برای ایام عذاب اقوام پیشین بهکار برده است، اما هیچ دلیلی بر نحوست همیشگی یک ماه خاص وجود ندارد.
عمرانی در پایان گفت: متأسفانه امروزه شاهد آن هستیم که خودداری از ازدواج، سفر یا انجام کارهای مهم صرفاً به این دلیل که در ماه صفر هستیم، به یک رویه تبدیل شده است، در حالیکه این مسئله ریشه معتبر دینی ندارد. این نوع نگاه، در واقع خرافهای است که باید با تکیه بر عقلانیت دینی کنار گذاشته شود.
انتهای پیام