وقف به سمت مسئله‌محوری و آینده‌نگری حرکت کند

حجت‌الاسلام‌و‌المسلمین عباس نصیری فرد، عضو نخبگان تبلیغی مجمع خطبای خراسان رضوی در گفت‌و‌گو با ایکنا از خراسان رضوی به‌مناسبت روز وقف اظهار کرد: وقف فقط بخشیدن یک مال نیست، بلکه ایجاد یک خیر ماندگار است. در سنت وقف، انسان بخشی از دارایی خود را از چرخه مصرف شخصی خارج می‌کند و آن را به یک هدف خیر عمومی اختصاص می‌دهد تا منافع آن در طول زمان به مردم برسد، بنابراین، وقف را می‌توان نوعی سرمایه‌گذاری معنوی، اجتماعی و حتی تمدنی دانست که می‌تواند سال‌ها و حتی نسل‌ها منشأ خیر و خدمت باشد.

 

وی افزود: در طول تاریخ، وقف یکی از مهم‌ترین نهادهای تمدن اسلامی بوده است و بسیاری از مدارس، حوزه‌های علمیه، کتابخانه‌ها، بیمارستان‌ها، مساجد، آب‌انبارها و مراکز خدمات عمومی با کمک وقف شکل گرفته‌اند، همچنین وقف در گذشته فقط برای امور عبادی استفاده نمی‌شد، بلکه بخش مهمی از نظام آموزش، سلامت، رفاه و خدمات اجتماعی را پشتیبانی می‌کرد.

 

نصیری فرد با اشاره به اینکه وقف یکی از ابزارهای مهم مشارکت مردم در ساختن جامعه و تقویت سرمایه اجتماعی است، تصریح کرد: وقف علاوه بر ثواب اخروی باعث ماندگار کردن اثر انسان می‌شود، زیرا بسیاری از دارایی‌های انسان از بین رفتنی هستند، اما با وقف بخشی از دارایی‌، می‌توان اثر آن را برای سال‌ها و نسل‌های بعد ماندگار کرد، همچنین وقف باعث می‌شود فرد احساس کند بخشی از ثروت او در حل یک مسئله اجتماعی نقش داشته است. سنت وقف در جامعه می‌تواند باعث توسعه آموز‌ش و علم، کاهش آسیب‌های اجتماعی، حمایت از اقشار نیازمند، ایجاد فرصت‌های شغلی، تقویت اعتماد و همبستگی اجتماعی شود و ثروت خصوصی را به منفعت عمومی تبدیل کند.

 

عضو نخبگان تبلیغی مجمع خطبای خراسان رضوی با بیان اینکه امروزه وقف‌ها به سمت وقف‌های علمی و آموزشی در حال حرکت هستند، گفت: این تغییر را باید یک تحول طبیعی و مثبت بدانیم، زیرا با نیازهای واقعی جامعه مطابقت دارد. در گذشته ساخت مسجد، حسینیه، آب‌انبار و برخی نیازهای عمومی از مهم‌ترین نیازهای جامعه بود، اما امروزه نیاز ما گسترده‌تر شده و به مدرسه، دانشگاه، پژوهش، فناوری، حمایت از دانشجویان، آموزش مهارت، سلامت، اشتغال و حتی توسعه فناوری‌های نوین مانند هوش مصنوعی نیاز است. برای اینکه وقف بخواهد همچنان نقش تمدنی خود را حفظ کند، باید به سمت مسئله‌محوری و آینده‌نگری حرکت کند، به این معنا که واقف باید نیاز‌های امروز و فردای جامعه را بشناسد و سرمایه‌‌ خود را در همان مسیر به کار گیرد.

 

وی بیان کرد: ممکن است حتی واقف به دلیل اخلاص نخواهد نامش مطرح شود که این امر کاملاً قابل احترام می‌باشد، اما جامعه باید بداند یک اقدام خیر چه آثار بزرگی می‌تواند ایجاد کند. بنابراین بهتر است به جای تأکید بر شخصیت و ثروت واقف، داستان اثر وقف را روایت کنیم، مثلا بگوییم این وقف باعث تحصیل چند صد هزار دانش‌آموز یا تغییر زندگی چند خانواده شده است. باید فرهنگ من چه چیزی وقف کردم را به فرهنگ وقف چه تغییری ایجاد کرد تبدیل کنیم که این نوع روایت هم با اخلاص واقف سازگارتر است و هم می‌تواند الگوسازی اجتماعی کند.

 

نصیری فرد درباره راهکارهای تشویق‌کننده افراد ثروتمند به سنت وقف گفت: در اولین قدم نگاه ما باید به خیران و صاحبان سرمایه تغییر کند، نباید تنها زمانی که برای یک پروژه به پول نیاز داریم سراغ واقف برویم، بلکه باید آن‌ها را به‌عنوان شرکای ساخت آینده جامعه در نظر بگیریم، بنابراین چند موضوع بسیار مهم وجود دارد، نخست ارائه طرح‌های مشخص و حرفه‌ای، دوم شفافیت کامل در هزینه، سوم نشان دادن آثار و نتایج وقف و چهارم ایجاد امکان انتخاب برای واقف.

 

وی اظهار کرد: امروزه ممکن است هر فرد علاقه‌مند باشد در یکی از حوزه‌های آموزشی، سلامت، پژوهش و اشتغال جوانان سرمایه‌گذاری کند، بنابراین باید سبد متنوعی از فرصت‌های وقف را ایجاد کنیم، همچنین اگر فرد ثروتمند احساس کند سرمایه او مسائل واقعی جامعه را حل می‌کند، انگیزه او بسیار بیشتر خواهد شد، بنابراین باید وقف را از یک اقدام صرفاً سنتی به یک نهاد هوشمند برای حل مسائل جامعه و ساخت آینده تبدیل کنیم.